Benthullen

2026-10-12T21:18:41Z

Bibliografia:

← poprzednia wersja		Wersja z 21:18, 12 paź 2026
Linia 80:		Linia 80:

	<br clear="all"/>		<br clear="all"/>
		+
		+	== Galerie ==
		+
		+	<gallery caption="" widths="240px" heights="180px" perrow="3">
		+	File:Benthullen_(main_mass)-fb.jpg\|Masa główna; widoczne skorupa obtopieniowa i brekcjowana budowa
		+	</gallery>
		+

	== [[Bibliografia]] ==		== [[Bibliografia]] ==

Plik:Benthullen (main mass-Naturhistorica 157 1949).jpg

2026-10-12T21:16:41Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:16, 12 paź 2026
Linia 1:		Linia 1:
	Meteoryt [[Benthullen]] (źródło: [https://www.zobodat.at/pdf/Naturhistorica_157_0007-0099.pdf Gehler et al. 2015]).		Meteoryt [[Benthullen]] (źródło: [https://www.zobodat.at/pdf/Naturhistorica_157_0007-0099.pdf Gehler et al. 2015]).
		+
		+	<gallery caption="" widths="200px" heights="160px" perrow="3">
		+	File:Benthullen_(main_mass)-fb.jpg\|
		+	</gallery>

Benthullen

2026-10-11T18:57:19Z

Drugi co do wielości okaz niemieckiego meteorytu:

← poprzednia wersja		Wersja z 18:57, 11 paź 2026
(Nie pokazano 5 wersji pomiędzy niniejszymi.)
Linia 1:		Linia 1:
-	~~{{Strona w budowie}}~~
	__NOTOC__		__NOTOC__
	{{VerifyLevel \|level=1i}}		{{VerifyLevel \|level=1i}}
Linia 18:		Linia 17:
	\| cechy =		\| cechy =
	}}		}}
-	Meteoryt znaleziono podczas wydobywania torfu na terenie torfowiska w Benthullen. Według relacji przekazanych geologowi Wolfgangowi Hartungowi, rolnik natrafił na duży, niezwykle ciężki kamień, który pozostawił później na stercie kamieni przy gospodarstwie.	+	Meteoryt znaleziono podczas wydobywania torfu na terenie torfowiska w Benthullen w Dolnej Saksonii. Według relacji przekazanych geologowi Wolfgangowi Hartungowi, rolnik natrafił na duży, niezwykle ciężki kamień, który pozostawił później na stercie kamieni przy gospodarstwie.

-	Hartung zainteresował się nim i w maju 1949 roku rozpoznał jego pozaziemskie pochodzenie. Sam moment znalezienia Benthullen jest bardziej skomplikowany, niż sugerują popularne opisy – pojawiają się daty 1944/45, 1948, a Hartung w 1949 roku opisał już przede wszystkim identyfikację meteorytu. Oficjalna baza {{!MBD}} podaje „1951 or 1948”.	+	Hartung zainteresował się nim i w maju 1949 roku rozpoznał jego pozaziemskie pochodzenie. Sam moment znalezienia Benthullen jest bardziej skomplikowany, niż sugerują popularne opisy – pojawiają się daty 1944/45, 1948, a Hartung w 1949 roku opisał już przede wszystkim identyfikację meteorytu. Oficjalna baza {{!MBD}} podaje „1951 or 1948”.

	Tak relacjonuje okoliczności znalezienia/zidentyfikowania okazu Hartung (1949):		Tak relacjonuje okoliczności znalezienia/zidentyfikowania okazu Hartung (1949):
-	:podczas prac terenowych w okolicach '''Benthullen''' dowiedział się od rolnika '''Johanna Müllera''' o niezwykle ciężkim kamieniu znalezionym przez sąsiada '''Martina Frahmanna'''; Frahmann natrafił na niego podczas kopania torfu; nad kamieniem widoczna była charakterystyczna przerwa/przebicie warstw torfu, jak gdyby obiekt wszedł w torf z góry, został on znaleziony na głębokości około 2 m na piasku pod torfem; Hartung od razu podejrzewał, że może to być meteoryt („''Ich hatte sofort Verdacht auf einen Meteor {{Wielokropek}}''”); pojechał do gospodarstwa i odnalazł kamień na stercie kamieni, dokąd został wcześniej odłożony; miał on wagę 17,25 kg i wymiary 26×19×13 cm; sądził wówczas, że może mieć do czynienia z kolejnym fragmentem meteorytu [[Oldenburg (1930)\|Oldenburg]], który spadł w 1930 roku.	+	:podczas prac terenowych w okolicach '''Benthullen''' dowiedział się od rolnika '''Johanna Müllera''' o niezwykle ciężkim kamieniu znalezionym przez sąsiada '''Martina Frahmanna'''; Frahmann natrafił na niego podczas kopania torfu; nad kamieniem widoczna była charakterystyczna przerwa/przebicie warstw torfu, jak gdyby obiekt wszedł w torf z góry, został on znaleziony na głębokości około 2 m na piasku pod torfem; Hartung od razu podejrzewał, że może to być meteoryt („''Ich hatte sofort Verdacht auf einen Meteor {{Wielokropek}}''”); pojechał do gospodarstwa i odnalazł kamień na stercie kamieni, dokąd został wcześniej odłożony; miał on wagę 17,25 kg i wymiary 26×19×13 cm; sądził wówczas, że może mieć do czynienia z kolejnym fragmentem meteorytu [[Oldenburg (1930)\|Oldenburg]], który spadł w 1930 roku.

	Okaz był w stosunkowo dobrym stanie, a miejscami zachowała się nawet skorupa obtopieniowa. Wyjaśnieniem jest środowisko, w którym leżał – torfowisko, ograniczające dostęp tlenu i spowalniające utlenianie metalu (za Koblitz MetBase: „''A stone of 17.25 kg was found in a peat bog at a depth of 2 m in the year 1948 or 1949. The stone is partly crusted and in a good state of preservation.''”).		Okaz był w stosunkowo dobrym stanie, a miejscami zachowała się nawet skorupa obtopieniowa. Wyjaśnieniem jest środowisko, w którym leżał – torfowisko, ograniczające dostęp tlenu i spowalniające utlenianie metalu (za Koblitz MetBase: „''A stone of 17.25 kg was found in a peat bog at a depth of 2 m in the year 1948 or 1949. The stone is partly crusted and in a good state of preservation.''”).

-	;Badania jego wieku ziemskiego (''terrestrial age'') wskazujący, że meteoryt przebywał na Ziemi mniej niż około 120 lat (Bartoschewitz 1989)!	+	;Badania jego wieku ziemskiego (''terrestrial age''){{Szablon:!terrestrial age\|}} wskazujący, że meteoryt przebywał na Ziemi mniej niż około 120 lat (Bartoschewitz 1989)!

-	;Kilka kilometrów na południe od miejsca znalezienia okazu Benthullen w 1930 roku spadł inny chondryt zwyczajny L6 [[Oldenburg (1930)]]! Badacze wykluczają jednak, by były to okazy z tego samego spadku (Ramdohr et al. 1974)!

-	Masa główna ({{Txt2Img\|Benthullen_(main_mass-Naturhistorica_157_1949).jpg\|main mass}}) znajduje się w ''Staatliches Museum für Naturkunde und Vorgeschichte, Oldenburg'' (''Oldenburg, Mus. Naturkunde'').<ref>więcej zdjęć okazu znajduje się na portalu Wikimedia</ref>	+	Masa główna ({{Txt2Img\|Benthullen_(main_mass-Naturhistorica_157_1949).jpg\|main mass}}) znajduje się w ''Staatliches Museum für Naturkunde und Vorgeschichte, Oldenburg'' (''Oldenburg, Mus. Naturkunde'').<ref>więcej zdjęć okazu znajduje się na portalu Wikimedia</ref>

	Benthullen jest drugim największym meteorytem kamiennym znalezionym w Niemczech, pierwszy jest znaleziony w 1989 roku (rozpoznany dopiero w 2020 roku) okaz chondrytu zwyczajnego H4-5 {{Link-MBD\|code=72462\|name=Blaubeuren}} o wadze 30,26 kg.		Benthullen jest drugim największym meteorytem kamiennym znalezionym w Niemczech, pierwszy jest znaleziony w 1989 roku (rozpoznany dopiero w 2020 roku) okaz chondrytu zwyczajnego H4-5 {{Link-MBD\|code=72462\|name=Blaubeuren}} o wadze 30,26 kg.
		+
		+
		+	;Kilka kilometrów na południe od miejsca znalezienia okazu Benthullen w 1930 roku spadł inny chondryt zwyczajny L6 [[Oldenburg (1930)]]! Badacze wykluczają jednak, by były to okazy z tego samego spadku (Ramdohr et al. 1974)!
		+
		+	{{Sparse-b}}Ciekawostka:{{Sparse-e}} Kilka lat wcześniej, również na torfowiskach/wrzosowiskach, w Dolnej Saksonii w pobliżu granicy z Holandią, znaleziono meteoryt żelazny '''[[Emsland]]'''!
		+

	=== Źródła ===		=== Źródła ===
Linia 98:		Linia 102:
	== Zobacz również ==		== Zobacz również ==

-	* ~~meteoryt~~ [[Oldenburg (1930)]]	+	* meteoryty: [[Emsland]] {{Sb}} [[Oldenburg (1930)]]
		+	* doniesienie [[Gaj]]

	== Linki zewnętrzne ==		== Linki zewnętrzne ==

Wiki.Meteoritica.pl - Zmiany w linkowanych z „Plik:Benthullen (main mass)-fb.jpg” [pl]

Benthullen

Plik:Benthullen (main mass-Naturhistorica 157 1949).jpg

Benthullen