(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)
Żmigród
Z Wiki.Meteoritica.pl
| Strona w budowie (Site under construction) Jeszcze to chwilę potrwa (It will take a while) |
13 września 2022 roku tuż po północy (00:20:44 czasu lokalnego; 12 września 22:20:44 UT) nad południowo-zachodnią Polską obserwowano bardzo jasny bolid z którego mogły spaść meteoryty. Przelot bolidu zarejestrowało 13 stacji bolidowych Europejskiej Sieci Bolidowej (European Fireball Network, EN). Bolid otrzymał oznaczenie EN120922_222044.
Według obliczeń czeskiego zespołu z EN, w okolicach miejscowości Żmigród w woj. dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, mogły spaść fragmenty meteorytu. Największy fragment ma prawdopodobnie poniżej kilograma. Na podstawie zarejestrowanego widma bolidu stwierdzono, że prawdopodobnie był to meteoroid kamienny. Meteoroid o początkowej wadze ok. 7 kg wszedł w atmosferę z prędkością ok. 16 km/s i zapłonął na wysokości 87 km.
17 września opublikowano korektę prawdopodobnego rejonu spadku. Jest to nieduży teren ok. 9 hektarów. Na miejscu były już ekipy poszukiwaczy.
Za portalem Astronomický ústav AV ČR:
Dokładnie 20 minut i 44 sekundy po północy czasu środkowoeuropejskiego letniego w ziemską atmosferę wszedł meteoroid o masie około 7 kg. Zaczął świecić już na wysokości 89 km nad powierzchnią Ziemi, nieco na północ od północnej granicy z Polską, w rejonie Karkonoszy. W tym momencie poruszał się z prędkością nieco ponad 16 km/s i po torze nachylonym pod kątem około 40 stopni do powierzchni Ziemi kontynuował lot w kierunku północno-wschodnim.
Maksymalną jasność bolid osiągnął podczas krótkiego, niezbyt wyraźnego rozbłysku na wysokości 52 km. Przez około 3 s świecił tylko nieznacznie słabiej od Księżyca, który znajdował się już wtedy dość wysoko nad południowo-wschodnim horyzontem.
Na podstawie nagrań wideo oraz przebiegu hamowania w atmosferze wiadomo, że meteoroid podczas lotu wyraźnie wytracał prędkość, jednak nie ulegał znaczącemu rozpadowi. Największy odłamek zgasł na wysokości niespełna 24 km nad powierzchnią Ziemi, około 40 km na północny północny zachód od Wrocławia. Całą świetlną trajektorię o długości 101,3 km bolid przebył w ciągu 7,8 s.
Choć zdecydowana większość pierwotnej masy spłonęła w atmosferze, jest bardzo prawdopodobne, że co najmniej jeden stosunkowo duży meteoryt dotarł do powierzchni Ziemi. Według obliczeń może on ważyć niecały 1 kg i powinien znajdować się w pobliżu, na wschód od miasta Żmigród. Nie można również wykluczyć, że niewielka liczba znacznie mniejszych meteorytów leży na południowy zachód od wskazanego obszaru, w kierunku końcowego odcinka świetlnej trajektorii bolidu.
Przed zderzeniem z Ziemią meteoroid o średnicy około 15 cm krążył wokół Słońca po orbicie typowej dla planetoid typu Apollo, nachylonej jedynie nieznacznie względem płaszczyzny ekliptyki, czyli płaszczyzny orbity Ziemi. W peryhelium zbliżał się do Słońca tylko nieco bardziej niż Ziemia, natomiast w aphelium poruszał się w zewnętrznej części pasa planetoid. Jedno okrążenie Słońca zajmowało mu 4,55 roku ziemskiego. Bardzo prawdopodobne, że był niewielkim odłamkiem planetoidy pochodzącej z zewnętrznej części głównego pasa planetoid.
Więcej szczegółów na stronach: Astronomický ústav AV ČR i cosmoartel.pl.
Lokalizacja
(Z) Żmigród
wyliczone prawdopodobne miejsca spadku fragmentów w zależności od ich masy (oraz późniejsza jego korekta)
Trajektoria bolidu
* W 2018 roku Google zmieniło zasady działania apletu, mapa może wyświetlać się niepoprawnie (pomaga Ctrl+F5); więcej → Szablon:GEMap-MyWiki
Galerie
Zimowe poszukiwania prowadzone w grudniu 2023 roku przez Mateusza Żmiję i Jarosława Morysa
Przypisy
Linki zewnętrzne
- Astronomický ústav AV ČR – Jasný bolid krátce po půlnoci 13. září 2022 nad jihozápadním Polskem podrobně zachycený přístroji české části Evropské bolidové sítě
- Portal cosmoartel.pl – Bolid i spadek meteorytu w Polsce (13.09.2022)