Wiki.Meteoritica.pl - Zmiany w linkowanych z „Szablon:!SLRs” [pl]

Szablon:!radionuclides

2026-06-12T12:53:48Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:53, 12 cze 2026
Linia 1:		Linia 1:
-	<noinclude>{{VerifyLevel\|level=1}}</noinclude><ref name="radionuclides">'''izotopy kosmogeniczne''' (ang. '''''cosmogenic isotopes, radionuclides''''') – meteoroid w przestrzeni kosmicznej był wystawiony na działanie promieniowania kosmicznego. Wysokoenergetyczne cząstki promieniowania kosmicznego oddziałują z atomami w skale, powodując reakcje jądrowe i powstawanie charakterystycznych '''izotopów kosmogenicznych''' (np. <sup>3</sup>He, <sup>21</sup>Ne, <sup>38</sup>Ar, <sup>10</sup>Be, <sup>26</sup>Al, <sup>36</sup>Cl, <sup>14</sup>C, <sup>53</sup>Mn). Mierząc ich stężenia w meteorycie i znając tempo produkcji tych izotopów, można oszacować czas ekspozycji próbki na promieniowanie kosmiczne, czyli czas przebywania meteoroidu w przestrzeni kosmicznej po oddzieleniu od ciała macierzystego – '''czas ekspozycji na promieniowanie kosmiczne''' ('''CRE age''', ang. '''''Cosmic-Ray Exposure Age'''''). Termin ~~ten~~ występuje głównie w artykułach dotyczących meteorytów, popularniejszym jego odpowiednikiem jest '''datowanie izotopami kosmogenicznymi''' (ang. '''''cosmogenic nuclide dating'''''). ~~Można~~ również określić czas od spadku – '''wiek pobytu meteorytu na Ziemi''' (ang. '''''Terrestrial Age''''') (patrz → [[Antonin]] {{SeparatorBull}} [[Szablon:!SLRs\|short-lived radionuclides]]). Badanie rozkładu izotopów w materiale pozwala określić historię ablacji/erozji skały (produkcja radionuklidów zależy od głębokości wewnątrz meteoroidu, porównując aktywności różnych izotopów można oszacować rozmiar meteoroidu przed wejściem w atmosferę oraz położenie fragmentu względem jego powierzchni). Zalety: pozwala badać procesy zachodzące w skali od tysięcy do milionów lat, dostarcza informacji niedostępnych dla klasycznych metod datowania, szeroko stosowana w badaniach meteorytów i powierzchni planet. Wikipedia (EN) – [https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmogenic_nuclide Cosmogenic nuclide]</ref><noinclude>	+	<noinclude>{{VerifyLevel\|level=1}}</noinclude><ref name="radionuclides">'''izotopy kosmogeniczne''' (ang. '''''cosmogenic isotopes, radionuclides''''') – meteoroid w przestrzeni kosmicznej był wystawiony na działanie promieniowania kosmicznego. Wysokoenergetyczne cząstki promieniowania kosmicznego oddziałują z atomami w skale, powodując reakcje jądrowe i powstawanie charakterystycznych '''izotopów kosmogenicznych''' (np. <sup>3</sup>He, <sup>21</sup>Ne, <sup>38</sup>Ar, <sup>10</sup>Be, <sup>26</sup>Al, <sup>36</sup>Cl, <sup>14</sup>C, <sup>53</sup>Mn). Mierząc ich stężenia w meteorycie i znając tempo produkcji tych izotopów, można oszacować czas ekspozycji próbki na promieniowanie kosmiczne, czyli czas przebywania meteoroidu w przestrzeni kosmicznej po oddzieleniu od ciała macierzystego – '''czas ekspozycji na promieniowanie kosmiczne''' ('''CRE age''', ang. '''''Cosmic-Ray Exposure Age'''''). Termin CRE age występuje głównie w artykułach dotyczących meteorytów, popularniejszym jego odpowiednikiem jest '''datowanie izotopami kosmogenicznymi''' (ang. '''''cosmogenic nuclide dating'''''). Badając izotopy kosmogeniczne można również określić czas od spadku – '''wiek pobytu meteorytu na Ziemi''' (ang. '''''Terrestrial Age''''') (patrz → [[Antonin]] {{SeparatorBull}} [[Szablon:!SLRs\|short-lived radionuclides]]). Badanie rozkładu izotopów w materiale pozwala określić historię ablacji/erozji skały (produkcja radionuklidów zależy od głębokości wewnątrz meteoroidu, porównując aktywności różnych izotopów można oszacować rozmiar meteoroidu przed wejściem w atmosferę oraz położenie fragmentu względem jego powierzchni). Zalety: pozwala badać procesy zachodzące w skali od tysięcy do milionów lat, dostarcza informacji niedostępnych dla klasycznych metod datowania, szeroko stosowana w badaniach meteorytów i powierzchni planet. Wikipedia (EN) – [https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmogenic_nuclide Cosmogenic nuclide]</ref><noinclude>
	{{Przypisy\|ncol=1}}		{{Przypisy\|ncol=1}}
	[[Category:Szablony Wiki\|!Radionuclides]]		[[Category:Szablony Wiki\|!Radionuclides]]
	</noinclude>		</noinclude>

Sołtmany/Badania

2026-06-11T22:07:22Z

Bibliografia:

← poprzednia wersja		Wersja z 22:07, 11 cze 2026
Linia 184:		Linia 184:
	* {{Keil (1964)}}		* {{Keil (1964)}}

-	* Laubenstein Matthias, Giampaoli Alessia, Janowski Paweł, Mietelski Jerzy W., (2012), '''Cosmogenic radionuclides in the [[Sołtmany]] (L6) meteorite''', ''Meteorites'', vol. 2, nr 1-2, 2012, s. 45-51.{{!radionuclides\|}} Plik [http://www.meteorites.pwr.wroc.pl/issues/2/laubenstein_giampaoli_janowski_mietelski.pdf PDF].	+	* Laubenstein Matthias, Giampaoli Alessia, Janowski Paweł, Mietelski Jerzy W., (2012), '''Cosmogenic radionuclides in the [[Sołtmany]] (L6) meteorite''', ''Meteorites'', vol. 2, nr 1-2, 2012, s. 45-51.{{!radionuclides\|}}{{!SLRs\|}} Plik [http://www.meteorites.pwr.wroc.pl/issues/2/laubenstein_giampaoli_janowski_mietelski.pdf PDF].

	* Łuszczek Katarzyna, Dalcher Nathalie, Leya Ingo, (2012), '''Cosmogenic and radiogenic noble gases in the [[Sołtmany]] L6 chondrite''', ''Meteorites'', vol. 2, nr 1-2, 2012, s. 39-43. Plik [http://www.meteorites.pwr.wroc.pl/issues/2/luszczek_dalcher_leya.pdf PDF].		* Łuszczek Katarzyna, Dalcher Nathalie, Leya Ingo, (2012), '''Cosmogenic and radiogenic noble gases in the [[Sołtmany]] L6 chondrite''', ''Meteorites'', vol. 2, nr 1-2, 2012, s. 39-43. Plik [http://www.meteorites.pwr.wroc.pl/issues/2/luszczek_dalcher_leya.pdf PDF].

Szablon:!radionuclides

2026-06-11T22:05:10Z

← poprzednia wersja		Wersja z 22:05, 11 cze 2026
(Nie pokazano 2 wersji pomiędzy niniejszymi.)
Linia 1:		Linia 1:
-	<noinclude>{{VerifyLevel\|level=1}}</noinclude><ref name="radionuclides">'''izotopy kosmogeniczne''' (ang. '''''cosmogenic isotopes, radionuclides''''') – meteoroid w przestrzeni kosmicznej był wystawiony na działanie promieniowania kosmicznego. Wysokoenergetyczne cząstki promieniowania kosmicznego oddziałują z atomami w skale, powodując reakcje jądrowe i powstawanie charakterystycznych '''izotopów kosmogenicznych''' (np. <sup>3</sup>He, <sup>21</sup>Ne, <sup>38</sup>Ar, <sup>10</sup>Be, <sup>26</sup>Al, <sup>36</sup>Cl, <sup>14</sup>C, <sup>53</sup>Mn). Mierząc ich stężenia w meteorycie i znając tempo produkcji tych izotopów, można oszacować czas ekspozycji próbki na promieniowanie kosmiczne, czyli czas przebywania meteoroidu w przestrzeni kosmicznej po oddzieleniu od ciała macierzystego – '''czas ekspozycji na promieniowanie kosmiczne''' ('''CRE age''', ang. '''''Cosmic-Ray Exposure Age'''''). Termin ten występuje głównie w artykułach dotyczących meteorytów, popularniejszym jego odpowiednikiem jest '''datowanie izotopami kosmogenicznymi''' (ang. '''''cosmogenic nuclide dating'''''). Można również określić czas od spadku – '''wiek pobytu meteorytu na Ziemi''' (ang. '''''Terrestrial Age''''') (patrz → [[Antonin]], [[Szablon:!SLRs\|short-lived radionuclides]]). Badanie rozkładu izotopów w materiale pozwala określić historię ablacji/erozji skały (produkcja radionuklidów zależy od głębokości wewnątrz meteoroidu, porównując aktywności różnych izotopów można oszacować rozmiar meteoroidu przed wejściem w atmosferę oraz położenie fragmentu względem jego powierzchni). Zalety: pozwala badać procesy zachodzące w skali od tysięcy do milionów lat, dostarcza informacji niedostępnych dla klasycznych metod datowania, szeroko stosowana w badaniach meteorytów i powierzchni planet. Wikipedia (EN) – [https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmogenic_nuclide Cosmogenic nuclide]</ref><noinclude>	+	<noinclude>{{VerifyLevel\|level=1}}</noinclude><ref name="radionuclides">'''izotopy kosmogeniczne''' (ang. '''''cosmogenic isotopes, radionuclides''''') – meteoroid w przestrzeni kosmicznej był wystawiony na działanie promieniowania kosmicznego. Wysokoenergetyczne cząstki promieniowania kosmicznego oddziałują z atomami w skale, powodując reakcje jądrowe i powstawanie charakterystycznych '''izotopów kosmogenicznych''' (np. <sup>3</sup>He, <sup>21</sup>Ne, <sup>38</sup>Ar, <sup>10</sup>Be, <sup>26</sup>Al, <sup>36</sup>Cl, <sup>14</sup>C, <sup>53</sup>Mn). Mierząc ich stężenia w meteorycie i znając tempo produkcji tych izotopów, można oszacować czas ekspozycji próbki na promieniowanie kosmiczne, czyli czas przebywania meteoroidu w przestrzeni kosmicznej po oddzieleniu od ciała macierzystego – '''czas ekspozycji na promieniowanie kosmiczne''' ('''CRE age''', ang. '''''Cosmic-Ray Exposure Age'''''). Termin ten występuje głównie w artykułach dotyczących meteorytów, popularniejszym jego odpowiednikiem jest '''datowanie izotopami kosmogenicznymi''' (ang. '''''cosmogenic nuclide dating'''''). Można również określić czas od spadku – '''wiek pobytu meteorytu na Ziemi''' (ang. '''''Terrestrial Age''''') (patrz → [[Antonin]] {{SeparatorBull}} [[Szablon:!SLRs\|short-lived radionuclides]]). Badanie rozkładu izotopów w materiale pozwala określić historię ablacji/erozji skały (produkcja radionuklidów zależy od głębokości wewnątrz meteoroidu, porównując aktywności różnych izotopów można oszacować rozmiar meteoroidu przed wejściem w atmosferę oraz położenie fragmentu względem jego powierzchni). Zalety: pozwala badać procesy zachodzące w skali od tysięcy do milionów lat, dostarcza informacji niedostępnych dla klasycznych metod datowania, szeroko stosowana w badaniach meteorytów i powierzchni planet. Wikipedia (EN) – [https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmogenic_nuclide Cosmogenic nuclide]</ref><noinclude>
	{{Przypisy\|ncol=1}}		{{Przypisy\|ncol=1}}
	[[Category:Szablony Wiki\|!Radionuclides]]		[[Category:Szablony Wiki\|!Radionuclides]]
	</noinclude>		</noinclude>

Sołtmany/Badania

2026-06-11T21:53:22Z

Plan działań:

← poprzednia wersja		Wersja z 21:53, 11 cze 2026
Linia 28:		Linia 28:
	* Płytki cienkie (TS, ''thin slice'') zostaną wykonane na Wydziale Geologii UW; zostaną przeprowadzone analizy mikroskopowe i mikrosondowe w celu określenia składu poszczególnych minerałów. Analizy na mikrosondzie<ref>mikrosonda na Wydziale Geologii UW w Warszawie – [http://www.woreczko.pl/meteorites/features/glossary-MicroProbeWG.htm mikrosonda (''microprobe'')]</ref> w Warszawie przeprowadzi Ł.Karwowski. Część analiz wykona T.Przylibski we Wrocławiu, ewentualne dodatkowe analizy przeprowadzi R.Kryza – ''początek maja''. Prof. Karwowski otrzymał już materiał do badań.		* Płytki cienkie (TS, ''thin slice'') zostaną wykonane na Wydziale Geologii UW; zostaną przeprowadzone analizy mikroskopowe i mikrosondowe w celu określenia składu poszczególnych minerałów. Analizy na mikrosondzie<ref>mikrosonda na Wydziale Geologii UW w Warszawie – [http://www.woreczko.pl/meteorites/features/glossary-MicroProbeWG.htm mikrosonda (''microprobe'')]</ref> w Warszawie przeprowadzi Ł.Karwowski. Część analiz wykona T.Przylibski we Wrocławiu, ewentualne dodatkowe analizy przeprowadzi R.Kryza – ''początek maja''. Prof. Karwowski otrzymał już materiał do badań.

-	* Część materiału zostanie przebadana w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie pod kierunkiem W.Mietelskiego<ref name="Gran Sasso">badania wykonał Dr. Matthias Laubenstein z Laboratori Nazionali del Gran Sasso z Włoch ([http://en.wikipedia.org/wiki/Laboratori_Nazionali_del_Gran_Sasso LNGS])</ref><ref name="izotopy">Dr. Matthias Laubenstein z Laboratori Nazionali del Gran Sasso otrzymał próbki już ''11 maja''</ref>; przeprowadzone zostaną badania na kosmogeniczne izotopy krótkożyciowe; ich celem jest określenie czasu przebywania meteoroidu w przestrzeni kosmicznej tzw. CRE age (''cosmic-ray exposure age''){{!radionuclides\|}}; badania są nieniszczące i ten fragment posłuży później do innych badań – ''początek maja''	+	* Część materiału zostanie przebadana w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie pod kierunkiem W.Mietelskiego<ref name="Gran Sasso">badania wykonał Dr. Matthias Laubenstein z Laboratori Nazionali del Gran Sasso z Włoch ([http://en.wikipedia.org/wiki/Laboratori_Nazionali_del_Gran_Sasso LNGS])</ref><ref name="izotopy">Dr. Matthias Laubenstein z Laboratori Nazionali del Gran Sasso otrzymał próbki już ''11 maja''</ref>; przeprowadzone zostaną badania na kosmogeniczne izotopy krótkożyciowe{{!SLRs\|}}; ich celem jest określenie czasu przebywania meteoroidu w przestrzeni kosmicznej tzw. CRE age (''cosmic-ray exposure age''){{!radionuclides\|}}; badania są nieniszczące i ten fragment posłuży później do innych badań – ''początek maja''

	* Jeden z fragmentów (ponad 12 g) został sproszkowany na Politechnice Wrocławskiej i wysłany do laboratorium w Kanadzie do analizy chemicznej ''bulk composition''; badania zostaną przeprowadzone na spektrometrze mas (ICP MS){{!LA-ICP-MS\|}} – ''połowa maja''.		* Jeden z fragmentów (ponad 12 g) został sproszkowany na Politechnice Wrocławskiej i wysłany do laboratorium w Kanadzie do analizy chemicznej ''bulk composition''; badania zostaną przeprowadzone na spektrometrze mas (ICP MS){{!LA-ICP-MS\|}} – ''połowa maja''.

Szablon:!radionuclides

2026-06-11T21:45:16Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:45, 11 cze 2026
Linia 1:		Linia 1:
-	<noinclude>{{VerifyLevel\|level=1}}</noinclude><ref name="radionuclides">'''izotopy kosmogeniczne''' (ang. '''''cosmogenic isotopes, radionuclides''''') – meteoroid w przestrzeni kosmicznej był wystawiony na działanie promieniowania kosmicznego. Wysokoenergetyczne cząstki promieniowania kosmicznego oddziałują z atomami w skale, powodując reakcje jądrowe i powstawanie charakterystycznych '''izotopów kosmogenicznych''' (np. <sup>3</sup>He, <sup>21</sup>Ne, <sup>38</sup>Ar, <sup>10</sup>Be, <sup>26</sup>Al, <sup>36</sup>Cl, <sup>14</sup>C, <sup>53</sup>Mn). Mierząc ich stężenia w meteorycie i znając tempo produkcji tych izotopów, można oszacować czas ekspozycji próbki na promieniowanie kosmiczne, czyli czas przebywania meteoroidu w przestrzeni kosmicznej po oddzieleniu od ciała macierzystego – '''czas ekspozycji na promieniowanie kosmiczne''' ('''CRE age''', ang. '''''Cosmic-Ray Exposure Age'''''). Termin ten występuje głównie w artykułach dotyczących meteorytów, popularniejszym jego odpowiednikiem jest '''datowanie izotopami kosmogenicznymi''' (ang. '''''cosmogenic nuclide dating'''''). Można również określić czas od spadku – '''wiek pobytu meteorytu na Ziemi''' (ang. '''''Terrestrial Age''''') (patrz → [[Antonin]]). Badanie rozkładu izotopów w materiale pozwala określić historię ablacji/erozji skały (produkcja radionuklidów zależy od głębokości wewnątrz meteoroidu, porównując aktywności różnych izotopów można oszacować rozmiar meteoroidu przed wejściem w atmosferę oraz położenie fragmentu względem jego powierzchni). Zalety: pozwala badać procesy zachodzące w skali od tysięcy do milionów lat, dostarcza informacji niedostępnych dla klasycznych metod datowania, szeroko stosowana w badaniach meteorytów i powierzchni planet. Wikipedia (EN) – [https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmogenic_nuclide Cosmogenic nuclide]</ref><noinclude>	+	<noinclude>{{VerifyLevel\|level=1}}</noinclude><ref name="radionuclides">'''izotopy kosmogeniczne''' (ang. '''''cosmogenic isotopes, radionuclides''''') – meteoroid w przestrzeni kosmicznej był wystawiony na działanie promieniowania kosmicznego. Wysokoenergetyczne cząstki promieniowania kosmicznego oddziałują z atomami w skale, powodując reakcje jądrowe i powstawanie charakterystycznych '''izotopów kosmogenicznych''' (np. <sup>3</sup>He, <sup>21</sup>Ne, <sup>38</sup>Ar, <sup>10</sup>Be, <sup>26</sup>Al, <sup>36</sup>Cl, <sup>14</sup>C, <sup>53</sup>Mn). Mierząc ich stężenia w meteorycie i znając tempo produkcji tych izotopów, można oszacować czas ekspozycji próbki na promieniowanie kosmiczne, czyli czas przebywania meteoroidu w przestrzeni kosmicznej po oddzieleniu od ciała macierzystego – '''czas ekspozycji na promieniowanie kosmiczne''' ('''CRE age''', ang. '''''Cosmic-Ray Exposure Age'''''). Termin ten występuje głównie w artykułach dotyczących meteorytów, popularniejszym jego odpowiednikiem jest '''datowanie izotopami kosmogenicznymi''' (ang. '''''cosmogenic nuclide dating'''''). Można również określić czas od spadku – '''wiek pobytu meteorytu na Ziemi''' (ang. '''''Terrestrial Age''''') (patrz → [[Antonin]], [[Szablon:!SLRs\|short-lived radionuclides]]). Badanie rozkładu izotopów w materiale pozwala określić historię ablacji/erozji skały (produkcja radionuklidów zależy od głębokości wewnątrz meteoroidu, porównując aktywności różnych izotopów można oszacować rozmiar meteoroidu przed wejściem w atmosferę oraz położenie fragmentu względem jego powierzchni). Zalety: pozwala badać procesy zachodzące w skali od tysięcy do milionów lat, dostarcza informacji niedostępnych dla klasycznych metod datowania, szeroko stosowana w badaniach meteorytów i powierzchni planet. Wikipedia (EN) – [https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmogenic_nuclide Cosmogenic nuclide]</ref><noinclude>
	{{Przypisy\|ncol=1}}		{{Przypisy\|ncol=1}}
	[[Category:Szablony Wiki\|!Radionuclides]]		[[Category:Szablony Wiki\|!Radionuclides]]
	</noinclude>		</noinclude>

Antonin

2026-06-11T21:43:15Z

Bibliografia:

← poprzednia wersja		Wersja z 21:43, 11 cze 2026
(Nie pokazano 1 wersji pomiędzy niniejszymi.)
Linia 87:		Linia 87:
	=== Badania ===		=== Badania ===

-	Aby rozstrzygnąć wątpliwości czy znaleziony okaz meteorytu rzeczywiście spadł pod Antoninem/Mikstatem należało zrobić pomiary stężenia krótkożyciowych izotopów promieniotwórczych.<ref>również badania palinologiczne (palinologia kryminalistyczna) mogłyby dostarczyć takich informacji, ale w Polsce, a pewnie i na świecie, nikt takich badań nie robi?</ref> Mierząc stężenie krótkożyciowych izotopów promieniotwórczych (ang. ''short-lived radioactive nuklides'')<ref name="isotopes">przykładowe ekstremalnie krótkożyciowe izotopy promieniotwórcze występujące w chondrytach zwyczajnych to (w nawiasie okresy połowicznego rozpadu): <sup>52</sup>Mn (5,6 dni), <sup>48</sup>V (15,97 dni), <sup>51</sup>Cr (27,7 dni), <sup>59</sup>Fe (44,5 dni), <sup>58</sup>Co (70,4 dni), <sup>56</sup>Co (77,23 dni), <sup>46</sup>Sc (83,8 dni), <sup>57</sup>Co (271,8 dni), <sup>54</sup>Mn (312 dni) (patrz → [[Sołtmany/Badania]], Laubenstein et al. 2012)</ref> w meteorycie można określić tzw. '''wiek ziemski''' okazu (ang. ''terrestrial age''), tzn. czas od spadku meteorytu na Ziemię, gdy już ustały w nim procesy wytwarzania nowych nuklidów powstających w wyniku bombardowania meteoroidu promieniowaniem kosmicznym w przestrzeni pozaziemskiej, do chwili obecnej.{{!radionuclides\|}}	+	Aby rozstrzygnąć wątpliwości czy znaleziony okaz meteorytu rzeczywiście spadł pod Antoninem/Mikstatem należało zrobić pomiary stężenia krótkożyciowych izotopów promieniotwórczych.<ref>również badania palinologiczne (palinologia kryminalistyczna) mogłyby dostarczyć takich informacji, ale w Polsce, a pewnie i na świecie, nikt takich badań nie robi?</ref> Mierząc stężenie krótkożyciowych izotopów promieniotwórczych (ang. ''short-lived radioactive nuklides''){{!SLRs\|}} w meteorycie można określić tzw. '''wiek ziemski''' okazu (ang. ''terrestrial age''), tzn. czas od spadku meteorytu na Ziemię, gdy już ustały w nim procesy wytwarzania nowych nuklidów powstających w wyniku bombardowania meteoroidu promieniowaniem kosmicznym w przestrzeni pozaziemskiej, do chwili obecnej.{{!radionuclides\|}}

	W celu pomiaru krótkożyciowych izotopów w nowo znalezionym okazie znalazca użyczył go Zbigniewowi Tymińskiemu z Narodowego Centrum Badań Jądrowych OR POLATOM.<ref name="NCBJ"></ref> Wyniki pomiarów wskazują, że <u>w okazie stwierdzono występowanie izotopów promieniotwórczych o '''okresie połowicznego rozpadu''' (ang. ''half-life period'', ''t''<sub>½</sub>) krótszym od 20 dni</u>.<ref>		W celu pomiaru krótkożyciowych izotopów w nowo znalezionym okazie znalazca użyczył go Zbigniewowi Tymińskiemu z Narodowego Centrum Badań Jądrowych OR POLATOM.<ref name="NCBJ"></ref> Wyniki pomiarów wskazują, że <u>w okazie stwierdzono występowanie izotopów promieniotwórczych o '''okresie połowicznego rozpadu''' (ang. ''half-life period'', ''t''<sub>½</sub>) krótszym od 20 dni</u>.<ref>
Linia 106:		Linia 106:
	'''History:''' (P. Spurný, L. Shrbený and J. Borovi?ka, CzAS, Z. Tymiński, RC POLATOM, K.Kmieciak) Three video cameras of the Czech part of the European Fireball Network recorded a daylight fireball on July 15, 2021, at 3:00:11-15 UT. Based on these instrumental data, precise results on atmospheric trajectory (the whole trajectory was over the territory of Poland), heliocentric orbit, and fragmentation history were quickly determined. From this analysis, it was evident that this event likely resulted in a multiple meteorite fall. The impact site for possible range of meteorite masses was modeled and a couple of days after the fall sent to Polish colleagues and also publically shared on the website of the CzAS. Two weeks after (on August 3, 2021), one fresh piece of meteorite ({{Txt2Img\|Antonin_(Bischoff_2022_fig04).jpg\|352 g}}) has been recovered during a dedicated recovery expedition exactly in the predicted impact location for a given mass.		'''History:''' (P. Spurný, L. Shrbený and J. Borovi?ka, CzAS, Z. Tymiński, RC POLATOM, K.Kmieciak) Three video cameras of the Czech part of the European Fireball Network recorded a daylight fireball on July 15, 2021, at 3:00:11-15 UT. Based on these instrumental data, precise results on atmospheric trajectory (the whole trajectory was over the territory of Poland), heliocentric orbit, and fragmentation history were quickly determined. From this analysis, it was evident that this event likely resulted in a multiple meteorite fall. The impact site for possible range of meteorite masses was modeled and a couple of days after the fall sent to Polish colleagues and also publically shared on the website of the CzAS. Two weeks after (on August 3, 2021), one fresh piece of meteorite ({{Txt2Img\|Antonin_(Bischoff_2022_fig04).jpg\|352 g}}) has been recovered during a dedicated recovery expedition exactly in the predicted impact location for a given mass.

-	'''Physical characteristics:''' (Z. Tyminski, ''RC POLATOM'', A. Krzesinska, ''UOslo'') A specimen 350 g in mass, almost fully crusted by thick fusion crust. Chondritic texture easily distinguishable inside. Specimen is fresh. Within two weeks from the recovery, the meteorite was analysed for concentrations of cosmogenic radionuclides{{!radionuclides\|}} by means of nondestructive high purity germanium (HPGe) gamma spectroscopy ([[Szablon:Shrbený (2022)\|Z. Tyminski]]). Of the short and medium-lived cosmogenic radionuclides, <sup>48</sup>V, <sup>51</sup>Cr, <sup>58</sup>Co, <sup>56</sup>Co, <sup>46</sup>Sc, <sup>57</sup>Co, <sup>54</sup>Mn, <sup>22</sup>Na, <sup>60</sup>Co, <sup>7</sup>Be, <sup>44</sup>Ti, and <sup>26</sup>Al~~<ref name="isotopes"></ref>~~ were positively identified. The data indicate fall date in the ragne of one month before measurements, which corroborates that the recovered specimen is fresh, and connected to fireball event.	+	'''Physical characteristics:''' (Z. Tyminski, ''RC POLATOM'', A. Krzesinska, ''UOslo'') A specimen 350 g in mass, almost fully crusted by thick fusion crust. Chondritic texture easily distinguishable inside. Specimen is fresh. Within two weeks from the recovery, the meteorite was analysed for concentrations of cosmogenic radionuclides{{!radionuclides\|}} by means of nondestructive high purity germanium (HPGe) gamma spectroscopy ([[Szablon:Shrbený (2022)\|Z. Tyminski]]). Of the short and medium-lived cosmogenic radionuclides, <sup>48</sup>V, <sup>51</sup>Cr, <sup>58</sup>Co, <sup>56</sup>Co, <sup>46</sup>Sc, <sup>57</sup>Co, <sup>54</sup>Mn, <sup>22</sup>Na, <sup>60</sup>Co, <sup>7</sup>Be, <sup>44</sup>Ti, and <sup>26</sup>Al{{!SLRs\|}} were positively identified. The data indicate fall date in the ragne of one month before measurements, which corroborates that the recovered specimen is fresh, and connected to fireball event.
	{{BQuote-end}}		{{BQuote-end}}

Linia 266:		Linia 266:
	* {{Tymiński (2023)}}		* {{Tymiński (2023)}}

-	* Tymiński Zbigniew, Burakowska Agnieszka, Krzesińska Agata, Tymińska Katarzyna, Kuć Michał, Iller Edward, Kmieciak Kryspin, (2023), '''Radionuklidy kosmogeniczne w meteorycie [[Antonin]] (''Cosmogenic radionuclides in the Antonin meteorite'')''', ''Acta Soc. Metheor. Polon.'', 14, 2023, s. 192-199. Plik {{Link-ASMP\|BN=1\|2195017}}.	+	* Tymiński Zbigniew, Burakowska Agnieszka, Krzesińska Agata, Tymińska Katarzyna, Kuć Michał, Iller Edward, Kmieciak Kryspin, (2023), '''Radionuklidy kosmogeniczne w meteorycie [[Antonin]] (''Cosmogenic radionuclides in the Antonin meteorite'')''', ''Acta Soc. Metheor. Polon.'', 14, 2023, s. 192-199.{{!SLRs\|}}{{!radionuclides\|}} Plik {{Link-ASMP\|BN=1\|2195017}}.

	* {{Woźniak (2021, ASMP)}}		* {{Woźniak (2021, ASMP)}}

Sołtmany/Badania

2026-06-11T20:37:35Z

Bibliografia:

← poprzednia wersja		Wersja z 20:37, 11 cze 2026
Linia 184:		Linia 184:
	* {{Keil (1964)}}		* {{Keil (1964)}}

-	* Laubenstein Matthias, Giampaoli Alessia, Janowski Paweł, Mietelski Jerzy W., (2012), '''Cosmogenic radionuclides in the [[Sołtmany]] (L6) meteorite''', ''Meteorites'', vol. 2, nr 1-2, 2012, s. 45-51. Plik [http://www.meteorites.pwr.wroc.pl/issues/2/laubenstein_giampaoli_janowski_mietelski.pdf PDF].	+	* Laubenstein Matthias, Giampaoli Alessia, Janowski Paweł, Mietelski Jerzy W., (2012), '''Cosmogenic radionuclides in the [[Sołtmany]] (L6) meteorite''', ''Meteorites'', vol. 2, nr 1-2, 2012, s. 45-51.{{!radionuclides\|}} Plik [http://www.meteorites.pwr.wroc.pl/issues/2/laubenstein_giampaoli_janowski_mietelski.pdf PDF].

	* Łuszczek Katarzyna, Dalcher Nathalie, Leya Ingo, (2012), '''Cosmogenic and radiogenic noble gases in the [[Sołtmany]] L6 chondrite''', ''Meteorites'', vol. 2, nr 1-2, 2012, s. 39-43. Plik [http://www.meteorites.pwr.wroc.pl/issues/2/luszczek_dalcher_leya.pdf PDF].		* Łuszczek Katarzyna, Dalcher Nathalie, Leya Ingo, (2012), '''Cosmogenic and radiogenic noble gases in the [[Sołtmany]] L6 chondrite''', ''Meteorites'', vol. 2, nr 1-2, 2012, s. 39-43. Plik [http://www.meteorites.pwr.wroc.pl/issues/2/luszczek_dalcher_leya.pdf PDF].

Szablon:!radionuclides

2026-06-11T20:31:30Z

← poprzednia wersja		Wersja z 20:31, 11 cze 2026
(Nie pokazano 1 wersji pomiędzy niniejszymi.)
Linia 1:		Linia 1:
-	<noinclude>{{VerifyLevel\|level=1}}</noinclude><ref name="radionuclides">'''izotopy kosmogeniczne''' (ang. '''''cosmogenic isotopes, radionuclides''''') – meteoroid w przestrzeni kosmicznej był wystawiony na działanie promieniowania kosmicznego. Wysokoenergetyczne cząstki promieniowania kosmicznego oddziałują z atomami w skale, powodując reakcje jądrowe i powstawanie charakterystycznych '''izotopów kosmogenicznych''' (np. <sup>3</sup>He, <sup>21</sup>Ne, <sup>38</sup>Ar, <sup>10</sup>Be, <sup>26</sup>Al, <sup>36</sup>Cl, <sup>14</sup>C, <sup>53</sup>Mn). Mierząc ich stężenia w meteorycie i znając tempo produkcji tych izotopów, można oszacować czas ekspozycji próbki na promieniowanie kosmiczne, czyli czas przebywania meteoroidu w przestrzeni kosmicznej po oddzieleniu od ciała macierzystego – '''czas ekspozycji na promieniowanie kosmiczne''' ('''CRE age''', ang. '''''Cosmic-Ray Exposure Age'''''). Termin ten występuje głównie w artykułach dotyczących meteorytów, popularniejszym jego odpowiednikiem jest '''datowanie izotopami kosmogenicznymi''' (ang. '''''cosmogenic nuclide dating'''''). Można również określić czas od spadku – '''wiek pobytu meteorytu na Ziemi''' (ang. '''''Terrestrial Age'''''). Badanie rozkładu izotopów w materiale pozwala określić historię ablacji/erozji skały (produkcja radionuklidów zależy od głębokości wewnątrz meteoroidu, porównując aktywności różnych izotopów można oszacować rozmiar meteoroidu przed wejściem w atmosferę oraz położenie fragmentu względem jego powierzchni). Zalety: pozwala badać procesy zachodzące w skali od tysięcy do milionów lat, dostarcza informacji niedostępnych dla klasycznych metod datowania, szeroko stosowana w badaniach meteorytów i powierzchni planet. Wikipedia (EN) – [https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmogenic_nuclide Cosmogenic nuclide]</ref><noinclude>	+	<noinclude>{{VerifyLevel\|level=1}}</noinclude><ref name="radionuclides">'''izotopy kosmogeniczne''' (ang. '''''cosmogenic isotopes, radionuclides''''') – meteoroid w przestrzeni kosmicznej był wystawiony na działanie promieniowania kosmicznego. Wysokoenergetyczne cząstki promieniowania kosmicznego oddziałują z atomami w skale, powodując reakcje jądrowe i powstawanie charakterystycznych '''izotopów kosmogenicznych''' (np. <sup>3</sup>He, <sup>21</sup>Ne, <sup>38</sup>Ar, <sup>10</sup>Be, <sup>26</sup>Al, <sup>36</sup>Cl, <sup>14</sup>C, <sup>53</sup>Mn). Mierząc ich stężenia w meteorycie i znając tempo produkcji tych izotopów, można oszacować czas ekspozycji próbki na promieniowanie kosmiczne, czyli czas przebywania meteoroidu w przestrzeni kosmicznej po oddzieleniu od ciała macierzystego – '''czas ekspozycji na promieniowanie kosmiczne''' ('''CRE age''', ang. '''''Cosmic-Ray Exposure Age'''''). Termin ten występuje głównie w artykułach dotyczących meteorytów, popularniejszym jego odpowiednikiem jest '''datowanie izotopami kosmogenicznymi''' (ang. '''''cosmogenic nuclide dating'''''). Można również określić czas od spadku – '''wiek pobytu meteorytu na Ziemi''' (ang. '''''Terrestrial Age''''') (patrz → [[Antonin]]). Badanie rozkładu izotopów w materiale pozwala określić historię ablacji/erozji skały (produkcja radionuklidów zależy od głębokości wewnątrz meteoroidu, porównując aktywności różnych izotopów można oszacować rozmiar meteoroidu przed wejściem w atmosferę oraz położenie fragmentu względem jego powierzchni). Zalety: pozwala badać procesy zachodzące w skali od tysięcy do milionów lat, dostarcza informacji niedostępnych dla klasycznych metod datowania, szeroko stosowana w badaniach meteorytów i powierzchni planet. Wikipedia (EN) – [https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmogenic_nuclide Cosmogenic nuclide]</ref><noinclude>
	{{Przypisy\|ncol=1}}		{{Przypisy\|ncol=1}}
	[[Category:Szablony Wiki\|!Radionuclides]]		[[Category:Szablony Wiki\|!Radionuclides]]
	</noinclude>		</noinclude>

Antonin

2026-06-11T20:24:06Z

Badania:

← poprzednia wersja		Wersja z 20:24, 11 cze 2026
Linia 87:		Linia 87:
	=== Badania ===		=== Badania ===

-	Aby rozstrzygnąć wątpliwości czy znaleziony okaz meteorytu rzeczywiście spadł pod Antoninem/Mikstatem należało zrobić pomiary stężenia krótkożyciowych izotopów promieniotwórczych.<ref>również badania palinologiczne (palinologia kryminalistyczna) mogłyby dostarczyć takich informacji, ale w Polsce, a pewnie i na świecie, nikt takich badań nie robi?</ref> Mierząc stężenie krótkożyciowych izotopów promieniotwórczych (ang. ''short-lived radioactive nuklides'')~~{{!radionuclides\|}}~~<ref name="isotopes">przykładowe ekstremalnie krótkożyciowe izotopy promieniotwórcze występujące w chondrytach zwyczajnych to (w nawiasie okresy połowicznego rozpadu): <sup>52</sup>Mn (5,6 dni), <sup>48</sup>V (15,97 dni), <sup>51</sup>Cr (27,7 dni), <sup>59</sup>Fe (44,5 dni), <sup>58</sup>Co (70,4 dni), <sup>56</sup>Co (77,23 dni), <sup>46</sup>Sc (83,8 dni), <sup>57</sup>Co (271,8 dni), <sup>54</sup>Mn (312 dni) (patrz → [[Sołtmany/Badania]], Laubenstein et al. 2012)</ref> w meteorycie można określić tzw. '''wiek ziemski''' okazu (ang. ''terrestrial age''), tzn. czas od spadku meteorytu na Ziemię, gdy już ustały w nim procesy wytwarzania nowych nuklidów powstających w wyniku bombardowania meteoroidu promieniowaniem kosmicznym w przestrzeni pozaziemskiej, do chwili obecnej.	+	Aby rozstrzygnąć wątpliwości czy znaleziony okaz meteorytu rzeczywiście spadł pod Antoninem/Mikstatem należało zrobić pomiary stężenia krótkożyciowych izotopów promieniotwórczych.<ref>również badania palinologiczne (palinologia kryminalistyczna) mogłyby dostarczyć takich informacji, ale w Polsce, a pewnie i na świecie, nikt takich badań nie robi?</ref> Mierząc stężenie krótkożyciowych izotopów promieniotwórczych (ang. ''short-lived radioactive nuklides'')<ref name="isotopes">przykładowe ekstremalnie krótkożyciowe izotopy promieniotwórcze występujące w chondrytach zwyczajnych to (w nawiasie okresy połowicznego rozpadu): <sup>52</sup>Mn (5,6 dni), <sup>48</sup>V (15,97 dni), <sup>51</sup>Cr (27,7 dni), <sup>59</sup>Fe (44,5 dni), <sup>58</sup>Co (70,4 dni), <sup>56</sup>Co (77,23 dni), <sup>46</sup>Sc (83,8 dni), <sup>57</sup>Co (271,8 dni), <sup>54</sup>Mn (312 dni) (patrz → [[Sołtmany/Badania]], Laubenstein et al. 2012)</ref> w meteorycie można określić tzw. '''wiek ziemski''' okazu (ang. ''terrestrial age''), tzn. czas od spadku meteorytu na Ziemię, gdy już ustały w nim procesy wytwarzania nowych nuklidów powstających w wyniku bombardowania meteoroidu promieniowaniem kosmicznym w przestrzeni pozaziemskiej, do chwili obecnej.{{!radionuclides\|}}

	W celu pomiaru krótkożyciowych izotopów w nowo znalezionym okazie znalazca użyczył go Zbigniewowi Tymińskiemu z Narodowego Centrum Badań Jądrowych OR POLATOM.<ref name="NCBJ"></ref> Wyniki pomiarów wskazują, że <u>w okazie stwierdzono występowanie izotopów promieniotwórczych o '''okresie połowicznego rozpadu''' (ang. ''half-life period'', ''t''<sub>½</sub>) krótszym od 20 dni</u>.<ref>		W celu pomiaru krótkożyciowych izotopów w nowo znalezionym okazie znalazca użyczył go Zbigniewowi Tymińskiemu z Narodowego Centrum Badań Jądrowych OR POLATOM.<ref name="NCBJ"></ref> Wyniki pomiarów wskazują, że <u>w okazie stwierdzono występowanie izotopów promieniotwórczych o '''okresie połowicznego rozpadu''' (ang. ''half-life period'', ''t''<sub>½</sub>) krótszym od 20 dni</u>.<ref>
	''inf. prywatne'': wcześniej z innych źródeł docierały sprzeczne informacje: że w okazie nie stwierdzono występowania izotopów o okresie połowicznego rozpadu krótszym od 300 dni; później, że jednak stwierdzono w okazie izotopy o okresie połowicznego rozpadu krótszym niż 40 dni{{Wielokropek}}</ref> Wyniki pomiarów prezentował Zbyszek Tymiński w kwietniu 2022 roku podczas [[Bibliografia/Konferencje i seminaria\|XII Konferencji Meteorytowej w Guciowie]]. Zarejestrowanym sygnałem od izotopu o najkrótszym okresie połowicznego rozpadu był pik pochodzący od izotopu wanadu-48 (<sup>48</sup>V, ''t''<sub>½</sub>=15,97 dni).		''inf. prywatne'': wcześniej z innych źródeł docierały sprzeczne informacje: że w okazie nie stwierdzono występowania izotopów o okresie połowicznego rozpadu krótszym od 300 dni; później, że jednak stwierdzono w okazie izotopy o okresie połowicznego rozpadu krótszym niż 40 dni{{Wielokropek}}</ref> Wyniki pomiarów prezentował Zbyszek Tymiński w kwietniu 2022 roku podczas [[Bibliografia/Konferencje i seminaria\|XII Konferencji Meteorytowej w Guciowie]]. Zarejestrowanym sygnałem od izotopu o najkrótszym okresie połowicznego rozpadu był pik pochodzący od izotopu wanadu-48 (<sup>48</sup>V, ''t''<sub>½</sub>=15,97 dni).
		+

	'''Wyniki badań pomiaru krótkożyciowych izotopów wskazują, że można wiązać znaleziony okaz z bolidem obserwowanym w lipcu 2021 roku (Shrbený et al. 2022):'''		'''Wyniki badań pomiaru krótkożyciowych izotopów wskazują, że można wiązać znaleziony okaz z bolidem obserwowanym w lipcu 2021 roku (Shrbený et al. 2022):'''
	{{BQuote-begin\|max-width=800px}}		{{BQuote-begin\|max-width=800px}}
-	'''Terrestrial Age of Meteorite'''	+	'''Terrestrial Age of Meteorite'''{{!radionuclides\|}}

	Traces of cosmogenic radionuclides <sup>48</sup>V and <sup>51</sup>Cr detected in Antonin meteorite during gamma spectrometry measurement and having half-life decay time in range of 15–28 days clearly indicate the connection of recovered specimen with a fireball-related fall event. Despite high uncertainty of measurement, the match is evident. Additionally, <sup>58</sup>Co, <sup>56</sup>Co, <sup>46</sup>Sc, <sup>57</sup>Co, and <sup>54</sup>Mn having decay time in range of a few months, were present in the sample in high concentrations, and measured with uncertainty of 4–6%, which confirms a recent fall of the specimen.		Traces of cosmogenic radionuclides <sup>48</sup>V and <sup>51</sup>Cr detected in Antonin meteorite during gamma spectrometry measurement and having half-life decay time in range of 15–28 days clearly indicate the connection of recovered specimen with a fireball-related fall event. Despite high uncertainty of measurement, the match is evident. Additionally, <sup>58</sup>Co, <sup>56</sup>Co, <sup>46</sup>Sc, <sup>57</sup>Co, and <sup>54</sup>Mn having decay time in range of a few months, were present in the sample in high concentrations, and measured with uncertainty of 4–6%, which confirms a recent fall of the specimen.
Linia 105:		Linia 106:
	'''History:''' (P. Spurný, L. Shrbený and J. Borovi?ka, CzAS, Z. Tymiński, RC POLATOM, K.Kmieciak) Three video cameras of the Czech part of the European Fireball Network recorded a daylight fireball on July 15, 2021, at 3:00:11-15 UT. Based on these instrumental data, precise results on atmospheric trajectory (the whole trajectory was over the territory of Poland), heliocentric orbit, and fragmentation history were quickly determined. From this analysis, it was evident that this event likely resulted in a multiple meteorite fall. The impact site for possible range of meteorite masses was modeled and a couple of days after the fall sent to Polish colleagues and also publically shared on the website of the CzAS. Two weeks after (on August 3, 2021), one fresh piece of meteorite ({{Txt2Img\|Antonin_(Bischoff_2022_fig04).jpg\|352 g}}) has been recovered during a dedicated recovery expedition exactly in the predicted impact location for a given mass.		'''History:''' (P. Spurný, L. Shrbený and J. Borovi?ka, CzAS, Z. Tymiński, RC POLATOM, K.Kmieciak) Three video cameras of the Czech part of the European Fireball Network recorded a daylight fireball on July 15, 2021, at 3:00:11-15 UT. Based on these instrumental data, precise results on atmospheric trajectory (the whole trajectory was over the territory of Poland), heliocentric orbit, and fragmentation history were quickly determined. From this analysis, it was evident that this event likely resulted in a multiple meteorite fall. The impact site for possible range of meteorite masses was modeled and a couple of days after the fall sent to Polish colleagues and also publically shared on the website of the CzAS. Two weeks after (on August 3, 2021), one fresh piece of meteorite ({{Txt2Img\|Antonin_(Bischoff_2022_fig04).jpg\|352 g}}) has been recovered during a dedicated recovery expedition exactly in the predicted impact location for a given mass.

-	'''Physical characteristics:''' (Z. Tyminski, ''RC POLATOM'', A. Krzesinska, ''UOslo'') A specimen 350 g in mass, almost fully crusted by thick fusion crust. Chondritic texture easily distinguishable inside. Specimen is fresh. Within two weeks from the recovery, the meteorite was analysed for concentrations of cosmogenic radionuclides{{!radionuclides\|}} by means of nondestructive high purity germanium (HPGe) gamma spectroscopy ([[Szablon:Shrbený (2022)\|Z. Tyminski]]). Of the short and medium-lived cosmogenic radionuclides, <sup>48</sup>V, <sup>51</sup>Cr, <sup>58</sup>Co, <sup>56</sup>Co, <sup>46</sup>Sc, <sup>57</sup>Co, <sup>54</sup>Mn, <sup>22</sup>Na, <sup>60</sup>Co, <sup>7</sup>Be, <sup>44</sup>Ti, and <sup>26</sup>Al<ref name="~~radionuclides~~"></ref> were positively identified. The data indicate fall date in the ragne of one month before measurements, which corroborates that the recovered specimen is fresh, and connected to fireball event.	+	'''Physical characteristics:''' (Z. Tyminski, ''RC POLATOM'', A. Krzesinska, ''UOslo'') A specimen 350 g in mass, almost fully crusted by thick fusion crust. Chondritic texture easily distinguishable inside. Specimen is fresh. Within two weeks from the recovery, the meteorite was analysed for concentrations of cosmogenic radionuclides{{!radionuclides\|}} by means of nondestructive high purity germanium (HPGe) gamma spectroscopy ([[Szablon:Shrbený (2022)\|Z. Tyminski]]). Of the short and medium-lived cosmogenic radionuclides, <sup>48</sup>V, <sup>51</sup>Cr, <sup>58</sup>Co, <sup>56</sup>Co, <sup>46</sup>Sc, <sup>57</sup>Co, <sup>54</sup>Mn, <sup>22</sup>Na, <sup>60</sup>Co, <sup>7</sup>Be, <sup>44</sup>Ti, and <sup>26</sup>Al<ref name="isotopes"></ref> were positively identified. The data indicate fall date in the ragne of one month before measurements, which corroborates that the recovered specimen is fresh, and connected to fireball event.
	{{BQuote-end}}		{{BQuote-end}}

Szablon:!radionuclides

2026-06-11T20:16:54Z

Nowa strona

<noinclude>{{VerifyLevel|level=1}}</noinclude><ref name="radionuclides">'''izotopy kosmogeniczne''' (ang. '''''cosmogenic isotopes, radionuclides''''') – meteoroid w przestrzeni kosmicznej był wystawiony na działanie promieniowania kosmicznego. Wysokoenergetyczne cząstki promieniowania kosmicznego oddziałują z atomami w skale, powodując reakcje jądrowe i powstawanie charakterystycznych '''izotopów kosmogenicznych''' (np. 3He, 21Ne, 38Ar, 10Be, 26Al, 36Cl, 14C, 53Mn). Mierząc ich stężenia w meteorycie i znając tempo produkcji tych izotopów, można oszacować czas ekspozycji próbki na promieniowanie kosmiczne, czyli czas przebywania meteoroidu w przestrzeni kosmicznej po oddzieleniu od ciała macierzystego – '''czas ekspozycji na promieniowanie kosmiczne''' ('''CRE age''', ang. '''''Cosmic-Ray Exposure Age'''''). Termin ten występuje głównie w artykułach dotyczących meteorytów, popularniejszym jego odpowiednikiem jest '''datowanie izotopami kosmogenicznymi''' (ang. '''''cosmogenic nuclide dating'''''). Można również określić czas od spadku – '''wiek pobytu meteorytu na Ziemi''' (ang. '''''Terrestrial Age'''''). Badanie rozkładu izotopów w materiale pozwala określić historię ablacji/erozji skały (produkcja radionuklidów zależy od głębokości wewnątrz meteoroidu, porównując aktywności różnych izotopów można oszacować rozmiar meteoroidu przed wejściem w atmosferę oraz położenie fragmentu względem jego powierzchni). Zalety: pozwala badać procesy zachodzące w skali od tysięcy do milionów lat, dostarcza informacji niedostępnych dla klasycznych metod datowania, szeroko stosowana w badaniach meteorytów i powierzchni planet. Wikipedia (EN) – [https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmogenic_nuclide Cosmogenic nuclide]</ref><noinclude>
{{Przypisy|ncol=1}}
[[Category:Szablony Wiki|!Radionuclides]]
</noinclude>

Szablon:!radionuclides

2026-06-11T20:14:34Z

usunął [[Szablon:!radionuclides]] treść: „<noinclude>{{VerifyLevel|level=1}}</noinclude><ref name="radionuclides">'''izotopy kosmogeniczne''' (ang. '''''cosmogenic isotopes, radionuclides''''') – meteoroid w...” (jedyny autor: Wiki woreczko)

Antonin

2026-06-11T20:12:00Z

Badania:

← poprzednia wersja		Wersja z 20:12, 11 cze 2026
Linia 87:		Linia 87:
	=== Badania ===		=== Badania ===

-	Aby rozstrzygnąć wątpliwości czy znaleziony okaz meteorytu rzeczywiście spadł pod Antoninem/Mikstatem należało zrobić pomiary stężenia krótkożyciowych izotopów promieniotwórczych.<ref>również badania palinologiczne (palinologia kryminalistyczna) mogłyby dostarczyć takich informacji, ale w Polsce, a pewnie i na świecie, nikt takich badań nie robi?</ref> Mierząc stężenie krótkożyciowych izotopów promieniotwórczych (ang. ''short-lived radioactive nuklides''){{!~~CRE age~~\|}}<ref name="~~radionuclides~~">przykładowe ekstremalnie krótkożyciowe izotopy promieniotwórcze występujące w chondrytach zwyczajnych to (w nawiasie okresy połowicznego rozpadu): <sup>52</sup>Mn (5,6 dni), <sup>48</sup>V (15,97 dni), <sup>51</sup>Cr (27,7 dni), <sup>59</sup>Fe (44,5 dni), <sup>58</sup>Co (70,4 dni), <sup>56</sup>Co (77,23 dni), <sup>46</sup>Sc (83,8 dni), <sup>57</sup>Co (271,8 dni), <sup>54</sup>Mn (312 dni) (patrz → [[Sołtmany/Badania]], Laubenstein et al. 2012)</ref> w meteorycie można określić tzw. '''wiek ziemski''' okazu (ang. ''terrestrial age''), tzn. czas od spadku meteorytu na Ziemię, gdy już ustały w nim procesy wytwarzania nowych nuklidów powstających w wyniku bombardowania meteoroidu promieniowaniem kosmicznym w przestrzeni pozaziemskiej, do chwili obecnej.	+	Aby rozstrzygnąć wątpliwości czy znaleziony okaz meteorytu rzeczywiście spadł pod Antoninem/Mikstatem należało zrobić pomiary stężenia krótkożyciowych izotopów promieniotwórczych.<ref>również badania palinologiczne (palinologia kryminalistyczna) mogłyby dostarczyć takich informacji, ale w Polsce, a pewnie i na świecie, nikt takich badań nie robi?</ref> Mierząc stężenie krótkożyciowych izotopów promieniotwórczych (ang. ''short-lived radioactive nuklides''){{!radionuclides\|}}<ref name="isotopes">przykładowe ekstremalnie krótkożyciowe izotopy promieniotwórcze występujące w chondrytach zwyczajnych to (w nawiasie okresy połowicznego rozpadu): <sup>52</sup>Mn (5,6 dni), <sup>48</sup>V (15,97 dni), <sup>51</sup>Cr (27,7 dni), <sup>59</sup>Fe (44,5 dni), <sup>58</sup>Co (70,4 dni), <sup>56</sup>Co (77,23 dni), <sup>46</sup>Sc (83,8 dni), <sup>57</sup>Co (271,8 dni), <sup>54</sup>Mn (312 dni) (patrz → [[Sołtmany/Badania]], Laubenstein et al. 2012)</ref> w meteorycie można określić tzw. '''wiek ziemski''' okazu (ang. ''terrestrial age''), tzn. czas od spadku meteorytu na Ziemię, gdy już ustały w nim procesy wytwarzania nowych nuklidów powstających w wyniku bombardowania meteoroidu promieniowaniem kosmicznym w przestrzeni pozaziemskiej, do chwili obecnej.

	W celu pomiaru krótkożyciowych izotopów w nowo znalezionym okazie znalazca użyczył go Zbigniewowi Tymińskiemu z Narodowego Centrum Badań Jądrowych OR POLATOM.<ref name="NCBJ"></ref> Wyniki pomiarów wskazują, że <u>w okazie stwierdzono występowanie izotopów promieniotwórczych o '''okresie połowicznego rozpadu''' (ang. ''half-life period'', ''t''<sub>½</sub>) krótszym od 20 dni</u>.<ref>		W celu pomiaru krótkożyciowych izotopów w nowo znalezionym okazie znalazca użyczył go Zbigniewowi Tymińskiemu z Narodowego Centrum Badań Jądrowych OR POLATOM.<ref name="NCBJ"></ref> Wyniki pomiarów wskazują, że <u>w okazie stwierdzono występowanie izotopów promieniotwórczych o '''okresie połowicznego rozpadu''' (ang. ''half-life period'', ''t''<sub>½</sub>) krótszym od 20 dni</u>.<ref>
Linia 105:		Linia 105:
	'''History:''' (P. Spurný, L. Shrbený and J. Borovi?ka, CzAS, Z. Tymiński, RC POLATOM, K.Kmieciak) Three video cameras of the Czech part of the European Fireball Network recorded a daylight fireball on July 15, 2021, at 3:00:11-15 UT. Based on these instrumental data, precise results on atmospheric trajectory (the whole trajectory was over the territory of Poland), heliocentric orbit, and fragmentation history were quickly determined. From this analysis, it was evident that this event likely resulted in a multiple meteorite fall. The impact site for possible range of meteorite masses was modeled and a couple of days after the fall sent to Polish colleagues and also publically shared on the website of the CzAS. Two weeks after (on August 3, 2021), one fresh piece of meteorite ({{Txt2Img\|Antonin_(Bischoff_2022_fig04).jpg\|352 g}}) has been recovered during a dedicated recovery expedition exactly in the predicted impact location for a given mass.		'''History:''' (P. Spurný, L. Shrbený and J. Borovi?ka, CzAS, Z. Tymiński, RC POLATOM, K.Kmieciak) Three video cameras of the Czech part of the European Fireball Network recorded a daylight fireball on July 15, 2021, at 3:00:11-15 UT. Based on these instrumental data, precise results on atmospheric trajectory (the whole trajectory was over the territory of Poland), heliocentric orbit, and fragmentation history were quickly determined. From this analysis, it was evident that this event likely resulted in a multiple meteorite fall. The impact site for possible range of meteorite masses was modeled and a couple of days after the fall sent to Polish colleagues and also publically shared on the website of the CzAS. Two weeks after (on August 3, 2021), one fresh piece of meteorite ({{Txt2Img\|Antonin_(Bischoff_2022_fig04).jpg\|352 g}}) has been recovered during a dedicated recovery expedition exactly in the predicted impact location for a given mass.

-	'''Physical characteristics:''' (Z. Tyminski, ''RC POLATOM'', A. Krzesinska, ''UOslo'') A specimen 350 g in mass, almost fully crusted by thick fusion crust. Chondritic texture easily distinguishable inside. Specimen is fresh. Within two weeks from the recovery, the meteorite was analysed for concentrations of cosmogenic radionuclides{{!~~CRE age~~\|}} by means of nondestructive high purity germanium (HPGe) gamma spectroscopy ([[Szablon:Shrbený (2022)\|Z. Tyminski]]). Of the short and medium-lived cosmogenic radionuclides, <sup>48</sup>V, <sup>51</sup>Cr, <sup>58</sup>Co, <sup>56</sup>Co, <sup>46</sup>Sc, <sup>57</sup>Co, <sup>54</sup>Mn, <sup>22</sup>Na, <sup>60</sup>Co, <sup>7</sup>Be, <sup>44</sup>Ti, and <sup>26</sup>Al<ref name="radionuclides"></ref> were positively identified. The data indicate fall date in the ragne of one month before measurements, which corroborates that the recovered specimen is fresh, and connected to fireball event.	+	'''Physical characteristics:''' (Z. Tyminski, ''RC POLATOM'', A. Krzesinska, ''UOslo'') A specimen 350 g in mass, almost fully crusted by thick fusion crust. Chondritic texture easily distinguishable inside. Specimen is fresh. Within two weeks from the recovery, the meteorite was analysed for concentrations of cosmogenic radionuclides{{!radionuclides\|}} by means of nondestructive high purity germanium (HPGe) gamma spectroscopy ([[Szablon:Shrbený (2022)\|Z. Tyminski]]). Of the short and medium-lived cosmogenic radionuclides, <sup>48</sup>V, <sup>51</sup>Cr, <sup>58</sup>Co, <sup>56</sup>Co, <sup>46</sup>Sc, <sup>57</sup>Co, <sup>54</sup>Mn, <sup>22</sup>Na, <sup>60</sup>Co, <sup>7</sup>Be, <sup>44</sup>Ti, and <sup>26</sup>Al<ref name="radionuclides"></ref> were positively identified. The data indicate fall date in the ragne of one month before measurements, which corroborates that the recovered specimen is fresh, and connected to fireball event.
	{{BQuote-end}}		{{BQuote-end}}

Sołtmany/Badania

2026-06-11T20:08:17Z

Plan działań:

← poprzednia wersja		Wersja z 20:08, 11 cze 2026
Linia 28:		Linia 28:
	* Płytki cienkie (TS, ''thin slice'') zostaną wykonane na Wydziale Geologii UW; zostaną przeprowadzone analizy mikroskopowe i mikrosondowe w celu określenia składu poszczególnych minerałów. Analizy na mikrosondzie<ref>mikrosonda na Wydziale Geologii UW w Warszawie – [http://www.woreczko.pl/meteorites/features/glossary-MicroProbeWG.htm mikrosonda (''microprobe'')]</ref> w Warszawie przeprowadzi Ł.Karwowski. Część analiz wykona T.Przylibski we Wrocławiu, ewentualne dodatkowe analizy przeprowadzi R.Kryza – ''początek maja''. Prof. Karwowski otrzymał już materiał do badań.		* Płytki cienkie (TS, ''thin slice'') zostaną wykonane na Wydziale Geologii UW; zostaną przeprowadzone analizy mikroskopowe i mikrosondowe w celu określenia składu poszczególnych minerałów. Analizy na mikrosondzie<ref>mikrosonda na Wydziale Geologii UW w Warszawie – [http://www.woreczko.pl/meteorites/features/glossary-MicroProbeWG.htm mikrosonda (''microprobe'')]</ref> w Warszawie przeprowadzi Ł.Karwowski. Część analiz wykona T.Przylibski we Wrocławiu, ewentualne dodatkowe analizy przeprowadzi R.Kryza – ''początek maja''. Prof. Karwowski otrzymał już materiał do badań.

-	* Część materiału zostanie przebadana w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie pod kierunkiem W.Mietelskiego<ref name="Gran Sasso">badania wykonał Dr. Matthias Laubenstein z Laboratori Nazionali del Gran Sasso z Włoch ([http://en.wikipedia.org/wiki/Laboratori_Nazionali_del_Gran_Sasso LNGS])</ref><ref name="izotopy">Dr. Matthias Laubenstein z Laboratori Nazionali del Gran Sasso otrzymał próbki już ''11 maja''</ref>; przeprowadzone zostaną badania na kosmogeniczne izotopy krótkożyciowe; ich celem jest określenie czasu przebywania meteoroidu w przestrzeni kosmicznej tzw. CRE age (''cosmic-ray exposure age''){{!~~CRE age~~\|}}; badania są nieniszczące i ten fragment posłuży później do innych badań – ''początek maja''	+	* Część materiału zostanie przebadana w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie pod kierunkiem W.Mietelskiego<ref name="Gran Sasso">badania wykonał Dr. Matthias Laubenstein z Laboratori Nazionali del Gran Sasso z Włoch ([http://en.wikipedia.org/wiki/Laboratori_Nazionali_del_Gran_Sasso LNGS])</ref><ref name="izotopy">Dr. Matthias Laubenstein z Laboratori Nazionali del Gran Sasso otrzymał próbki już ''11 maja''</ref>; przeprowadzone zostaną badania na kosmogeniczne izotopy krótkożyciowe; ich celem jest określenie czasu przebywania meteoroidu w przestrzeni kosmicznej tzw. CRE age (''cosmic-ray exposure age''){{!radionuclides\|}}; badania są nieniszczące i ten fragment posłuży później do innych badań – ''początek maja''

	* Jeden z fragmentów (ponad 12 g) został sproszkowany na Politechnice Wrocławskiej i wysłany do laboratorium w Kanadzie do analizy chemicznej ''bulk composition''; badania zostaną przeprowadzone na spektrometrze mas (ICP MS){{!LA-ICP-MS\|}} – ''połowa maja''.		* Jeden z fragmentów (ponad 12 g) został sproszkowany na Politechnice Wrocławskiej i wysłany do laboratorium w Kanadzie do analizy chemicznej ''bulk composition''; badania zostaną przeprowadzone na spektrometrze mas (ICP MS){{!LA-ICP-MS\|}} – ''połowa maja''.

Antonin

2026-06-11T13:55:23Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:55, 11 cze 2026
Linia 87:		Linia 87:
	=== Badania ===		=== Badania ===

-	Aby rozstrzygnąć wątpliwości czy znaleziony okaz meteorytu rzeczywiście spadł pod Antoninem/Mikstatem należało zrobić pomiary stężenia krótkożyciowych izotopów promieniotwórczych.<ref>również badania palinologiczne (palinologia kryminalistyczna) mogłyby dostarczyć takich informacji, ale w Polsce, a pewnie i na świecie, nikt takich badań nie robi?</ref> Mierząc stężenie krótkożyciowych izotopów promieniotwórczych (ang. ''short-lived radioactive nuklides'')<ref name="radionuclides">przykładowe ekstremalnie krótkożyciowe izotopy promieniotwórcze występujące w chondrytach zwyczajnych to (w nawiasie okresy połowicznego rozpadu): <sup>52</sup>Mn (5,6 dni), <sup>48</sup>V (15,97 dni), <sup>51</sup>Cr (27,7 dni), <sup>59</sup>Fe (44,5 dni), <sup>58</sup>Co (70,4 dni), <sup>56</sup>Co (77,23 dni), <sup>46</sup>Sc (83,8 dni), <sup>57</sup>Co (271,8 dni), <sup>54</sup>Mn (312 dni) (patrz → [[Sołtmany/Badania]], Laubenstein et al. 2012)</ref> w meteorycie można określić tzw. '''wiek ziemski''' okazu (ang. ''terrestrial age''), tzn. czas od spadku meteorytu na Ziemię, gdy już ustały w nim procesy wytwarzania nowych nuklidów powstających w wyniku bombardowania meteoroidu promieniowaniem kosmicznym w przestrzeni pozaziemskiej, do chwili obecnej.	+	Aby rozstrzygnąć wątpliwości czy znaleziony okaz meteorytu rzeczywiście spadł pod Antoninem/Mikstatem należało zrobić pomiary stężenia krótkożyciowych izotopów promieniotwórczych.<ref>również badania palinologiczne (palinologia kryminalistyczna) mogłyby dostarczyć takich informacji, ale w Polsce, a pewnie i na świecie, nikt takich badań nie robi?</ref> Mierząc stężenie krótkożyciowych izotopów promieniotwórczych (ang. ''short-lived radioactive nuklides''){{!CRE age\|}}<ref name="radionuclides">przykładowe ekstremalnie krótkożyciowe izotopy promieniotwórcze występujące w chondrytach zwyczajnych to (w nawiasie okresy połowicznego rozpadu): <sup>52</sup>Mn (5,6 dni), <sup>48</sup>V (15,97 dni), <sup>51</sup>Cr (27,7 dni), <sup>59</sup>Fe (44,5 dni), <sup>58</sup>Co (70,4 dni), <sup>56</sup>Co (77,23 dni), <sup>46</sup>Sc (83,8 dni), <sup>57</sup>Co (271,8 dni), <sup>54</sup>Mn (312 dni) (patrz → [[Sołtmany/Badania]], Laubenstein et al. 2012)</ref> w meteorycie można określić tzw. '''wiek ziemski''' okazu (ang. ''terrestrial age''), tzn. czas od spadku meteorytu na Ziemię, gdy już ustały w nim procesy wytwarzania nowych nuklidów powstających w wyniku bombardowania meteoroidu promieniowaniem kosmicznym w przestrzeni pozaziemskiej, do chwili obecnej.

	W celu pomiaru krótkożyciowych izotopów w nowo znalezionym okazie znalazca użyczył go Zbigniewowi Tymińskiemu z Narodowego Centrum Badań Jądrowych OR POLATOM.<ref name="NCBJ"></ref> Wyniki pomiarów wskazują, że <u>w okazie stwierdzono występowanie izotopów promieniotwórczych o '''okresie połowicznego rozpadu''' (ang. ''half-life period'', ''t''<sub>½</sub>) krótszym od 20 dni</u>.<ref>		W celu pomiaru krótkożyciowych izotopów w nowo znalezionym okazie znalazca użyczył go Zbigniewowi Tymińskiemu z Narodowego Centrum Badań Jądrowych OR POLATOM.<ref name="NCBJ"></ref> Wyniki pomiarów wskazują, że <u>w okazie stwierdzono występowanie izotopów promieniotwórczych o '''okresie połowicznego rozpadu''' (ang. ''half-life period'', ''t''<sub>½</sub>) krótszym od 20 dni</u>.<ref>
Linia 105:		Linia 105:
	'''History:''' (P. Spurný, L. Shrbený and J. Borovi?ka, CzAS, Z. Tymiński, RC POLATOM, K.Kmieciak) Three video cameras of the Czech part of the European Fireball Network recorded a daylight fireball on July 15, 2021, at 3:00:11-15 UT. Based on these instrumental data, precise results on atmospheric trajectory (the whole trajectory was over the territory of Poland), heliocentric orbit, and fragmentation history were quickly determined. From this analysis, it was evident that this event likely resulted in a multiple meteorite fall. The impact site for possible range of meteorite masses was modeled and a couple of days after the fall sent to Polish colleagues and also publically shared on the website of the CzAS. Two weeks after (on August 3, 2021), one fresh piece of meteorite ({{Txt2Img\|Antonin_(Bischoff_2022_fig04).jpg\|352 g}}) has been recovered during a dedicated recovery expedition exactly in the predicted impact location for a given mass.		'''History:''' (P. Spurný, L. Shrbený and J. Borovi?ka, CzAS, Z. Tymiński, RC POLATOM, K.Kmieciak) Three video cameras of the Czech part of the European Fireball Network recorded a daylight fireball on July 15, 2021, at 3:00:11-15 UT. Based on these instrumental data, precise results on atmospheric trajectory (the whole trajectory was over the territory of Poland), heliocentric orbit, and fragmentation history were quickly determined. From this analysis, it was evident that this event likely resulted in a multiple meteorite fall. The impact site for possible range of meteorite masses was modeled and a couple of days after the fall sent to Polish colleagues and also publically shared on the website of the CzAS. Two weeks after (on August 3, 2021), one fresh piece of meteorite ({{Txt2Img\|Antonin_(Bischoff_2022_fig04).jpg\|352 g}}) has been recovered during a dedicated recovery expedition exactly in the predicted impact location for a given mass.

-	'''Physical characteristics:''' (Z. Tyminski, ''RC POLATOM'', A. Krzesinska, ''UOslo'') A specimen 350 g in mass, almost fully crusted by thick fusion crust. Chondritic texture easily distinguishable inside. Specimen is fresh. Within two weeks from the recovery, the meteorite was analysed for concentrations of cosmogenic radionuclides by means of nondestructive high purity germanium (HPGe) gamma spectroscopy ([[Szablon:Shrbený (2022)\|Z. Tyminski]]). Of the short and medium-lived cosmogenic radionuclides, <sup>48</sup>V, <sup>51</sup>Cr, <sup>58</sup>Co, <sup>56</sup>Co, <sup>46</sup>Sc, <sup>57</sup>Co, <sup>54</sup>Mn, <sup>22</sup>Na, <sup>60</sup>Co, <sup>7</sup>Be, <sup>44</sup>Ti, and <sup>26</sup>Al<ref name="radionuclides"></ref> were positively identified. The data indicate fall date in the ragne of one month before measurements, which corroborates that the recovered specimen is fresh, and connected to fireball event.	+	'''Physical characteristics:''' (Z. Tyminski, ''RC POLATOM'', A. Krzesinska, ''UOslo'') A specimen 350 g in mass, almost fully crusted by thick fusion crust. Chondritic texture easily distinguishable inside. Specimen is fresh. Within two weeks from the recovery, the meteorite was analysed for concentrations of cosmogenic radionuclides{{!CRE age\|}} by means of nondestructive high purity germanium (HPGe) gamma spectroscopy ([[Szablon:Shrbený (2022)\|Z. Tyminski]]). Of the short and medium-lived cosmogenic radionuclides, <sup>48</sup>V, <sup>51</sup>Cr, <sup>58</sup>Co, <sup>56</sup>Co, <sup>46</sup>Sc, <sup>57</sup>Co, <sup>54</sup>Mn, <sup>22</sup>Na, <sup>60</sup>Co, <sup>7</sup>Be, <sup>44</sup>Ti, and <sup>26</sup>Al<ref name="radionuclides"></ref> were positively identified. The data indicate fall date in the ragne of one month before measurements, which corroborates that the recovered specimen is fresh, and connected to fireball event.
	{{BQuote-end}}		{{BQuote-end}}

Sołtmany/Badania

2026-06-10T22:02:07Z

Wstępne wyniki (chronologicznie):

Antonin

2026-06-09T21:45:17Z

Bibliografia:

← poprzednia wersja		Wersja z 21:45, 9 cze 2026
Linia 241:		Linia 241:
	* {{Jenniskens (2025)}}		* {{Jenniskens (2025)}}

-	* Krzesińska Agata, Tymiński Zbigniew, Kmieciak Kryspin, Shrbený Lukáš, Spurný Pavel, Borovička Jiří, (2022), '''The [[Antonin]] L5 Chondrite Fall (Poland): Mineralogy and Petrology of Meteorite, Bolide Trajectory and Meteoroid Orbit''', {{!metsoc\|n=85 \|nabs=6144}}.	+	* Krzesińska Agata, Tymiński Zbigniew, Kmieciak Kryspin, Shrbený Lukáš, Spurný Pavel, Borovička Jiří, (2022), '''The [[Antonin]] L5 Chondrite Fall (Poland): Mineralogy and Petrology of Meteorite, Bolide Trajectory and Meteoroid Orbit''', {{Link-metsoc\|n=85\|nabs=6144}}.

	* Krzesińska Agata, Tymiński Zbigniew, (2023), '''Meteoryt [[Antonin]] — 350 g unikatowej informacji o tym, skąd mogą pochodzić i dlaczego docierają do Ziemi chondryty L''', ''Meteoryt'', 103, 2023, s. 22-27. Plik {{Link-Meteoryt\|r=2023}}.		* Krzesińska Agata, Tymiński Zbigniew, (2023), '''Meteoryt [[Antonin]] — 350 g unikatowej informacji o tym, skąd mogą pochodzić i dlaczego docierają do Ziemi chondryty L''', ''Meteoryt'', 103, 2023, s. 22-27. Plik {{Link-Meteoryt\|r=2023}}.
Linia 249:		Linia 249:
	* Krzesińska Agata, Tymiński Zbigniew, Maćkowska Roksana, (2023), '''Chondryt [[Antonin]] – pierwszy polski meteoryt ze zrekonstruowaną orbitą wokółsłoneczną. Raport z klasyfikacji i rejestracji oraz propozycje działań mogących wzbogacić kolekcję polskich meteorytów (''The Antonin Chondrite – the first Polish meteorite with reconstructed pre-atmospheric orbit. Report on registration and classification, including proposals for measures to expand the Polish meteorite collection'')''', ''Przegląd Geol.'', 71(7), 2023, s. 372-385. Plik {{!doi\|10.7306/2023.33}}.		* Krzesińska Agata, Tymiński Zbigniew, Maćkowska Roksana, (2023), '''Chondryt [[Antonin]] – pierwszy polski meteoryt ze zrekonstruowaną orbitą wokółsłoneczną. Raport z klasyfikacji i rejestracji oraz propozycje działań mogących wzbogacić kolekcję polskich meteorytów (''The Antonin Chondrite – the first Polish meteorite with reconstructed pre-atmospheric orbit. Report on registration and classification, including proposals for measures to expand the Polish meteorite collection'')''', ''Przegląd Geol.'', 71(7), 2023, s. 372-385. Plik {{!doi\|10.7306/2023.33}}.

-	* Krzesińska Agata, Tymiński Zbigniew, Allen Nicola M., Busemann Henner, Maden Colin, Stachowicz Marcin, Kusiak Monika A., Lee S., Yi K., (2024), '''Collisional history of L chondrite [[Antonin]] inferred from K-Ar, U,Th-He and phosphate U-Pb dating''', {{!metsoc\|n=86 \|nabs=6168}}.	+	* Krzesińska Agata, Tymiński Zbigniew, Allen Nicola M., Busemann Henner, Maden Colin, Stachowicz Marcin, Kusiak Monika A., Lee S., Yi K., (2024), '''Collisional history of L chondrite [[Antonin]] inferred from K-Ar, U,Th-He and phosphate U-Pb dating''', {{Link-metsoc\|n=86\|nabs=6168}}.

	* {{Łuszczek (2021)}}		* {{Łuszczek (2021)}}

Sołtmany/Badania

2026-06-09T21:43:58Z

← poprzednia wersja		Wersja z 22:02, 10 cze 2026
(Nie pokazano 1 wersji pomiędzy niniejszymi.)
Linia 40:		Linia 40:
	== Wstępne wyniki (chronologicznie) ==		== Wstępne wyniki (chronologicznie) ==

-	[[Image:LogX-bilan-syn-extended.jpg\|thumb\|right\|240px\|Wykres wartości podatności magnetycznej χ dla meteorytów i wybranych skał ziemskich (© Caillou Noir/Michel Franco) (patrz → [[Szablon:Rochette (magnetic susceptibility, MaPS)\|Rochette (magnetic susceptibility, MaPS)]])]]	+	[[Image:LogX-bilan-syn-extended.jpg\|thumb\|right\|240px\|Wykres wartości podatności magnetycznej χ{{!logχ\|}} dla meteorytów i wybranych skał ziemskich (© Caillou Noir/Michel Franco) (patrz → [[Szablon:Rochette (magnetic susceptibility, MaPS)\|Rochette (magnetic susceptibility, MaPS)]])]]
	* pomiary podatności magnetycznej, wykonane przez prof. Pierre Rochette podczas konferencji w ING PAN w Krakowie<ref name="INGPAN"></ref> potwierdziły typ meteorytu.<ref name="izotopy"></ref>		* pomiary podatności magnetycznej, wykonane przez prof. Pierre Rochette podczas konferencji w ING PAN w Krakowie<ref name="INGPAN"></ref> potwierdziły typ meteorytu.<ref name="izotopy"></ref>

-	:(''12 maja 2011 r.''; prof. Marek Lewandowski) Wykonano pomiary '''podatności magnetycznej (''magnetic susceptibility'')'''~~<ref>[[Szablon:Rochette (magnetic susceptibility, MaPS)~~\|~~Rochette (magnetic susceptibility, MaPS)]]</ref>~~ (wielkość proporcjonalna do zawartości minerałów magnetycznie czynnych), otrzymany wynik: '''log χ''' (~~kappa~~) '''= 4.71''' (niewielka, chondryt typu L); oraz '''anizotropii podatności magnetycznej'''<ref>Gattacceca et al. (2005)</ref> (wielkość charakteryzująca stopień deformacji wewnętrznej próbki) – '''ogólnie niewielka''' (chondryt typu S1/S2 – mało zszokowany, na co wcześniej zwracał już uwagę prof. Karwowski).	+	:(''12 maja 2011 r.''; prof. Marek Lewandowski) Wykonano pomiary '''podatności magnetycznej (''magnetic susceptibility'')'''{{!logχ\|}} (wielkość proporcjonalna do zawartości minerałów magnetycznie czynnych), otrzymany wynik: '''log χ''' (chi) '''= 4.71''' (niewielka, chondryt typu L); oraz '''anizotropii podatności magnetycznej'''<ref>Gattacceca et al. (2005)</ref> (wielkość charakteryzująca stopień deformacji wewnętrznej próbki) – '''ogólnie niewielka''' (chondryt typu S1/S2 – mało zszokowany, na co wcześniej zwracał już uwagę prof. Karwowski).

	:Interpretacja prof. Marka Lewandowskiego: ''chondryt o niewielkiej ilości minerałów magnetycznych, z niewielkim stopniem deformacji wewnętrznej (nie doświadczył kolizji z innym ciałem przestrzeni międzyplanetarnej). Wygląda więc na to, że po rozpadzie ciała macierzystego, pierwszym i ostatnim (póki co) miejscem jego spotkania była Ziemia.''		:Interpretacja prof. Marka Lewandowskiego: ''chondryt o niewielkiej ilości minerałów magnetycznych, z niewielkim stopniem deformacji wewnętrznej (nie doświadczył kolizji z innym ciałem przestrzeni międzyplanetarnej). Wygląda więc na to, że po rozpadzie ciała macierzystego, pierwszym i ostatnim (póki co) miejscem jego spotkania była Ziemia.''
Linia 62:		Linia 62:


-	'''Badania na mikrosondzie{{!SEM\|}} na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego''' (fot. Wadi & Woreczko, ''niestety były złe warunki oświetleniowe'')	+	'''Badania na mikrosondzie (SEM-EDS){{!SEM\|}} na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego''' (fot. Wadi & Woreczko, ''niestety były złe warunki oświetleniowe'')
	<gallery caption="" widths="240px" heights="180px" perrow="3">		<gallery caption="" widths="240px" heights="180px" perrow="3">
	File:Sołtmany_(mikrosonda_WGUW)_2.jpg\|Komputer nie zrobi wszystkiego. To [[Bibliografia/Karwowski Łukasz\|prof. Łukasz Karwowski]] identyfikuje miejsca, które za moment zbombarduje wiązka elektronów		File:Sołtmany_(mikrosonda_WGUW)_2.jpg\|Komputer nie zrobi wszystkiego. To [[Bibliografia/Karwowski Łukasz\|prof. Łukasz Karwowski]] identyfikuje miejsca, które za moment zbombarduje wiązka elektronów
Linia 96:		Linia 96:


-	'''Obrazy meteorytu Sołtmany z mikroskopu elektronowego'''{{!SEM\|}} (fotografie i opis: [[Bibliografia/Karwowski Łukasz\|prof. Łukasz Karwowski]])	+	'''Obrazy meteorytu Sołtmany z mikroskopu elektronowego''' (SEM-BSE){{!SEM\|}} (fotografie i opis: [[Bibliografia/Karwowski Łukasz\|prof. Łukasz Karwowski]])

	<gallery caption="" widths="240px" heights="190px" perrow="3">		<gallery caption="" widths="240px" heights="190px" perrow="3">

← poprzednia wersja		Wersja z 21:43, 9 cze 2026
(Nie pokazano 4 wersji pomiędzy niniejszymi.)
Linia 28:		Linia 28:
	* Płytki cienkie (TS, ''thin slice'') zostaną wykonane na Wydziale Geologii UW; zostaną przeprowadzone analizy mikroskopowe i mikrosondowe w celu określenia składu poszczególnych minerałów. Analizy na mikrosondzie<ref>mikrosonda na Wydziale Geologii UW w Warszawie – [http://www.woreczko.pl/meteorites/features/glossary-MicroProbeWG.htm mikrosonda (''microprobe'')]</ref> w Warszawie przeprowadzi Ł.Karwowski. Część analiz wykona T.Przylibski we Wrocławiu, ewentualne dodatkowe analizy przeprowadzi R.Kryza – ''początek maja''. Prof. Karwowski otrzymał już materiał do badań.		* Płytki cienkie (TS, ''thin slice'') zostaną wykonane na Wydziale Geologii UW; zostaną przeprowadzone analizy mikroskopowe i mikrosondowe w celu określenia składu poszczególnych minerałów. Analizy na mikrosondzie<ref>mikrosonda na Wydziale Geologii UW w Warszawie – [http://www.woreczko.pl/meteorites/features/glossary-MicroProbeWG.htm mikrosonda (''microprobe'')]</ref> w Warszawie przeprowadzi Ł.Karwowski. Część analiz wykona T.Przylibski we Wrocławiu, ewentualne dodatkowe analizy przeprowadzi R.Kryza – ''początek maja''. Prof. Karwowski otrzymał już materiał do badań.

-	* Część materiału zostanie przebadana w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie pod kierunkiem W.Mietelskiego<ref name="Gran Sasso">badania wykonał Dr. Matthias Laubenstein z Laboratori Nazionali del Gran Sasso z Włoch ([http://en.wikipedia.org/wiki/Laboratori_Nazionali_del_Gran_Sasso LNGS])</ref><ref name="izotopy">Dr. Matthias Laubenstein z Laboratori Nazionali del Gran Sasso otrzymał próbki już ''11 maja''</ref>; przeprowadzone zostaną badania na kosmogeniczne izotopy krótkożyciowe; ich celem jest określenie czasu przebywania meteoroidu w przestrzeni kosmicznej tzw. CRE age (''cosmic-ray exposure age'')~~<ref>~~CRE age ~~– [http://cmswork.nau.edu/CEFNS/Labs/Meteorite/About/Glossary-Cc/ cosmic-ray exposure age]</ref>~~; badania są nieniszczące i ten fragment posłuży później do innych badań – ''początek maja''	+	* Część materiału zostanie przebadana w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie pod kierunkiem W.Mietelskiego<ref name="Gran Sasso">badania wykonał Dr. Matthias Laubenstein z Laboratori Nazionali del Gran Sasso z Włoch ([http://en.wikipedia.org/wiki/Laboratori_Nazionali_del_Gran_Sasso LNGS])</ref><ref name="izotopy">Dr. Matthias Laubenstein z Laboratori Nazionali del Gran Sasso otrzymał próbki już ''11 maja''</ref>; przeprowadzone zostaną badania na kosmogeniczne izotopy krótkożyciowe; ich celem jest określenie czasu przebywania meteoroidu w przestrzeni kosmicznej tzw. CRE age (''cosmic-ray exposure age''){{!CRE age\|}}; badania są nieniszczące i ten fragment posłuży później do innych badań – ''początek maja''

-	* Jeden z fragmentów (ponad 12 g) został sproszkowany na Politechnice Wrocławskiej i wysłany do laboratorium w Kanadzie do analizy chemicznej ''bulk composition''; badania zostaną przeprowadzone na spektrometrze mas (ICP MS)~~<ref>metoda~~ ICP-MS ~~(''Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry'') – [http://pl.wikipedia.org/wiki/Spektrometria_mas Spektrometria mas]</ref>~~ – ''połowa maja''.	+	* Jeden z fragmentów (ponad 12 g) został sproszkowany na Politechnice Wrocławskiej i wysłany do laboratorium w Kanadzie do analizy chemicznej ''bulk composition''; badania zostaną przeprowadzone na spektrometrze mas (ICP MS){{!LA-ICP-MS\|}} – ''połowa maja''.

	* W czwartek, z inicjatywy prof. Marka Lewandowskiego, 12 maja w Krakowie podczas seminarium w siedzibie ING PAN<ref name="INGPAN">seminarium naukowe w dniu 12 maja o godzinie 11:15 w siedzibie ING PAN O/B Kraków przy ulicy Senackiej 1; prelegenci Pierre Rochette (CEREGE, Aix-an-Provence, Francja) i Jérôme Gattacceca; ING PAN [http://www.ing.pan.pl/0Seminar.htm seminaria]</ref> zostaną dokonane badania własności magnetycznych meteorytu Sołtmany.		* W czwartek, z inicjatywy prof. Marka Lewandowskiego, 12 maja w Krakowie podczas seminarium w siedzibie ING PAN<ref name="INGPAN">seminarium naukowe w dniu 12 maja o godzinie 11:15 w siedzibie ING PAN O/B Kraków przy ulicy Senackiej 1; prelegenci Pierre Rochette (CEREGE, Aix-an-Provence, Francja) i Jérôme Gattacceca; ING PAN [http://www.ing.pan.pl/0Seminar.htm seminaria]</ref> zostaną dokonane badania własności magnetycznych meteorytu Sołtmany.
Linia 62:		Linia 62:


-	'''Badania na mikrosondzie na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego''' (fot. Wadi & Woreczko, ''niestety były złe warunki oświetleniowe'')	+	'''Badania na mikrosondzie{{!SEM\|}} na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego''' (fot. Wadi & Woreczko, ''niestety były złe warunki oświetleniowe'')
	<gallery caption="" widths="240px" heights="180px" perrow="3">		<gallery caption="" widths="240px" heights="180px" perrow="3">
	File:Sołtmany_(mikrosonda_WGUW)_2.jpg\|Komputer nie zrobi wszystkiego. To [[Bibliografia/Karwowski Łukasz\|prof. Łukasz Karwowski]] identyfikuje miejsca, które za moment zbombarduje wiązka elektronów		File:Sołtmany_(mikrosonda_WGUW)_2.jpg\|Komputer nie zrobi wszystkiego. To [[Bibliografia/Karwowski Łukasz\|prof. Łukasz Karwowski]] identyfikuje miejsca, które za moment zbombarduje wiązka elektronów
Linia 96:		Linia 96:


-	'''Obrazy meteorytu Sołtmany z mikroskopu elektronowego''' (fotografie i opis: [[Bibliografia/Karwowski Łukasz\|prof. Łukasz Karwowski]])	+	'''Obrazy meteorytu Sołtmany z mikroskopu elektronowego'''{{!SEM\|}} (fotografie i opis: [[Bibliografia/Karwowski Łukasz\|prof. Łukasz Karwowski]])

	<gallery caption="" widths="240px" heights="190px" perrow="3">		<gallery caption="" widths="240px" heights="190px" perrow="3">
Linia 108:		Linia 108:

	[[Image:Sołtmany_(abstract_London2011).jpg\|120px\|thumb\|Abstrakt na 74<sup>th</sup> Annual Meeting of the Meteoritical Society]]		[[Image:Sołtmany_(abstract_London2011).jpg\|120px\|thumb\|Abstrakt na 74<sup>th</sup> Annual Meeting of the Meteoritical Society]]
-	* (''23 maja'') Został przygotowany abstrakt na '''74<sup>th</sup> Annual Meeting of the Meteoritical Society, London, UK''' ({{!metsoc\|n=74 \|nabs=5336}}).	+	* (''23 maja'') Został przygotowany abstrakt na '''74<sup>th</sup> Annual Meeting of the Meteoritical Society, London, UK''' ({{Link-metsoc\|n=74\|nabs=5336}}).


Linia 157:		Linia 157:
	Wynik klasyfikacji meteorytu Sołtmany z zastosowaniem metody 4M ([[Szablon:Woźniak (2019, MaPS)\|Woźniak et al. 2019]])		Wynik klasyfikacji meteorytu Sołtmany z zastosowaniem metody 4M ([[Szablon:Woźniak (2019, MaPS)\|Woźniak et al. 2019]])
	<gallery caption="" widths="240px" heights="240px" perrow="3">		<gallery caption="" widths="240px" heights="240px" perrow="3">
-	File:Soltmany_(Mössbauer_Gałązka-Friedman_2013).jpg\|Widmo mössbauerowskie meteorytu Sołtmany (Gałązka-Friedman et al. 2013). Dla zmierzonych podwidm [%]: oliwin=59,5, piroksen=26,0, metal=4,5, troilit=10,0, odliczone poziomy podobieństwa S<sub>cluster</sub> do trzech typów chondrytów zwyczajnych: typ H – 7,7%, typ L – 35,5% i typ LL – 17,9%, potwierdzają jego typ L!	+	File:Soltmany_(Mössbauer_Gałązka-Friedman_2013).jpg\|Widmo mössbauerowskie{{!Mössbauer\|}} meteorytu Sołtmany (Gałązka-Friedman et al. 2013). Dla zmierzonych podwidm [%]: oliwin=59,5, piroksen=26,0, metal=4,5, troilit=10,0, odliczone poziomy podobieństwa S<sub>cluster</sub> do trzech typów chondrytów zwyczajnych: typ H – 7,7%, typ L – 35,5% i typ LL – 17,9%, potwierdzają jego typ L!
	File:4M-BASE_2D_met-ol-names.png\|Oliwin ''vs.'' metal		File:4M-BASE_2D_met-ol-names.png\|Oliwin ''vs.'' metal
	</gallery>		</gallery>
Linia 176:		Linia 176:
	* Karwowski Łukasz, (2011), '''[[Sołtmany]] od środka''', ''Meteoryt'', 1, 2011, s. 28.		* Karwowski Łukasz, (2011), '''[[Sołtmany]] od środka''', ''Meteoryt'', 1, 2011, s. 28.

-	* Karwowski Łukasz, Pilski Andrzej S., Przylibski Tadeusz A., Gattacceca Jérôme, Rochette Pierre, Łuszczek Katarzyna, Kryza Ryszard, Woźniak Beata, Woźniak Marek, (2011), '''A new meteorite fall at [[Sołtmany]], Poland''', {{!metsoc\|n=74\|nabs=5336}}.	+	* Karwowski Łukasz, Pilski Andrzej S., Przylibski Tadeusz A., Gattacceca Jérôme, Rochette Pierre, Łuszczek Katarzyna, Kryza Ryszard, Woźniak Beata, Woźniak Marek, (2011), '''A new meteorite fall at [[Sołtmany]], Poland''', {{Link-metsoc\|n=74\|nabs=5336}}.

	* Karwowski Łukasz, (2012), '''[[Sołtmany]] meteorite''', ''Meteorites'', vol. 2, nr 1-2, 2012, s. 15-30. Plik [http://www.meteorites.pwr.wroc.pl/issues/2/karwowski.pdf PDF].		* Karwowski Łukasz, (2012), '''[[Sołtmany]] meteorite''', ''Meteorites'', vol. 2, nr 1-2, 2012, s. 15-30. Plik [http://www.meteorites.pwr.wroc.pl/issues/2/karwowski.pdf PDF].
Linia 214:		Linia 214:
	* Szurgot Marian, Wach Radosław A., Przylibski Tadeusz A., (2014), '''Właściwości termofizyczne meteorytu [[Sołtmany]]''', ''Acta Soc. Metheor. Polon.'', 5, 2014, s. 185-186 (streszczenie referatu). Plik {{Link-ASMP\|bwmeta1.element.psjd-998ef464-c7ca-4427-84a8-70ac1e6c8453}}.		* Szurgot Marian, Wach Radosław A., Przylibski Tadeusz A., (2014), '''Właściwości termofizyczne meteorytu [[Sołtmany]]''', ''Acta Soc. Metheor. Polon.'', 5, 2014, s. 185-186 (streszczenie referatu). Plik {{Link-ASMP\|bwmeta1.element.psjd-998ef464-c7ca-4427-84a8-70ac1e6c8453}}.

-	* Szurgot Marian, (2014), '''Modal Abundance of Minerals in [[Sołtmany]] L6 Chondrite''', {{!metsoc\|n=77 \|nabs=5031}}.	+	* Szurgot Marian, (2014), '''Modal Abundance of Minerals in [[Sołtmany]] L6 Chondrite''', {{Link-metsoc\|n=77\|nabs=5031}}.

	* Woźniak Beata, Woźniak Marek, (2012), '''Opis okoliczności i miejsca spadku meteorytu we wsi [[Sołtmany]] pod Giżyckiem oraz wstępne wyniki badań (''A report about circumstances of the meteorite fall near [[Sołtmany]] village (near Gizycko – Poland) and initial examination results'')''', ''Acta Soc. Metheor. Polon.'', 3, 2012, s. 140-152. Plik {{Djvu\|Wozniak_(ASMP_v3).djvu\|DjVu}}; plik {{Link-ASMP\|bwmeta1.element.psjd-8dde213a-3ae4-4cd3-a81c-95ab705d7544}}.		* Woźniak Beata, Woźniak Marek, (2012), '''Opis okoliczności i miejsca spadku meteorytu we wsi [[Sołtmany]] pod Giżyckiem oraz wstępne wyniki badań (''A report about circumstances of the meteorite fall near [[Sołtmany]] village (near Gizycko – Poland) and initial examination results'')''', ''Acta Soc. Metheor. Polon.'', 3, 2012, s. 140-152. Plik {{Djvu\|Wozniak_(ASMP_v3).djvu\|DjVu}}; plik {{Link-ASMP\|bwmeta1.element.psjd-8dde213a-3ae4-4cd3-a81c-95ab705d7544}}.