Szablon:!radionuclides

<noinclude>{{VerifyLevel|level=1}}</noinclude><ref name="radionuclides">'''izotopy kosmogeniczne''' (ang. '''''cosmogenic isotopes, radionuclides''''') – meteoroid w&nbsp;przestrzeni kosmicznej był wystawiony na działanie promieniowania kosmicznego. Wysokoenergetyczne cząstki promieniowania kosmicznego oddziałują z&nbsp;atomami w&nbsp;skale, powodując reakcje jądrowe i&nbsp;powstawanie charakterystycznych '''izotopów kosmogenicznych''' (np.&nbsp;³He, ²¹Ne, ³⁸Ar, ¹⁰Be, ²⁶Al, ³⁶Cl, ¹⁴C, ⁵³Mn). Mierząc ich stężenia w&nbsp;meteorycie i&nbsp;znając tempo produkcji tych izotopów, można oszacować czas ekspozycji próbki na promieniowanie kosmiczne, czyli czas przebywania meteoroidu w&nbsp;przestrzeni kosmicznej po oddzieleniu od ciała macierzystego – '''czas ekspozycji na promieniowanie kosmiczne''' ('''CRE&nbsp;age''', ang. '''''Cosmic-Ray Exposure Age'''''). Termin ten występuje głównie w&nbsp;artykułach dotyczących meteorytów, popularniejszym jego odpowiednikiem jest '''datowanie izotopami kosmogenicznymi''' (ang. '''''cosmogenic nuclide dating'''''). Można również określić czas od spadku – '''wiek pobytu meteorytu na Ziemi''' (ang. '''''Terrestrial Age'''''). Badanie rozkładu izotopów w materiale pozwala określić historię ablacji/erozji skały (produkcja radionuklidów zależy od głębokości wewnątrz meteoroidu, porównując aktywności różnych izotopów można oszacować rozmiar meteoroidu przed wejściem w&nbsp;atmosferę oraz położenie fragmentu względem jego powierzchni). Zalety: pozwala badać procesy zachodzące w&nbsp;skali od tysięcy do milionów lat, dostarcza informacji niedostępnych dla klasycznych metod datowania, szeroko stosowana w&nbsp;badaniach meteorytów i&nbsp;powierzchni planet. Patrz → [[Antonin]]. Wikipedia (EN) – [https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmogenic_nuclide Cosmogenic nuclide]</ref><noinclude>