PayPal-donate (Wiki).png
O ile nie zaznaczono inaczej, prawa autorskie zamieszczonych materiałów należą do Jana Woreczko & Wadi.

(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)

Benthullen

Z Wiki.Meteoritica.pl

(Różnice między wersjami)
m (→Linki zewnętrzne)
m (→Bibliografia)
 
(Nie pokazano 5 wersji pomiędzy niniejszymi.)
Linia 5: Linia 5:
{{InfoboxMeteorite
{{InfoboxMeteorite
  | nazwa = Benthullen
  | nazwa = Benthullen
-
  | grafika =
+
  | grafika = Benthullen_(main_mass-Naturhistorica_157_1949).jpg
-
  | opis =
+
  | opis = Masa główna (źródło: [https://www.zobodat.at/pdf/Naturhistorica_157_0007-0099.pdf Gehler et al. 2015]; „''Oldenburger Hauptmasse des Meteoriten von Benthullen. Foto: Landesmuseum Natur und Mensch Oldenburg/N. Gerdes.''”)
  | klasa = znalezisko
  | klasa = znalezisko
  | mbclass = find
  | mbclass = find
Linia 20: Linia 20:
Meteoryt znaleziono podczas wydobywania torfu na terenie torfowiska w Benthullen. Według relacji przekazanych geologowi Wolfgangowi Hartungowi, rolnik natrafił na duży, niezwykle ciężki kamień, który pozostawił później na stercie kamieni przy gospodarstwie.
Meteoryt znaleziono podczas wydobywania torfu na terenie torfowiska w Benthullen. Według relacji przekazanych geologowi Wolfgangowi Hartungowi, rolnik natrafił na duży, niezwykle ciężki kamień, który pozostawił później na stercie kamieni przy gospodarstwie.
-
Hartung zainteresował się nim i w maju 1949 roku rozpoznał jego pozaziemskie pochodzenie. Sam moment znalezienia Benthullen jest bardziej skomplikowany, niż sugerują popularne opisy – pojawiają się daty 1944/45, 1948, a Hartung w 1949 roku opisał już przede wszystkim identyfikację meteorytu. Oficjalna baza {{!MBD}} podaje „1951 or 1948”.
+
Hartung zainteresował się nim i w maju 1949 roku rozpoznał jego pozaziemskie pochodzenie. Sam moment znalezienia Benthullen jest bardziej skomplikowany, niż sugerują popularne opisy – pojawiają się daty 1944/45, 1948, a Hartung w 1949 roku opisał już przede wszystkim identyfikację meteorytu. Oficjalna baza {{!MBD}} podaje „1951 or 1948”.
Tak relacjonuje okoliczności znalezienia/zidentyfikowania okazu Hartung (1949):
Tak relacjonuje okoliczności znalezienia/zidentyfikowania okazu Hartung (1949):
-
:podczas prac terenowych w okolicach '''Benthullen''' dowiedział się od rolnika '''Johanna Müllera''' o niezwykle ciężkim kamieniu znalezionym przez sąsiada '''Martina Frahmanna'''; Frahmann natrafił na niego podczas kopania torfu; nad kamieniem widoczna była charakterystyczna przerwa/przebicie warstw torfu, jak gdyby obiekt wszedł w torf z góry; Hartung od razu podejrzewał, że może to być meteoryt („''Ich hatte sofort Verdacht auf einen Meteor {{Wielokropek}}''”); pojechał do gospodarstwa i odnalazł kamień na stercie kamieni, dokąd został wcześniej odłożony; miał on wagę 17,25 kg i wymiary 26×19×13 cm; sądził wówczas, że może mieć do czynienia z kolejnym fragmentem meteorytu [[Oldenburg (1930)|Oldenburg]], który spadł w 1930 roku.
+
:podczas prac terenowych w okolicach '''Benthullen''' dowiedział się od rolnika '''Johanna Müllera''' o niezwykle ciężkim kamieniu znalezionym przez sąsiada '''Martina Frahmanna'''; Frahmann natrafił na niego podczas kopania torfu; nad kamieniem widoczna była charakterystyczna przerwa/przebicie warstw torfu, jak gdyby obiekt wszedł w torf z góry, został on znaleziony na głębokości około 2 m na piasku pod torfem; Hartung od razu podejrzewał, że może to być meteoryt („''Ich hatte sofort Verdacht auf einen Meteor {{Wielokropek}}''”); pojechał do gospodarstwa i odnalazł kamień na stercie kamieni, dokąd został wcześniej odłożony; miał on wagę 17,25 kg i wymiary 26×19×13 cm; sądził wówczas, że może mieć do czynienia z kolejnym fragmentem meteorytu [[Oldenburg (1930)|Oldenburg]], który spadł w 1930 roku.
-
Okaz był w stosunkowo dobrym stanie, a miejscami zachowała się nawet skorupa obtopieniowa. Wyjaśnieniem jest środowisko, w którym leżał – torfowisko, ograniczające dostęp tlenu i spowalniające utlenianie metalu (za Koblitz MetBase: „''A stone of 17.25kg was found in a peat bog at a depth of 2 m in the year 1948 or 1949. The stone is partly crusted and in a good state of preservation.''”).
+
Okaz był w stosunkowo dobrym stanie, a miejscami zachowała się nawet skorupa obtopieniowa. Wyjaśnieniem jest środowisko, w którym leżał – torfowisko, ograniczające dostęp tlenu i spowalniające utlenianie metalu (za Koblitz MetBase: „''A stone of 17.25 kg was found in a peat bog at a depth of 2 m in the year 1948 or 1949. The stone is partly crusted and in a good state of preservation.''”).
-
;Badania jego wieku ziemskiego (''terrestrial age'') wskazujący, że meteoryt przebywał na Ziemi mniej niż około 120 lat!
+
;Badania jego wieku ziemskiego (''terrestrial age'') wskazujący, że meteoryt przebywał na Ziemi mniej niż około 120 lat (Bartoschewitz 1989)!
 +
;Kilka kilometrów na południe od miejsca znalezienia okazu Benthullen w 1930 roku spadł inny chondryt zwyczajny L6 [[Oldenburg (1930)]]! Badacze wykluczają jednak, by były to okazy z tego samego spadku (Ramdohr et al. 1974)!
-
Benthullen jest drugim największym meteorytem kamiennym znalezionym w Niemczech, pierwszy jest znaleziony w 1989 roku (rozpoznany dopiero w 2020 roku) okaz chondrytu zwyczajnego {{Link-MBD|code=72462|name=Blaubeuren}} o masie 30,26 kg.
+
Masa główna ({{Txt2Img|Benthullen_(main_mass-Naturhistorica_157_1949).jpg|main mass}}) znajduje się w ''Staatliches Museum für Naturkunde und Vorgeschichte, Oldenburg'' (''Oldenburg, Mus. Naturkunde'').<ref>więcej zdjęć okazu znajduje się na portalu Wikimedia</ref>
-
Masa główna (main mass) znajduje się w Staatliches Museum für Naturkunde und Vorgeschichte, Oldenburg (''Oldenburg, Mus. Naturkunde'').
+
Benthullen jest drugim największym meteorytem kamiennym znalezionym w Niemczech, pierwszy jest znaleziony w&nbsp;1989 roku (rozpoznany dopiero w&nbsp;2020 roku) okaz chondrytu zwyczajnego H4-5 {{Link-MBD|code=72462|name=Blaubeuren}} o&nbsp;wadze 30,26&nbsp;kg.
 +
 
 +
=== Źródła ===
 +
 
 +
* '''Hartung (1949)'''
 +
:{| style="width:800px"
 +
|[[Image:Benthullen_(Hartung-Naturhistorica_157_1949).jpg|200px|thumb|left|Hartung (1949)]]
 +
|
 +
|}
== Lokalizacja ==
== Lokalizacja ==
Linia 54: Linia 63:
{{GEFrame-end}}
{{GEFrame-end}}
Za Koblitz MetBase: „''The find site is about six km N of Bissel and Beverbruch, where the stones of the [[Oldenburg (1930)]] fall landed and so Benthullen is nearer the town of Oldenburg than the fall of that name.''”
Za Koblitz MetBase: „''The find site is about six km N of Bissel and Beverbruch, where the stones of the [[Oldenburg (1930)]] fall landed and so Benthullen is nearer the town of Oldenburg than the fall of that name.''”
 +
 +
W okolicy znalezienia okazu znajduje się wiele torfowisk/wrzosowisk: ''Benthullener Moor'', ''Böseler Moor'', ''Restmoor Dreesberg'' i&nbsp;''Vehnemoor''.
<br clear="all"/>
<br clear="all"/>
== [[Bibliografia]] ==
== [[Bibliografia]] ==
 +
 +
* Bartoschewitz Rainer, (1989), '''Der Meteorit von [[Benthullen]]''', ''METEOR - Zeitschrift für Meteoritenkunde'', 2(14), 1989, s. 17-19.
* {{Gehler (2015)}}
* {{Gehler (2015)}}
Linia 64: Linia 77:
* {{Koblitz MetBase}}
* {{Koblitz MetBase}}
 +
 +
* {{Ramdohr (1974)}}
* +Schlüter Jochen, Koblitz Jörn, (1998), '''Der Meteorit „Benthullen" im Staatlichen Museum für Naturkunde und Vorgeschichte Oldenburg''', ''Oldenburger Jahrbuch'', 98, 1998, s. 215-219. Plik [https://digital.lb-oldenburg.de/ihd/periodical/titleinfo/173083 PDF].
* +Schlüter Jochen, Koblitz Jörn, (1998), '''Der Meteorit „Benthullen" im Staatlichen Museum für Naturkunde und Vorgeschichte Oldenburg''', ''Oldenburger Jahrbuch'', 98, 1998, s. 215-219. Plik [https://digital.lb-oldenburg.de/ihd/periodical/titleinfo/173083 PDF].
Linia 76: Linia 91:
== Linki zewnętrzne ==
== Linki zewnętrzne ==
-
* '''Meteoritical Bulletin Database ([http://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php MBD])''' – znalezisko [http://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php?code=5025 Benthullen]
+
* '''Meteoritical Bulletin Database ([http://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php MBD])''' – meteoryt [http://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php?code=5025 Benthullen]
-
* '''Encyclopedia of Meteorites ([http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/ EoM])''' – znalezisko [http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/meteorite.aspx?id=5025 Benthullen]
+
* '''Encyclopedia of Meteorites ([http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/ EoM])''' – meteoryt [http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/meteorite.aspx?id=5025 Benthullen]
* Wikipedia (DE) – [https://de.wikipedia.org/wiki/Benthullen_(Meteorit) Benthullen (Meteorit)] {{SeparatorBull}} [https://de.wikipedia.org/wiki/Benthullen Benthullen] {{SeparatorBull}} [https://de.wikipedia.org/wiki/Benthullener_Moor Benthullener Moor]
* Wikipedia (DE) – [https://de.wikipedia.org/wiki/Benthullen_(Meteorit) Benthullen (Meteorit)] {{SeparatorBull}} [https://de.wikipedia.org/wiki/Benthullen Benthullen] {{SeparatorBull}} [https://de.wikipedia.org/wiki/Benthullener_Moor Benthullener Moor]

Aktualna wersja na dzień 13:55, 4 paź 2026

Under construction icon-orange.svg
 Strona w budowie (Site under construction)
Jeszcze to chwilę potrwa (It will take a while)
1i

Drugi co do wielości okaz niemieckiego meteorytu

Benthullen →
Benthullen (main mass-Naturhistorica 157 1949).jpg
Masa główna (źródło: Gehler et al. 2015; „Oldenburger Hauptmasse des Meteoriten von Benthullen. Foto: Landesmuseum Natur und Mensch Oldenburg/N. Gerdes.”)
znalezisko
Lokalizacja Dolna Saksonia, okolice Wardenburga/Oldenburga, Niemcy
Położenie[1] 53°03′N, 8°06′E
Data 1944/45, 1948
Uwagi pojedynczy okaz, 26×19×13 cm
Charakterystyka
Typ L6
Masa 17,25 kg
Meteoritical Bulletin Database

Meteoryt znaleziono podczas wydobywania torfu na terenie torfowiska w Benthullen. Według relacji przekazanych geologowi Wolfgangowi Hartungowi, rolnik natrafił na duży, niezwykle ciężki kamień, który pozostawił później na stercie kamieni przy gospodarstwie.

Hartung zainteresował się nim i w maju 1949 roku rozpoznał jego pozaziemskie pochodzenie. Sam moment znalezienia Benthullen jest bardziej skomplikowany, niż sugerują popularne opisy – pojawiają się daty 1944/45, 1948, a Hartung w 1949 roku opisał już przede wszystkim identyfikację meteorytu. Oficjalna baza Meteoritical Bulletin Database podaje „1951 or 1948”.

Tak relacjonuje okoliczności znalezienia/zidentyfikowania okazu Hartung (1949):

podczas prac terenowych w okolicach Benthullen dowiedział się od rolnika Johanna Müllera o niezwykle ciężkim kamieniu znalezionym przez sąsiada Martina Frahmanna; Frahmann natrafił na niego podczas kopania torfu; nad kamieniem widoczna była charakterystyczna przerwa/przebicie warstw torfu, jak gdyby obiekt wszedł w torf z góry, został on znaleziony na głębokości około 2 m na piasku pod torfem; Hartung od razu podejrzewał, że może to być meteoryt („Ich hatte sofort Verdacht auf einen Meteor (…)”); pojechał do gospodarstwa i odnalazł kamień na stercie kamieni, dokąd został wcześniej odłożony; miał on wagę 17,25 kg i wymiary 26×19×13 cm; sądził wówczas, że może mieć do czynienia z kolejnym fragmentem meteorytu Oldenburg, który spadł w 1930 roku.

Okaz był w stosunkowo dobrym stanie, a miejscami zachowała się nawet skorupa obtopieniowa. Wyjaśnieniem jest środowisko, w którym leżał – torfowisko, ograniczające dostęp tlenu i spowalniające utlenianie metalu (za Koblitz MetBase: „A stone of 17.25 kg was found in a peat bog at a depth of 2 m in the year 1948 or 1949. The stone is partly crusted and in a good state of preservation.”).

Badania jego wieku ziemskiego (terrestrial age) wskazujący, że meteoryt przebywał na Ziemi mniej niż około 120 lat (Bartoschewitz 1989)!
Kilka kilometrów na południe od miejsca znalezienia okazu Benthullen w 1930 roku spadł inny chondryt zwyczajny L6 Oldenburg (1930)! Badacze wykluczają jednak, by były to okazy z tego samego spadku (Ramdohr et al. 1974)!

Masa główna (main mass) znajduje się w Staatliches Museum für Naturkunde und Vorgeschichte, Oldenburg (Oldenburg, Mus. Naturkunde).[2]

Benthullen jest drugim największym meteorytem kamiennym znalezionym w Niemczech, pierwszy jest znaleziony w 1989 roku (rozpoznany dopiero w 2020 roku) okaz chondrytu zwyczajnego H4-5 Blaubeuren o wadze 30,26 kg.

Źródła

  • Hartung (1949)
Hartung (1949)

Lokalizacja

Źródło: Wiki.Meteoritica.pl
© Jan Woreczko & Wadi

(B) Benthullen, Bissel, Beverbruch, (O) Oldenburg

torfowiska: Benthullener Moor i Vehnemoor

[L] miejsce spadku meteorytu Oldenburg (1930)

* W 2018 roku Google zmieniło zasady działania apletu, mapa może wyświetlać się niepoprawnie (pomaga Ctrl+F5); więcej → Szablon:GEMap-MyWiki

Za Koblitz MetBase: „The find site is about six km N of Bissel and Beverbruch, where the stones of the Oldenburg (1930) fall landed and so Benthullen is nearer the town of Oldenburg than the fall of that name.”

W okolicy znalezienia okazu znajduje się wiele torfowisk/wrzosowisk: Benthullener Moor, Böseler Moor, Restmoor Dreesberg i Vehnemoor.


Bibliografia

  • Bartoschewitz Rainer, (1989), Der Meteorit von Benthullen, METEOR - Zeitschrift für Meteoritenkunde, 2(14), 1989, s. 17-19.
  • +Gehler Alexander, Reich Mike, (2015), Die Meteorite Niedersachsens, Naturhistorica – Berichte der Naturhistorischen Gesellschaft Hannover, 157, 2015, s. 7-100.[3] Plik PDF.
  • Hartung Wolfgang, (1949), Vom Himmel gefallen: Ein neuer Meteoritenfund, Nordwest-Heimat (dodatek do Nordwest-Zeitung), Oldenburg, 4 Juni 1949.
  • Koblitz Jörn, MetBase. Meteorite Data Retrieval Software, Version 7.3 (CD-ROM), Ritterhude, Germany 1994-2012. MetBase.
  • Ramdohr Paul, El Goresy Ahmed, (1974), Characteristic features observed in the meteorites Beverbruch and Benthullen, Oldenburg/Germany, Meteoritics & Planetary Science, vol. 9(4), 1974, s. 397-398. Plik doi.
  • +Schlüter Jochen, Koblitz Jörn, (1998), Der Meteorit „Benthullen" im Staatlichen Museum für Naturkunde und Vorgeschichte Oldenburg, Oldenburger Jahrbuch, 98, 1998, s. 215-219. Plik PDF.


Przypisy

  1. ^ jeśli nie zaznaczono inaczej, podano współrzędne przyjęte w oficjalnej bazie meteorytów Meteoritical Bulletin Database
  2. ^ więcej zdjęć okazu znajduje się na portalu Wikimedia
  3. ^ meteoryty Dolnej Saksonii (Niedersachsen): Benthullen, Braunschweig, Bremervörde, Emsland, Nörten, Obernkirchen, Oesede, Oldenburg (1368), Oldenburg (1930), Stolzenau

Zobacz również

Linki zewnętrzne

Źródło „http://wiki.meteoritica.pl/index.php5/Benthullen”
Osobiste