PayPal-donate (Wiki).png
O ile nie zaznaczono inaczej, prawa autorskie zamieszczonych materiałów należą do Jana Woreczko & Wadi.

(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)


Braunau

Z Wiki.Meteoritica.pl

Heksaedryty spadają rzadko

Braunau
Braunau (NHM Prague) 1.jpg
Meteoryt Braunau ze zbiorów Muzeum Historii Naturalnej w Pradze (Národí Muzeum Praha) (fot. Aubrey Whymark, za zgodą)
Spadek
Lokalizacja Czechy
Położenie[1] 50°36'N, 16°18'E
Data 14 lipiec 1847 r., 03:45
Charakterystyka
Typ meteoryt żelazny, IIAB, heksaedryt
Masa 39 kg
Liczba okazów dwa okazy, 23,63 i 17,08 kg
Meteoritical Bulletin Database
Synonimy
w NHM Cat: Broumov, Hauptmannsdorf

Spadek meteorytu żelaznego 14 lipca 1847 roku w Czechach (IIAB heksaedryt, TKW 39 kg).

Opis spadku

14 lipca 1847 r. rankiem około 03:45 pojawiła się mała chmurka pędząca szybko na południowy wschód wzdłuż Sudetów i zostawiająca długi ślad na niebie. Nagle w chmurce zajaśniał ogień i dwie ogniste smugi skierowały się ku ziemi. Jednocześnie usłyszano dwie potężne detonacje, a potem grzechot i świst. Huk był tak silny, że słyszano go w odległym o 75 km Wrocławiu. Chmurka stała się popielato szara i powoli się rozpłynęła. Jedna ze smug trafiła w łąkę we wsi Hejtmánkovice i tam znaleziono wbity w ziemię czarny, gorący kamień[2]. Po wydobyciu okazało się, że to żelazo - ważyło 23,63 kg[3]. Druga smuga trafiła w dom koło cegielni (brickworks) w dzielnicy (wówczas wsi) Křinice[4]. Kawał żelaza przebił dach, strop, łóżko i podłogę i zatrzymał się w piwnicy (wg materiałów z Muzeum w Broumovie meteoryt spadł na dom ceglarza). Ważył 17,08 kg[5] i do dziś jest w Muzeum Narodowym w Pradze (kopia tego okazu znajduje się w Muzeum Ziemi Broumovskiej w zespole klasztoru benedyktyńskiego w Broumovie). Większy okaz został pocięty na części, które trafiły do wielu kolekcji na świecie.

To właśnie w tym meteorycie von Neumann zaobserwował, po wytrawieniu kwasem, liczne cienkie linie zwane teraz liniami Neumanna.


Według Beinert'a (1848)
Das in Hauptmannsdorf[6] niedergefallene 42 Pfund 6 Loth schwere Meteoritenfragment.
Das Ziegelschlager 30 Pfund 16 Loth wiegende Fragment, von dem das Dach und der Lehmestrich dew Dominicalhauses durchschlagen und dabei Stroh auf der Aussenfläche eingeknetet aufgenommen wurde.[7]


Lokalizacja

miejsca spadku okazów

Broumov (niem. Braunau), Hejtmánkovice (niem. Hauptmannsdorf)

Na mapie J. Poláka z 1840 roku zaznaczono miejsca spadku okazów. Okaz większy oznaczony literą A spadł w miejscu o współrzędnych 50°35.586'N, 16°19.273'E, okaz mniejszy, oznaczony literą B spadł na dach budynku cegielni (dom ceglarza) w miejscu 50°34.516'N, 16°19.672'E.[8]

Większy okaz spadł "bliżej" w stosunku do kierunku lotu bolidu!


Mapy


Galerie

Meteoryt Braunau ze zbiorów Muzeum Mineralogicznego Instytutu Nauk Geologicznych UWr (dla Wiki.Meteoritica.pl fot. Antoni Stryjewski)


Meteoryt Braunau (Broumov) w kolekcjach zagranicznych


Muzeum Ziemi Broumovskiej (fot. Wadi & Jan Woreczko; 2, 3 maj 2012 roku)



Miasto Broumov i benedyktyński zespół klasztorny (fot. Wadi & Jan Woreczko; 2, 3 maj 2012 roku)

Bibliografia

  • +Beinert Carl Christian, (1847), Meteoreisen-Fall bei Braunau in Böhmen am 14. Julo d. J. Annalen der Physik, 72, 1847, s. 170-173. Plik DjVu
    Źródło: Wiki.Meteoritica.pl
  • Beinert Carl Christian, (1848), Der Meteorit von Braunau am 14. Juli 1847. Actenmässige Darstellung, Beschreibung und Analyse, nebst Ansichten über die Natur der Meteoriten. Hierbei ein Situationsplan und drei Tafeln Abbildungen, Breslau 1848. Plik PDF
  • von Boguslawski Georg, (1847), Meteor-Eisen von Braunau. Tagebl. Naturw. Ver. Breslau, 1847, s. 36-42.
  • von Boguslawski Georg, (1848), Über den Meteorsteinfall am 14. Juli d. J. zu Braunau in Böhmen. Breslau 1848. Ref.: Ann. K. k. naturhist. Hofmus., Wien, 24, (1910).
  • von Boguslawski Georg, (1849), Sur la chute d’un météorite en deux morceaux Braunau en Bohemie le 14. juillet 1847. L’Institut J., 17, sec. 1, 1849, s. 15.
  • +Duflos A., Fischer N.W., (1847), Analyse des Braunauer Meteoreisen. Annalen der Physik, 72, 1847, s. 475-480. Plik DjVu
    Źródło: Wiki.Meteoritica.pl
  • +Göppert H.R., (1847), Über das Braunauer und das Seeläsgen'sche Meteoreisen. Journal f. prakt. Chemie, 42, 1847, s. 428-431.
  • +Haidinger W., Ueber das Meteoreisen von Braunau. Annalen der Physik, 72, 1847, s. 580-582. Plik DjVu
    Źródło: Wiki.Meteoritica.pl
  • Tuček Karel, (1968), Catalogue of the Collection of meteorites of the National Museum in Prague (Katalog sbírky meteoritů Národního muzea v Praze). National Museum, Prague, 1968.

Przypisy

  1. ^ jeśli nie zaznaczono inaczej, podano współrzędne przyjęte w oficjalnej bazie meteorytów Meteoritical Bulletin Database
  2. ^ miejsce spadku oznaczono na mapie J. Poláka z 1840 roku literą A
  3. ^ 42 funty 6 łutów (chodzi o funt austriacki) = 23,63 kg; wg katalogu Tučeka (1968) okaz ważył 27628 g
  4. ^ miejsce spadku oznaczono na mapie J. Poláka z 1840 roku literą B
  5. ^ 30 funtów 16 łutów (chodzi o funt austriacki) = 17,08 kg
  6. ^ wieś Hejtmánkovice (niem. Hauptmannsdorf)
  7. ^ chodzi o funt austriacki; 1 Österreich Pfund = 32 Loth (łuty) = 0,560012 g
  8. ^ współrzędne punktów wyznaczone na podstawie mapy J. Poláka z dokładnością ±25 m

Linki zewnętrzne

  • Meteoritical Bulletin Database (MBD) - meteoryt Braunau
  • Encyclopedia of Meteorites (EoM) - meteoryt Braunau
Osobiste