PayPal-donate (Wiki).png
O ile nie zaznaczono inaczej, prawa autorskie zamieszczonych materiałów należą do Jana Woreczko & Wadi.

(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)

Oldenburg (1930)

Z Wiki.Meteoritica.pl

(Różnice między wersjami)
m (→Rozpadł się tuż nad ziemią)
 
(Nie pokazano 7 wersji pomiędzy niniejszymi.)
Linia 5: Linia 5:
{{InfoboxMeteorite
{{InfoboxMeteorite
  | nazwa = Oldenburg (1930)
  | nazwa = Oldenburg (1930)
-
  | grafika =  
+
  | grafika = Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig27.jpg
-
  | opis =  
+
  | opis = Oba fragmenty meteorytu (źródło: Gehler et al. 2015; „'''''Abb. 27''' Die beiden aneinanderpassenden Fragmente des Oldenburger Meteoriten im Jahr 1930. Foto: Museumsdorf Cloppenburg – Niedersächsisches Freilichtmuseum''”)
  | klasa = spadek
  | klasa = spadek
  | mbclass = fall
  | mbclass = fall
Linia 14: Linia 14:
  | data = 10 września 1930, 14:15
  | data = 10 września 1930, 14:15
  | uwagi = dwa okazy (4,84 i 11,73 kg)
  | uwagi = dwa okazy (4,84 i 11,73 kg)
-
  | typ = L6
+
  | typ = chondryt zwyczajny, L6
  | masa = 16,57 kg
  | masa = 16,57 kg
-
  | cechy =  
+
  | cechy = w zasadzie jeden okaz, który rozpadł się tuż nad ziemią na dwa fragmenty
-
  | synonimy = w NHM Cat: '''Beverbruch''', '''Beverbrück'''
+
  | synonimy = w NHM Cat: '''Beverbruch''', '''Beverbrück'''; Bissel
}}
}}
-
10 września 1930 roku o godzinie 14:15 mieszkańcy okolic '''Oldenburga''' usłyszeli potężny huk, a następnie świst i drugi wybuch. Meteoroid rozpadł się w atmosferze na co najmniej dwa fragmenty. Dwa największe fragmenty spadły w odległości około 4,4 km od siebie:
+
10 września 1930 roku o godzinie 14:15 mieszkańcy okolic '''Oldenburga''' usłyszeli potężny huk, a następnie świst i drugi wybuch. Meteoroid rozpadł się w atmosferze na co najmniej dwa fragmenty. Dwa największe fragmenty spadły w odległości około 4,4 km od siebie:
* okaz '''Bissel''' – 4,84 kg,
* okaz '''Bissel''' – 4,84 kg,
* okaz '''Beverbruch''' – 11,73 kg.
* okaz '''Beverbruch''' – 11,73 kg.
-
Oba okazy zostały odnalezione niemal natychmiast po spadku. Pasterz '''Clemens Bley''' znajdował się zaledwie około 19 m od miejsca uderzenia fragmentu Beverbruch. W drugim miejscu rolnik '''Johann Schnieders''', jadący rowerem z Halenhorst do Bissel, wraz z '''Ernstem Grotelüschenem''' wykopał z krateru o głębokości około 35 cm fragment ważący 4,84 kg. Fragment '''Beverbruch''' wydobyto z głębokości około 50 cm.
+
Oba okazy zostały odnalezione niemal natychmiast po spadku. Pasterz '''Clemens Bley''' znajdował się zaledwie około 19 m od miejsca uderzenia fragmentu Beverbruch. W drugim miejscu rolnik '''Johann Schnieders''', jadący rowerem z Halenhorst do Bissel, wraz z '''Ernstem Grotelüschenem''' wykopał z krateru o głębokości około 35 cm fragment (Bissel) ważący 4,84 kg. Fragment '''Beverbruch''' wydobyto z głębokości około 50 cm.
-
Oba fragmenty miały czarną skorupę obtopieniową i świeże, jasnoszare powierzchnie przełamu, które dokładnie do siebie pasowały! Na tej podstawie ustalono, że rozpad głównego meteoroidu nastąpił dopiero w fazie ciemnej, a nie na dużej wysokości. Analiza relacji świadków sugeruje rozpad około 4,1 km nad miejscowością Döhlen.
+
Oba fragmenty miały czarną skorupę obtopieniową i świeże, jasnoszare powierzchnie przełamu, które dokładnie do siebie pasowały! Na tej podstawie ustalono, że rozpad głównego meteoroidu nastąpił dopiero w fazie ciemnej, a nie na dużej wysokości. Analiza relacji świadków sugeruje rozpad około 4,1 km nad miejscowością Döhlen.
-
Meteoryt został sklasyfikowany jako chondryt zwyczajny L6, o łącznej wadze 16,57 kg. Kilka kilometrów na północ od miejsca spadku okazów '''Bissel'''/'''Beverbruch''', w 1948 roku znaleziono inny chondryt zwyczajny L6 [[Benthullen]]! Badacze wykluczają jednak, by były to okazy z tego samego spadku (Ramdohr et al. 1974)!
+
'''Meteoryt został sklasyfikowany jako chondryt zwyczajny L6, o łącznej wadze 16,57 kg.'''
 +
Kilka kilometrów na północ od miejsca spadku okazów '''Bissel'''/'''Beverbruch''', w 1948 roku znaleziono inny chondryt zwyczajny L6 '''[[Benthullen]]'''! Badacze wykluczają jednak, by były to okazy z tego samego spadku (Ramdohr et al. 1974)!
-
Za Koblitz MetBase: „''Two stones fell, one of 4840g at Bissel, 23 km S of Oldenburg (coordinates given), and one of 11730g at Beverbruch, 4.4 km to the NW{{Kropek}}''”
+
 
 +
Za Koblitz MetBase: „''Two stones fell, one of 4840 g at Bissel, 23 km S of Oldenburg (coordinates given), and one of 11730 g at Beverbruch, 4.4 km to the NW{{Kropek}}''”
 +
 
 +
== Losy okazów ==
 +
 
 +
Fragment Bissel (mniejszy) znalazł się ostatecznie w zbiorach Museumsdorf Cloppenburg, ale później został wypożyczony do Oldenburgisches Landesmuseum i zaginął – jego obecne miejsce pozostaje nieznane. Większy Beverbruch został w 1995 roku wystawiony na sprzedaż przez spadkobierczynię wcześniejszego właściciela i trafił do kolekcji prywatnej.
 +
 
 +
=== Kolekcje ===
 +
 
 +
Fragmenty meteorytu Oldenburg (1930) w kolekcjach (Koblitz MetBase):
 +
:{| {{Koblitz Repository}}
 +
! Zbiór !! waga fragmentów<br />(Koblitz&nbsp;MetBase) !! uwagi
 +
|-
 +
|in private possession || 11.7 kg ||
 +
|-
 +
| Cloppenburg, Mus. || 4.84 kg || ['Bissel']
 +
|-
 +
| Heidelberg, Max-Planck-Inst. || 23.4 g || ['Oldenburg']
 +
|-
 +
| {{wielokropek}}
 +
|-
 +
| [[Gifhorn, Bartoschewitz Colln.]] || 4.5 g ||
 +
|-
 +
| [[Washington, Natl. Mus. Nat. Hist.]] || 2 g ||
 +
|}
Linia 54: Linia 79:
== Galerie ==
== Galerie ==
 +
Źródło: Buttel-Reepen (1930)
 +
<gallery caption="" widths="240px" heights="240px" perrow="3">
 +
File:Oldenburg_(1930)_(Buttel-Reepen_1930)-fig1.jpg|Fragment '''Bissel''' na pierwszym planie, fragment '''Beverbruch''' w tle
 +
File:Oldenburg_(1930)_(Buttel-Reepen_1930)-fig4.jpg|Miejsce uderzenia meteorytu w Beverbruch. Linia przerywana – przybliżony rozmiar fragmentu
 +
</gallery>
== [[Bibliografia]] ==
== [[Bibliografia]] ==
 +
 +
* +von Buttel-Reepen Hugo Berthold, (1930), '''Der [[Oldenburg (1930)|Oldenburger]] Meteoritenfall''', ''Oldenburger Jahrbuch des Vereins für Altertumskunde und Landesgeschichte'', 34, Oldenburg 1930, s. 101-117. Plik [https://digital.lb-oldenburg.de/ihd/periodical/titleinfo/152598 PDF].
* {{Gehler (2015)}}
* {{Gehler (2015)}}
Linia 76: Linia 108:
* Wikipedia (DE) – [https://de.wikipedia.org/wiki/Oldenburg_(Meteorit) Oldenburg (Meteorit)]
* Wikipedia (DE) – [https://de.wikipedia.org/wiki/Oldenburg_(Meteorit) Oldenburg (Meteorit)]
 +
 +
* Portal NWZ Online – [https://www.nwzonline.de/kultur/bissel-heimatkunde-infotafel-soll-an-meteoriteneinschlag-von-1930-erinnern_a_1,0,489692077.html Infotafel soll an Meteoriteneinschlag von 1930 erinnern]
 +
* Portal JGR-Apolda – [https://www.jgr-apolda.eu/index.php?topic=1440.30 Meteorit Oldenburg (1930)]
[[Category:Poza granicami Polski]]
[[Category:Poza granicami Polski]]
[[Category:Niemcy]]
[[Category:Niemcy]]

Aktualna wersja na dzień 18:10, 4 paź 2026

Under construction icon-orange.svg
 Strona w budowie (Site under construction)
Jeszcze to chwilę potrwa (It will take a while)
1i

Rozpadł się tuż nad ziemią

Oldenburg (1930) →
Oldenburg (1930) (Gehler 2015)-fig27.jpg
Oba fragmenty meteorytu (źródło: Gehler et al. 2015; „Abb. 27 Die beiden aneinanderpassenden Fragmente des Oldenburger Meteoriten im Jahr 1930. Foto: Museumsdorf Cloppenburg – Niedersächsisches Freilichtmuseum”)
spadek
Lokalizacja Dolna Saksonia, okolice Wardenburga/Oldenburga, Niemcy
Położenie[1] 52°57′N, 8°10′E
Data 10 września 1930, 14:15
Uwagi dwa okazy (4,84 i 11,73 kg)
Charakterystyka
Typ chondryt zwyczajny, L6
Masa 16,57 kg
Cechy w zasadzie jeden okaz, który rozpadł się tuż nad ziemią na dwa fragmenty
Meteoritical Bulletin Database
Synonimy →
w NHM Cat: Beverbruch, Beverbrück; Bissel

10 września 1930 roku o godzinie 14:15 mieszkańcy okolic Oldenburga usłyszeli potężny huk, a następnie świst i drugi wybuch. Meteoroid rozpadł się w atmosferze na co najmniej dwa fragmenty. Dwa największe fragmenty spadły w odległości około 4,4 km od siebie:

  • okaz Bissel – 4,84 kg,
  • okaz Beverbruch – 11,73 kg.

Oba okazy zostały odnalezione niemal natychmiast po spadku. Pasterz Clemens Bley znajdował się zaledwie około 19 m od miejsca uderzenia fragmentu Beverbruch. W drugim miejscu rolnik Johann Schnieders, jadący rowerem z Halenhorst do Bissel, wraz z Ernstem Grotelüschenem wykopał z krateru o głębokości około 35 cm fragment (Bissel) ważący 4,84 kg. Fragment Beverbruch wydobyto z głębokości około 50 cm.

Oba fragmenty miały czarną skorupę obtopieniową i świeże, jasnoszare powierzchnie przełamu, które dokładnie do siebie pasowały! Na tej podstawie ustalono, że rozpad głównego meteoroidu nastąpił dopiero w fazie ciemnej, a nie na dużej wysokości. Analiza relacji świadków sugeruje rozpad około 4,1 km nad miejscowością Döhlen.

Meteoryt został sklasyfikowany jako chondryt zwyczajny L6, o łącznej wadze 16,57 kg.

Kilka kilometrów na północ od miejsca spadku okazów Bissel/Beverbruch, w 1948 roku znaleziono inny chondryt zwyczajny L6 Benthullen! Badacze wykluczają jednak, by były to okazy z tego samego spadku (Ramdohr et al. 1974)!


Za Koblitz MetBase: „Two stones fell, one of 4840 g at Bissel, 23 km S of Oldenburg (coordinates given), and one of 11730 g at Beverbruch, 4.4 km to the NW…”

Losy okazów

Fragment Bissel (mniejszy) znalazł się ostatecznie w zbiorach Museumsdorf Cloppenburg, ale później został wypożyczony do Oldenburgisches Landesmuseum i zaginął – jego obecne miejsce pozostaje nieznane. Większy Beverbruch został w 1995 roku wystawiony na sprzedaż przez spadkobierczynię wcześniejszego właściciela i trafił do kolekcji prywatnej.

Kolekcje

Fragmenty meteorytu Oldenburg (1930) w kolekcjach (Koblitz MetBase):

Zbiór waga fragmentów
(Koblitz MetBase) 		uwagi
in private possession 11.7 kg
Cloppenburg, Mus. 4.84 kg ['Bissel']
Heidelberg, Max-Planck-Inst. 23.4 g ['Oldenburg']
(…)
Gifhorn, Bartoschewitz Colln. 4.5 g
Washington, Natl. Mus. Nat. Hist. 2 g


Lokalizacja

Źródło: Wiki.Meteoritica.pl
© Jan Woreczko & Wadi

(B) Benthullen, Bissel, Beverbruch, (O) Oldenburg

[L] na północy miejsce znalezienia meteorytu Benthullen

* W 2018 roku Google zmieniło zasady działania apletu, mapa może wyświetlać się niepoprawnie (pomaga Ctrl+F5); więcej → Szablon:GEMap-MyWiki


Galerie

Źródło: Buttel-Reepen (1930)

Fragment Bissel na pierwszym planie, fragment Beverbruch w tle

Miejsce uderzenia meteorytu w Beverbruch. Linia przerywana – przybliżony rozmiar fragmentu

Bibliografia

  • +von Buttel-Reepen Hugo Berthold, (1930), Der Oldenburger Meteoritenfall, Oldenburger Jahrbuch des Vereins für Altertumskunde und Landesgeschichte, 34, Oldenburg 1930, s. 101-117. Plik PDF.
  • +Gehler Alexander, Reich Mike, (2015), Die Meteorite Niedersachsens, Naturhistorica – Berichte der Naturhistorischen Gesellschaft Hannover, 157, 2015, s. 7-100.[2] Plik PDF; plik Naturhistorica.
  • Koblitz Jörn, MetBase. Meteorite Data Retrieval Software, Version 7.3 (CD-ROM), Ritterhude, Germany 1994-2012. MetBase.
  • Ramdohr Paul, El Goresy Ahmed, (1974), Characteristic features observed in the meteorites Beverbruch and Benthullen, Oldenburg/Germany, Meteoritics & Planetary Science, vol. 9(4), 1974, s. 397-398. Plik doi.


Przypisy

  1. ^ jeśli nie zaznaczono inaczej, podano współrzędne przyjęte w oficjalnej bazie meteorytów Meteoritical Bulletin Database
  2. ^ meteoryty Dolnej Saksonii (Niedersachsen): Benthullen, Braunschweig, Bremervörde, Emsland, Nörten, Obernkirchen, Oesede, Oldenburg (1368), Oldenburg (1930), Stolzenau

Zobacz również

Linki zewnętrzne

Źródło „http://wiki.meteoritica.pl/index.php5/Oldenburg_(1930)”
Osobiste