Wiki.Meteoritica.pl - Zmiany w linkowanych z „Szablon:Ramdohr (1974)” [pl]

Oldenburg (1930)

2026-10-04T18:22:45Z

Losy okazów:

← poprzednia wersja		Wersja z 18:22, 4 paź 2026
(Nie pokazano 13 wersji pomiędzy niniejszymi.)
Linia 2:		Linia 2:
	__NOTOC__		__NOTOC__
	{{VerifyLevel \|level=1i}}		{{VerifyLevel \|level=1i}}
-	== ~~Spadek!~~ ==	+	== Rozpadł się tuż nad ziemią ==
	{{InfoboxMeteorite		{{InfoboxMeteorite
	\| nazwa = Oldenburg (1930)		\| nazwa = Oldenburg (1930)
-	\| grafika =	+	\| grafika = Oldenburg_(1930)_(Gehler_2015)-fig27.jpg
-	\| opis =	+	\| opis = Oba fragmenty meteorytu (źródło: Gehler et al. 2015; „'''''Abb. 27''' Die beiden aneinanderpassenden Fragmente des Oldenburger Meteoriten im Jahr 1930. Foto: Museumsdorf Cloppenburg – Niedersächsisches Freilichtmuseum''”)
	\| klasa = spadek		\| klasa = spadek
	\| mbclass = fall		\| mbclass = fall
Linia 14:		Linia 14:
	\| data = 10 września 1930, 14:15		\| data = 10 września 1930, 14:15
	\| uwagi = dwa okazy (4,84 i 11,73 kg)		\| uwagi = dwa okazy (4,84 i 11,73 kg)
-	\| typ = L6	+	\| typ = chondryt zwyczajny, L6
	\| masa = 16,57 kg		\| masa = 16,57 kg
-	\| cechy =	+	\| cechy = w zasadzie jeden okaz, który rozpadł się tuż nad ziemią na dwa fragmenty
-	\| synonimy = w NHM Cat: '''Beverbruch''', '''Beverbrück'''	+	\| synonimy = w NHM Cat: '''Beverbruch''', '''Beverbrück'''; Bissel
	}}		}}
-	~~za Koblitz MetBase~~: „''~~Two stones fell~~, ~~one of 4840g at Bissel~~, 23 km ~~S of Oldenburg (coordinates given)~~, ~~and one of 11730g at~~ Beverbruch, 4.~~4 km to the NW(~~(~~Kropek}}~~''”	+	10 września 1930 roku o godzinie 14:15 mieszkańcy okolic '''Oldenburga''' usłyszeli potężny huk, a następnie świst i drugi wybuch. Meteoroid rozpadł się w atmosferze na co najmniej dwa fragmenty. Dwa największe fragmenty spadły w odległości około 4,4 km od siebie:
		+	* okaz '''Bissel''' – 4,84 kg,
		+	* okaz '''Beverbruch''' – 11,73 kg.
		+	Oba okazy zostały odnalezione niemal natychmiast po spadku. Pasterz '''Clemens Bley''' znajdował się zaledwie około 19 m od miejsca uderzenia fragmentu Beverbruch. W drugim miejscu rolnik '''Johann Schnieders''', jadący rowerem z Halenhorst do Bissel, wraz z '''Ernstem Grotelüschenem''' wykopał z krateru o głębokości około 35 cm fragment (Bissel) ważący 4,84 kg. Fragment '''Beverbruch''' wydobyto z głębokości około 50 cm.

		+	Oba fragmenty miały czarną skorupę obtopieniową i świeże, jasnoszare powierzchnie przełamu, które dokładnie do siebie pasowały! Na tej podstawie ustalono, że rozpad głównego meteoroidu nastąpił dopiero w fazie ciemnej, a nie na dużej wysokości. Analiza relacji świadków sugeruje rozpad około 4,1 km nad miejscowością Döhlen.
		+
		+	'''Meteoryt został sklasyfikowany jako chondryt zwyczajny L6, o łącznej wadze 16,57 kg.'''
		+
		+	Kilka kilometrów na północ od miejsca spadku okazów '''Bissel'''/'''Beverbruch''', w 1948 roku znaleziono inny chondryt zwyczajny L6 '''[[Benthullen]]'''! Badacze wykluczają jednak, by były to okazy z tego samego spadku (Ramdohr et al. 1974)!
		+
		+
		+	Za Koblitz MetBase: „''Two stones fell, one of 4840 g at Bissel, 23 km S of Oldenburg (coordinates given), and one of 11730 g at Beverbruch, 4.4 km to the NW{{Kropek}}''”
		+
		+	== Losy okazów ==
		+
		+	Fragment Bissel (mniejszy) znalazł się ostatecznie w zbiorach Museumsdorf Cloppenburg, ale później został wypożyczony do Oldenburgisches Landesmuseum i zaginął – jego obecne miejsce pozostaje nieznane. Większy Beverbruch został w 1995 roku wystawiony na sprzedaż przez spadkobierczynię wcześniejszego właściciela i trafił do kolekcji prywatnej.
		+
		+	Oba fragmenty – Beverbruch i Bissel – kupił '''Konrad Meyer''', nauczyciel z Nikolausdorfu. Przekazał je do ''Museumsdorf Cloppenburg''. Beverbruch pozostawiono tam jako depozyt długoterminowy (''Dauerleihgabe''), natomiast okaz Bissel był przeznaczony do sprzedaży (Buttel-Reepen 1930).
		+
		+	W 1995 roku spadkobierczyni Meyera, '''Dorothea Meyer''', odnalazła dokument dotyczący depozytu i po odzyskaniu okazu wystawiła go na sprzedaż (za kwotę 48000 DM). Próbowano wówczas zdobyć środki, aby pozostawić go w zbiorach muzealnych, ale ostatecznie został sprzedany prywatnemu nabywcy. Jego obecna lokalizacja nie jest publicznie znana (portal JGR-Apolda).
		+
		+	Około 2000/2001 roku fragment Bissel został wypożyczony z ''Museumsdorf Cloppenburg'' do ''Landesmuseum Natur und Mensch'' w Oldenburgu na wystawę. Po zakończeniu wystawy nie wrócił już do ''Museumsdorf Cloppenburg''. Muzeum w Cloppenburgu twierdziło, że nie odzyskało okazu; strona oldenburska przedstawiała sprawę inaczej – ale dopiero w sierpniu 2012 roku zgłoszono jego zaginięcie! Do dziś Bissel jest uznawany za zaginiony (Wikipedia; portal JGR-Apolda).
		+
		+	=== Kolekcje ===
		+
		+	Fragmenty meteorytu Oldenburg (1930) w kolekcjach (Koblitz MetBase):
		+	:{\| {{Koblitz Repository}}
		+	! Zbiór !! waga fragmentów<br />(Koblitz MetBase) !! uwagi
		+	\|-
		+	\|in private possession \|\| 11.7 kg \|\|
		+	\|-
		+	\| Cloppenburg, Mus. \|\| 4.84 kg \|\| ['Bissel']; '''zaginął!'''
		+	\|-
		+	\| Heidelberg, Max-Planck-Inst. \|\| 23.4 g \|\| ['Oldenburg']
		+	\|-
		+	\| {{wielokropek}}
		+	\|-
		+	\| [[Gifhorn, Bartoschewitz Colln.]] \|\| 4.5 g \|\|
		+	\|-
		+	\| [[Washington, Natl. Mus. Nat. Hist.]] \|\| 2 g \|\|
		+	\|}

	== Lokalizacja ==		== Lokalizacja ==
Linia 37:		Linia 77:
	(B) Benthullen, Bissel, Beverbruch, (O) Oldenburg		(B) Benthullen, Bissel, Beverbruch, (O) Oldenburg

-	[L] miejsce znalezienia meteorytu [[Benthullen]]	+	[L] na północy miejsce znalezienia meteorytu [[Benthullen]]
	{{GEFrame-end}}		{{GEFrame-end}}

	<br clear="all"/>		<br clear="all"/>
		+
		+	== Galerie ==
		+
		+	Źródło: Buttel-Reepen (1930)
		+	<gallery caption="" widths="240px" heights="240px" perrow="3">
		+	File:Oldenburg_(1930)_(Buttel-Reepen_1930)-fig1.jpg\|Fragment '''Bissel''' na pierwszym planie, fragment '''Beverbruch''' w tle
		+	File:Oldenburg_(1930)_(Buttel-Reepen_1930)-fig4.jpg\|Miejsce uderzenia meteorytu w Beverbruch. Linia przerywana – przybliżony rozmiar fragmentu
		+	</gallery>

	== [[Bibliografia]] ==		== [[Bibliografia]] ==
		+
		+	* +von Buttel-Reepen Hugo Berthold, (1930), '''Der [[Oldenburg (1930)\|Oldenburger]] Meteoritenfall''', ''Oldenburger Jahrbuch des Vereins für Altertumskunde und Landesgeschichte'', 34, Oldenburg 1930, s. 101-117. Plik [https://digital.lb-oldenburg.de/ihd/periodical/titleinfo/152598 PDF].

	* {{Gehler (2015)}}		* {{Gehler (2015)}}
Linia 48:		Linia 98:
	* {{Koblitz MetBase}}		* {{Koblitz MetBase}}

-	* Ramdohr ~~Paul, El Goresy Ahmed,~~ (1974), '''Characteristic features observed in the meteorites Beverbruch and [[Benthullen]], [[Oldenburg (1930)\|Oldenburg]]/Germany''', ''Meteoritics & Planetary Science'', vol. 9(4), 1974, s. 397-398. Plik {{!doi\|10.1111/j.1945-5100.1974.tb01199.x}}.	+	* {{Ramdohr (1974)}}

	{{Koblitz References\|1=Two stones fell, one of 4840g at Bissel, 23 km S of Oldenburg (coordinates given), and one of 11730g at Beverbruch, 4.4 km to the NW, H.von Buttel-Reepen, Oldenburg Jahrb. Ver. Altertumsk. Landesgesch., Oldenburg, 1930, 34, p.101. Brief description, contains well developed plagioclase (An11), and FeNi metal with 10-50% Ni and 0.25-0.7% Co, E.Preuss, Fortschr. Min., 1949, 28, p.63 (M.A.11-267), Sternenwelt, 1950, (7), (M.A.11-267), M.H.Hey, Cat. Met., 1966, p.357. Optical properties of plagioclase, E.Preuss, Heidelb. Beitr. Min. Petrogr., 1951, 2, p.538. Olivine Fa24, B.Mason, GCA, 1967, 31, p.1100. Brief description (under "Beverbruch") with wrong classification as H chondrite, P.Ramdohr and A.El Goresy, Meteoritics, 1974, 9, p.397 (abs.). Listed as L6 chondrite, A.L.Graham et al., Cat. Met., 1985, p.270.}}		{{Koblitz References\|1=Two stones fell, one of 4840g at Bissel, 23 km S of Oldenburg (coordinates given), and one of 11730g at Beverbruch, 4.4 km to the NW, H.von Buttel-Reepen, Oldenburg Jahrb. Ver. Altertumsk. Landesgesch., Oldenburg, 1930, 34, p.101. Brief description, contains well developed plagioclase (An11), and FeNi metal with 10-50% Ni and 0.25-0.7% Co, E.Preuss, Fortschr. Min., 1949, 28, p.63 (M.A.11-267), Sternenwelt, 1950, (7), (M.A.11-267), M.H.Hey, Cat. Met., 1966, p.357. Optical properties of plagioclase, E.Preuss, Heidelb. Beitr. Min. Petrogr., 1951, 2, p.538. Olivine Fa24, B.Mason, GCA, 1967, 31, p.1100. Brief description (under "Beverbruch") with wrong classification as H chondrite, P.Ramdohr and A.El Goresy, Meteoritics, 1974, 9, p.397 (abs.). Listed as L6 chondrite, A.L.Graham et al., Cat. Met., 1985, p.270.}}
Linia 62:		Linia 112:
	* '''Encyclopedia of Meteorites ([http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/ EoM])''' – meteoryt [http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/meteorite.aspx?id=18009 Oldenburg (1930)]		* '''Encyclopedia of Meteorites ([http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/ EoM])''' – meteoryt [http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/meteorite.aspx?id=18009 Oldenburg (1930)]

-	* Wikipedia (DE) – [https://de.wikipedia.org/wiki/Oldenburg_(Meteorit) Oldenburg (Meteorit)]	+	* Wikipedia (DE) – [https://de.wikipedia.org/wiki/Oldenburg_(Meteorit) Oldenburg (Meteorit)] {{SeparatorBull}} [https://de.wikipedia.org/wiki/Museumsdorf_Cloppenburg Museumsdorf Cloppenburg]
		+
		+	* Portal NWZ Online – [https://www.nwzonline.de/kultur/bissel-heimatkunde-infotafel-soll-an-meteoriteneinschlag-von-1930-erinnern_a_1,0,489692077.html Infotafel soll an Meteoriteneinschlag von 1930 erinnern]
		+	* Portal JGR-Apolda – [https://www.jgr-apolda.eu/index.php?topic=1440.30 Meteorit Oldenburg (1930)]

	[[Category:Poza granicami Polski]]		[[Category:Poza granicami Polski]]
	[[Category:Niemcy]]		[[Category:Niemcy]]

Benthullen

2026-10-04T13:55:32Z

Bibliografia:

← poprzednia wersja		Wersja z 13:55, 4 paź 2026
(Nie pokazano 2 wersji pomiędzy niniejszymi.)
Linia 30:		Linia 30:

	;Kilka kilometrów na południe od miejsca znalezienia okazu Benthullen w 1930 roku spadł inny chondryt zwyczajny L6 [[Oldenburg (1930)]]! Badacze wykluczają jednak, by były to okazy z tego samego spadku (Ramdohr et al. 1974)!		;Kilka kilometrów na południe od miejsca znalezienia okazu Benthullen w 1930 roku spadł inny chondryt zwyczajny L6 [[Oldenburg (1930)]]! Badacze wykluczają jednak, by były to okazy z tego samego spadku (Ramdohr et al. 1974)!
-
-	Benthullen jest drugim największym meteorytem kamiennym znalezionym w Niemczech, pierwszy jest znaleziony w 1989 roku (rozpoznany dopiero w 2020 roku) okaz chondrytu zwyczajnego H4-5 {{Link-MBD\|code=72462\|name=Blaubeuren}} o wadze 30,26 kg.

	Masa główna ({{Txt2Img\|Benthullen_(main_mass-Naturhistorica_157_1949).jpg\|main mass}}) znajduje się w ''Staatliches Museum für Naturkunde und Vorgeschichte, Oldenburg'' (''Oldenburg, Mus. Naturkunde'').<ref>więcej zdjęć okazu znajduje się na portalu Wikimedia</ref>		Masa główna ({{Txt2Img\|Benthullen_(main_mass-Naturhistorica_157_1949).jpg\|main mass}}) znajduje się w ''Staatliches Museum für Naturkunde und Vorgeschichte, Oldenburg'' (''Oldenburg, Mus. Naturkunde'').<ref>więcej zdjęć okazu znajduje się na portalu Wikimedia</ref>
		+
		+	Benthullen jest drugim największym meteorytem kamiennym znalezionym w Niemczech, pierwszy jest znaleziony w 1989 roku (rozpoznany dopiero w 2020 roku) okaz chondrytu zwyczajnego H4-5 {{Link-MBD\|code=72462\|name=Blaubeuren}} o wadze 30,26 kg.

	=== Źródła ===		=== Źródła ===
Linia 78:		Linia 78:
	* {{Koblitz MetBase}}		* {{Koblitz MetBase}}

-	* Ramdohr ~~Paul, El Goresy Ahmed,~~ (1974), '''Characteristic features observed in the meteorites Beverbruch and [[Benthullen]], [[Oldenburg (1930)\|Oldenburg]]/Germany''', ''Meteoritics & Planetary Science'', vol. 9(4), 1974, s. 397-398. Plik {{!doi\|10.1111/j.1945-5100.1974.tb01199.x}}.	+	* {{Ramdohr (1974)}}

	* +Schlüter Jochen, Koblitz Jörn, (1998), '''Der Meteorit „Benthullen" im Staatlichen Museum für Naturkunde und Vorgeschichte Oldenburg''', ''Oldenburger Jahrbuch'', 98, 1998, s. 215-219. Plik [https://digital.lb-oldenburg.de/ihd/periodical/titleinfo/173083 PDF].		* +Schlüter Jochen, Koblitz Jörn, (1998), '''Der Meteorit „Benthullen" im Staatlichen Museum für Naturkunde und Vorgeschichte Oldenburg''', ''Oldenburger Jahrbuch'', 98, 1998, s. 215-219. Plik [https://digital.lb-oldenburg.de/ihd/periodical/titleinfo/173083 PDF].
Linia 91:		Linia 91:
	== Linki zewnętrzne ==		== Linki zewnętrzne ==

-	* '''Meteoritical Bulletin Database ([http://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php MBD])''' – ~~znalezisko~~ [http://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php?code=5025 Benthullen]	+	* '''Meteoritical Bulletin Database ([http://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php MBD])''' – meteoryt [http://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php?code=5025 Benthullen]
-	* '''Encyclopedia of Meteorites ([http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/ EoM])''' – ~~znalezisko~~ [http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/meteorite.aspx?id=5025 Benthullen]	+	* '''Encyclopedia of Meteorites ([http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/ EoM])''' – meteoryt [http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/meteorite.aspx?id=5025 Benthullen]

	* Wikipedia (DE) – [https://de.wikipedia.org/wiki/Benthullen_(Meteorit) Benthullen (Meteorit)] {{SeparatorBull}} [https://de.wikipedia.org/wiki/Benthullen Benthullen] {{SeparatorBull}} [https://de.wikipedia.org/wiki/Benthullener_Moor Benthullener Moor]		* Wikipedia (DE) – [https://de.wikipedia.org/wiki/Benthullen_(Meteorit) Benthullen (Meteorit)] {{SeparatorBull}} [https://de.wikipedia.org/wiki/Benthullen Benthullen] {{SeparatorBull}} [https://de.wikipedia.org/wiki/Benthullener_Moor Benthullener Moor]

Oldenburg (1930)

2026-10-04T12:48:12Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:48, 4 paź 2026
Linia 1:		Linia 1:
	{{Strona w budowie}}		{{Strona w budowie}}
		+	__NOTOC__
		+	{{VerifyLevel \|level=1i}}
		+	== Spadek! ==
		+	{{InfoboxMeteorite
		+	\| nazwa = Oldenburg (1930)
		+	\| grafika =
		+	\| opis =
		+	\| klasa = spadek
		+	\| mbclass = fall
		+	\| metbull = 18009
		+	\| lokalizacja = Dolna Saksonia, okolice Wardenburga/Oldenburga, Niemcy
		+	\| położenie = 52°57′N, 8°10′E
		+	\| data = 10 września 1930, 14:15
		+	\| uwagi = dwa okazy (4,84 i 11,73 kg)
		+	\| typ = L6
		+	\| masa = 16,57 kg
		+	\| cechy =
		+	\| synonimy = w NHM Cat: '''Beverbruch''', '''Beverbrück'''
		+	}}
		+	za Koblitz MetBase: „''Two stones fell, one of 4840g at Bissel, 23 km S of Oldenburg (coordinates given), and one of 11730g at Beverbruch, 4.4 km to the NW((Kropek}}''”
		+

	== Lokalizacja ==		== Lokalizacja ==
Linia 27:		Linia 48:
	* {{Koblitz MetBase}}		* {{Koblitz MetBase}}

-	{{Koblitz References\|1=~~A stone~~ of ~~17.25kg was found in a peat bog~~ at ~~a depth~~ of ~~2 m in the year 1948 or 1949. The stone is partly crusted~~ and ~~in a good state~~ of ~~preservation~~, J.~~Schlüter and J~~.~~Koblitz~~, ~~Oldenburger~~ Jahrb., ~~1998~~, 98, p.~~215~~. ~~The find site is about six km N of Bissel and Beverbruch~~, ~~where the stones of the Oldenburg~~ (~~1930~~) ~~fall landed~~ and ~~so Benthullen is nearer the town of Oldenburg than the fall of that name, A~~.L.~~Graham et al~~., ~~Cat~~. ~~Met~~., ~~1985~~, p.~~69. Description and analysis~~ (~~olivine Fa24~~.9), ~~shows light-dark structure~~, ~~heavily shocked and heated portions with vein-like break-meltings containing completely molten FeS~~, ~~metal and even olivine in large quantities~~, P.~~Ramdohr and~~ A.~~El Goresy~~, ~~Meteoritics~~, ~~1974~~, 9, p.~~397~~. ~~Terrestrial age less than 200 years indicated by Ar-39 measurements~~, J.T.~~Wasson~~, ~~Meteorites~~, ~~Springer Verlag, Berlin, 1974~~, p.~~132~~. ~~Cosmogenic radionuclide data~~, S.~~Merchel~~, ~~Ph.D. dissertation~~, ~~Universität Köln~~, ~~1998. Description~~, classification ~~and mineralogy; a partially shock-darkened L6~~ chondrite~~; not paired with the Oldenburg~~ (~~1930~~) ~~fall~~, J.~~Schlüter and J~~.~~Koblitz~~, ~~[loc~~. ~~cit~~.].}}	+	* Ramdohr Paul, El Goresy Ahmed, (1974), '''Characteristic features observed in the meteorites Beverbruch and [[Benthullen]], [[Oldenburg (1930)\|Oldenburg]]/Germany''', ''Meteoritics & Planetary Science'', vol. 9(4), 1974, s. 397-398. Plik {{!doi\|10.1111/j.1945-5100.1974.tb01199.x}}.
		+
		+	{{Koblitz References\|1=Two stones fell, one of 4840g at Bissel, 23 km S of Oldenburg (coordinates given), and one of 11730g at Beverbruch, 4.4 km to the NW, H.von Buttel-Reepen, Oldenburg Jahrb. Ver. Altertumsk. Landesgesch., Oldenburg, 1930, 34, p.101. Brief description, contains well developed plagioclase (An11), and FeNi metal with 10-50% Ni and 0.25-0.7% Co, E.Preuss, Fortschr. Min., 1949, 28, p.63 (M.A.11-267), Sternenwelt, 1950, (7), (M.A.11-267), M.H.Hey, Cat. Met., 1966, p.357. Optical properties of plagioclase, E.Preuss, Heidelb. Beitr. Min. Petrogr., 1951, 2, p.538. Olivine Fa24, B.Mason, GCA, 1967, 31, p.1100. Brief description (under "Beverbruch") with wrong classification as H chondrite, P.Ramdohr and A.El Goresy, Meteoritics, 1974, 9, p.397 (abs.). Listed as L6 chondrite, A.L.Graham et al., Cat. Met., 1985, p.270.}}
	{{Przypisy}}		{{Przypisy}}

Linia 39:		Linia 62:
	* '''Encyclopedia of Meteorites ([http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/ EoM])''' – meteoryt [http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/meteorite.aspx?id=18009 Oldenburg (1930)]		* '''Encyclopedia of Meteorites ([http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/ EoM])''' – meteoryt [http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/meteorite.aspx?id=18009 Oldenburg (1930)]

-	* Wikipedia (DE) –	+	* Wikipedia (DE) – [https://de.wikipedia.org/wiki/Oldenburg_(Meteorit) Oldenburg (Meteorit)]

	[[Category:Poza granicami Polski]]		[[Category:Poza granicami Polski]]
	[[Category:Niemcy]]		[[Category:Niemcy]]

Benthullen

2026-10-04T12:26:11Z

Bibliografia:

← poprzednia wersja		Wersja z 12:26, 4 paź 2026
(Nie pokazano 1 wersji pomiędzy niniejszymi.)
Linia 5:		Linia 5:
	{{InfoboxMeteorite		{{InfoboxMeteorite
	\| nazwa = Benthullen		\| nazwa = Benthullen
-	\| grafika =	+	\| grafika = Benthullen_(main_mass-Naturhistorica_157_1949).jpg
-	\| opis =	+	\| opis = Masa główna (źródło: [https://www.zobodat.at/pdf/Naturhistorica_157_0007-0099.pdf Gehler et al. 2015]; „''Oldenburger Hauptmasse des Meteoriten von Benthullen. Foto: Landesmuseum Natur und Mensch Oldenburg/N. Gerdes.''”)
	\| klasa = znalezisko		\| klasa = znalezisko
	\| mbclass = find		\| mbclass = find
Linia 20:		Linia 20:
	Meteoryt znaleziono podczas wydobywania torfu na terenie torfowiska w Benthullen. Według relacji przekazanych geologowi Wolfgangowi Hartungowi, rolnik natrafił na duży, niezwykle ciężki kamień, który pozostawił później na stercie kamieni przy gospodarstwie.		Meteoryt znaleziono podczas wydobywania torfu na terenie torfowiska w Benthullen. Według relacji przekazanych geologowi Wolfgangowi Hartungowi, rolnik natrafił na duży, niezwykle ciężki kamień, który pozostawił później na stercie kamieni przy gospodarstwie.

-	Hartung zainteresował się nim i w maju 1949 roku rozpoznał jego pozaziemskie pochodzenie. Sam moment znalezienia Benthullen jest bardziej skomplikowany, niż sugerują popularne opisy – pojawiają się daty 1944/45, 1948, a Hartung w 1949 roku opisał już przede wszystkim identyfikację meteorytu. Oficjalna baza {{!MBD}} podaje „1951 or 1948”.	+	Hartung zainteresował się nim i w maju 1949 roku rozpoznał jego pozaziemskie pochodzenie. Sam moment znalezienia Benthullen jest bardziej skomplikowany, niż sugerują popularne opisy – pojawiają się daty 1944/45, 1948, a Hartung w 1949 roku opisał już przede wszystkim identyfikację meteorytu. Oficjalna baza {{!MBD}} podaje „1951 or 1948”.

	Tak relacjonuje okoliczności znalezienia/zidentyfikowania okazu Hartung (1949):		Tak relacjonuje okoliczności znalezienia/zidentyfikowania okazu Hartung (1949):
-	:podczas prac terenowych w okolicach '''Benthullen''' dowiedział się od rolnika '''Johanna Müllera''' o niezwykle ciężkim kamieniu znalezionym przez sąsiada '''Martina Frahmanna'''; Frahmann natrafił na niego podczas kopania torfu; nad kamieniem widoczna była charakterystyczna przerwa/przebicie warstw torfu, jak gdyby obiekt wszedł w torf z góry; Hartung od razu podejrzewał, że może to być meteoryt („''Ich hatte sofort Verdacht auf einen Meteor {{Wielokropek}}''”); pojechał do gospodarstwa i odnalazł kamień na stercie kamieni, dokąd został wcześniej odłożony; miał on wagę 17,25 kg i wymiary 26×19×13 cm; sądził wówczas, że może mieć do czynienia z kolejnym fragmentem meteorytu [[Oldenburg (1930)\|Oldenburg]], który spadł w 1930 roku.	+	:podczas prac terenowych w okolicach '''Benthullen''' dowiedział się od rolnika '''Johanna Müllera''' o niezwykle ciężkim kamieniu znalezionym przez sąsiada '''Martina Frahmanna'''; Frahmann natrafił na niego podczas kopania torfu; nad kamieniem widoczna była charakterystyczna przerwa/przebicie warstw torfu, jak gdyby obiekt wszedł w torf z góry, został on znaleziony na głębokości około 2 m na piasku pod torfem; Hartung od razu podejrzewał, że może to być meteoryt („''Ich hatte sofort Verdacht auf einen Meteor {{Wielokropek}}''”); pojechał do gospodarstwa i odnalazł kamień na stercie kamieni, dokąd został wcześniej odłożony; miał on wagę 17,25 kg i wymiary 26×19×13 cm; sądził wówczas, że może mieć do czynienia z kolejnym fragmentem meteorytu [[Oldenburg (1930)\|Oldenburg]], który spadł w 1930 roku.

-	Okaz był w stosunkowo dobrym stanie, a miejscami zachowała się nawet skorupa obtopieniowa. Wyjaśnieniem jest środowisko, w którym leżał – torfowisko, ograniczające dostęp tlenu i spowalniające utlenianie metalu (za Koblitz MetBase: „''A stone of 17.~~25kg~~ was found in a peat bog at a depth of 2 m in the year 1948 or 1949. The stone is partly crusted and in a good state of preservation.''”).	+	Okaz był w stosunkowo dobrym stanie, a miejscami zachowała się nawet skorupa obtopieniowa. Wyjaśnieniem jest środowisko, w którym leżał – torfowisko, ograniczające dostęp tlenu i spowalniające utlenianie metalu (za Koblitz MetBase: „''A stone of 17.25 kg was found in a peat bog at a depth of 2 m in the year 1948 or 1949. The stone is partly crusted and in a good state of preservation.''”).

-	;Badania jego wieku ziemskiego (''terrestrial age'') wskazujący, że meteoryt przebywał na Ziemi mniej niż około 120 lat!	+	;Badania jego wieku ziemskiego (''terrestrial age'') wskazujący, że meteoryt przebywał na Ziemi mniej niż około 120 lat (Bartoschewitz 1989)!

		+	;Kilka kilometrów na południe od miejsca znalezienia okazu Benthullen w 1930 roku spadł inny chondryt zwyczajny L6 [[Oldenburg (1930)]]! Badacze wykluczają jednak, by były to okazy z tego samego spadku (Ramdohr et al. 1974)!

-	Benthullen jest drugim największym meteorytem kamiennym znalezionym w Niemczech, pierwszy jest znaleziony w 1989 roku (rozpoznany dopiero w 2020 roku) okaz chondrytu zwyczajnego {{Link-MBD\|code=72462\|name=Blaubeuren}} o ~~masie~~ 30,26 kg.	+	Benthullen jest drugim największym meteorytem kamiennym znalezionym w Niemczech, pierwszy jest znaleziony w 1989 roku (rozpoznany dopiero w 2020 roku) okaz chondrytu zwyczajnego H4-5 {{Link-MBD\|code=72462\|name=Blaubeuren}} o wadze 30,26 kg.

-	Masa główna (main mass) znajduje się w Staatliches Museum für Naturkunde und Vorgeschichte, Oldenburg (''Oldenburg, Mus. Naturkunde'').	+	Masa główna ({{Txt2Img\|Benthullen_(main_mass-Naturhistorica_157_1949).jpg\|main mass}}) znajduje się w ''Staatliches Museum für Naturkunde und Vorgeschichte, Oldenburg'' (''Oldenburg, Mus. Naturkunde'').<ref>więcej zdjęć okazu znajduje się na portalu Wikimedia</ref>
		+
		+	=== Źródła ===
		+
		+	* '''Hartung (1949)'''
		+	:{\| style="width:800px"
		+	\|[[Image:Benthullen_(Hartung-Naturhistorica_157_1949).jpg\|200px\|thumb\|left\|Hartung (1949)]]
		+	\|
		+	\|}

	== Lokalizacja ==		== Lokalizacja ==
Linia 55:		Linia 64:
	Za Koblitz MetBase: „''The find site is about six km N of Bissel and Beverbruch, where the stones of the [[Oldenburg (1930)]] fall landed and so Benthullen is nearer the town of Oldenburg than the fall of that name.''”		Za Koblitz MetBase: „''The find site is about six km N of Bissel and Beverbruch, where the stones of the [[Oldenburg (1930)]] fall landed and so Benthullen is nearer the town of Oldenburg than the fall of that name.''”

-	W okolicy znalezienia okazu znajduje się wiele torfowisk/wrzosowisk: ''Benthullener Moor'', ''Böseler Moor'', ''Restmoor Dreesberg'' i ''Vehnemoor''.	+	W okolicy znalezienia okazu znajduje się wiele torfowisk/wrzosowisk: ''Benthullener Moor'', ''Böseler Moor'', ''Restmoor Dreesberg'' i ''Vehnemoor''.

	<br clear="all"/>		<br clear="all"/>

	== [[Bibliografia]] ==		== [[Bibliografia]] ==
		+
		+	* Bartoschewitz Rainer, (1989), '''Der Meteorit von [[Benthullen]]''', ''METEOR - Zeitschrift für Meteoritenkunde'', 2(14), 1989, s. 17-19.

	* {{Gehler (2015)}}		* {{Gehler (2015)}}
Linia 66:		Linia 77:

	* {{Koblitz MetBase}}		* {{Koblitz MetBase}}
		+
		+	* Ramdohr Paul, El Goresy Ahmed, (1974), '''Characteristic features observed in the meteorites Beverbruch and [[Benthullen]], [[Oldenburg (1930)\|Oldenburg]]/Germany''', ''Meteoritics & Planetary Science'', vol. 9(4), 1974, s. 397-398. Plik {{!doi\|10.1111/j.1945-5100.1974.tb01199.x}}.

	* +Schlüter Jochen, Koblitz Jörn, (1998), '''Der Meteorit „Benthullen" im Staatlichen Museum für Naturkunde und Vorgeschichte Oldenburg''', ''Oldenburger Jahrbuch'', 98, 1998, s. 215-219. Plik [https://digital.lb-oldenburg.de/ihd/periodical/titleinfo/173083 PDF].		* +Schlüter Jochen, Koblitz Jörn, (1998), '''Der Meteorit „Benthullen" im Staatlichen Museum für Naturkunde und Vorgeschichte Oldenburg''', ''Oldenburger Jahrbuch'', 98, 1998, s. 215-219. Plik [https://digital.lb-oldenburg.de/ihd/periodical/titleinfo/173083 PDF].

Oldenburg (1930)

2026-10-04T10:39:36Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:39, 4 paź 2026
Linia 1:		Linia 1:
	{{Strona w budowie}}		{{Strona w budowie}}
		+
		+	== Lokalizacja ==
		+
		+	{{GEFrame-begin}}
		+	{{GEMap
		+	\| htmlFileMap = wiki-Benthullen.htm
		+	\| kml1 = http://wiki.meteoritica.pl/meteoritica/GoogleMaps/wiki-Germany-MM.kml
		+	\| kmlfit = http://wiki.meteoritica.pl/meteoritica/GoogleMaps/wiki-Benthullen-fit.kml
		+	\| lat = 53.04
		+	\| lon = 8.11
		+	\| zoom = 8
		+	\| type = roadmap
		+	}}
		+	{{GEIcon-PointRed}}
		+	(B) Benthullen, Bissel, Beverbruch, (O) Oldenburg
		+
		+	[L] miejsce znalezienia meteorytu [[Benthullen]]
		+	{{GEFrame-end}}
		+
		+	<br clear="all"/>
		+
		+	== [[Bibliografia]] ==
		+
		+	* {{Gehler (2015)}}
		+
		+	* {{Koblitz MetBase}}
		+
		+	{{Koblitz References\|1=A stone of 17.25kg was found in a peat bog at a depth of 2 m in the year 1948 or 1949. The stone is partly crusted and in a good state of preservation, J.Schlüter and J.Koblitz, Oldenburger Jahrb., 1998, 98, p.215. The find site is about six km N of Bissel and Beverbruch, where the stones of the Oldenburg (1930) fall landed and so Benthullen is nearer the town of Oldenburg than the fall of that name, A.L.Graham et al., Cat. Met., 1985, p.69. Description and analysis (olivine Fa24.9), shows light-dark structure, heavily shocked and heated portions with vein-like break-meltings containing completely molten FeS, metal and even olivine in large quantities, P.Ramdohr and A.El Goresy, Meteoritics, 1974, 9, p.397. Terrestrial age less than 200 years indicated by Ar-39 measurements, J.T.Wasson, Meteorites, Springer Verlag, Berlin, 1974, p.132. Cosmogenic radionuclide data, S.Merchel, Ph.D. dissertation, Universität Köln, 1998. Description, classification and mineralogy; a partially shock-darkened L6 chondrite; not paired with the Oldenburg (1930) fall, J.Schlüter and J.Koblitz, [loc. cit.].}}
		+	{{Przypisy}}
		+
		+	== Zobacz również ==
		+
		+	* meteoryt [[Benthullen]]
		+
		+	== Linki zewnętrzne ==
		+
		+	* '''Meteoritical Bulletin Database ([http://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php MBD])''' – meteoryt [http://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php?code=18009 Oldenburg (1930)]
		+	* '''Encyclopedia of Meteorites ([http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/ EoM])''' – meteoryt [http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/meteorite.aspx?id=18009 Oldenburg (1930)]
		+
		+	* Wikipedia (DE) –
		+
		+	[[Category:Poza granicami Polski]]
	[[Category:Niemcy]]		[[Category:Niemcy]]

Benthullen

2026-10-04T10:37:02Z

Lokalizacja:

← poprzednia wersja		Wersja z 10:37, 4 paź 2026
(Nie pokazano 8 wersji pomiędzy niniejszymi.)
Linia 1:		Linia 1:
	{{Strona w budowie}}		{{Strona w budowie}}
		+	__NOTOC__
		+	{{VerifyLevel \|level=1i}}
		+	== Drugi co do wielości okaz niemieckiego meteorytu ==
		+	{{InfoboxMeteorite
		+	\| nazwa = Benthullen
		+	\| grafika =
		+	\| opis =
		+	\| klasa = znalezisko
		+	\| mbclass = find
		+	\| metbull = 5025
		+	\| lokalizacja = Dolna Saksonia, okolice Wardenburga/Oldenburga, Niemcy
		+	\| położenie = 53°03′N, 8°06′E
		+	\| data = 1944/45, 1948
		+	\| uwagi = pojedynczy okaz, 26×19×13 cm
		+	\| typ = L6
		+	\| masa = 17,25 kg
		+	\| cechy =
		+	}}
		+	Meteoryt znaleziono podczas wydobywania torfu na terenie torfowiska w Benthullen. Według relacji przekazanych geologowi Wolfgangowi Hartungowi, rolnik natrafił na duży, niezwykle ciężki kamień, który pozostawił później na stercie kamieni przy gospodarstwie.
		+
		+	Hartung zainteresował się nim i w maju 1949 roku rozpoznał jego pozaziemskie pochodzenie. Sam moment znalezienia Benthullen jest bardziej skomplikowany, niż sugerują popularne opisy – pojawiają się daty 1944/45, 1948, a Hartung w 1949 roku opisał już przede wszystkim identyfikację meteorytu. Oficjalna baza {{!MBD}} podaje „1951 or 1948”.
		+
		+	Tak relacjonuje okoliczności znalezienia/zidentyfikowania okazu Hartung (1949):
		+	:podczas prac terenowych w okolicach '''Benthullen''' dowiedział się od rolnika '''Johanna Müllera''' o niezwykle ciężkim kamieniu znalezionym przez sąsiada '''Martina Frahmanna'''; Frahmann natrafił na niego podczas kopania torfu; nad kamieniem widoczna była charakterystyczna przerwa/przebicie warstw torfu, jak gdyby obiekt wszedł w torf z góry; Hartung od razu podejrzewał, że może to być meteoryt („''Ich hatte sofort Verdacht auf einen Meteor {{Wielokropek}}''”); pojechał do gospodarstwa i odnalazł kamień na stercie kamieni, dokąd został wcześniej odłożony; miał on wagę 17,25 kg i wymiary 26×19×13 cm; sądził wówczas, że może mieć do czynienia z kolejnym fragmentem meteorytu [[Oldenburg (1930)\|Oldenburg]], który spadł w 1930 roku.
		+
		+	Okaz był w stosunkowo dobrym stanie, a miejscami zachowała się nawet skorupa obtopieniowa. Wyjaśnieniem jest środowisko, w którym leżał – torfowisko, ograniczające dostęp tlenu i spowalniające utlenianie metalu (za Koblitz MetBase: „''A stone of 17.25kg was found in a peat bog at a depth of 2 m in the year 1948 or 1949. The stone is partly crusted and in a good state of preservation.''”).
		+
		+	;Badania jego wieku ziemskiego (''terrestrial age'') wskazujący, że meteoryt przebywał na Ziemi mniej niż około 120 lat!
		+
		+
		+	Benthullen jest drugim największym meteorytem kamiennym znalezionym w Niemczech, pierwszy jest znaleziony w 1989 roku (rozpoznany dopiero w 2020 roku) okaz chondrytu zwyczajnego {{Link-MBD\|code=72462\|name=Blaubeuren}} o masie 30,26 kg.
		+
		+	Masa główna (main mass) znajduje się w Staatliches Museum für Naturkunde und Vorgeschichte, Oldenburg (''Oldenburg, Mus. Naturkunde'').
		+
		+	== Lokalizacja ==
		+
		+	{{GEFrame-begin}}
		+	{{GEMap
		+	\| htmlFileMap = wiki-Benthullen.htm
		+	\| kml1 = http://wiki.meteoritica.pl/meteoritica/GoogleMaps/wiki-Germany-MM.kml
		+	\| kmlfit = http://wiki.meteoritica.pl/meteoritica/GoogleMaps/wiki-Benthullen-fit.kml
		+	\| lat = 53.04
		+	\| lon = 8.11
		+	\| zoom = 8
		+	\| type = roadmap
		+	}}
		+	{{GEIcon-PointRed}}
		+	(B) Benthullen, Bissel, Beverbruch, (O) Oldenburg
		+	{{GEIcon-Water}}
		+	torfowiska: Benthullener Moor i Vehnemoor
		+
		+	[L] miejsce spadku meteorytu [[Oldenburg (1930)]]
		+	{{GEFrame-end}}
		+	Za Koblitz MetBase: „''The find site is about six km N of Bissel and Beverbruch, where the stones of the [[Oldenburg (1930)]] fall landed and so Benthullen is nearer the town of Oldenburg than the fall of that name.''”
		+
		+	W okolicy znalezienia okazu znajduje się wiele torfowisk/wrzosowisk: ''Benthullener Moor'', ''Böseler Moor'', ''Restmoor Dreesberg'' i ''Vehnemoor''.
		+
		+	<br clear="all"/>
		+
		+	== [[Bibliografia]] ==
		+
		+	* {{Gehler (2015)}}
		+
		+	* Hartung Wolfgang, (1949), '''Vom Himmel gefallen: Ein neuer Meteoritenfund''', ''Nordwest-Heimat'' (dodatek do ''Nordwest-Zeitung''), Oldenburg, 4 Juni 1949.
		+
		+	* {{Koblitz MetBase}}
		+
		+	* +Schlüter Jochen, Koblitz Jörn, (1998), '''Der Meteorit „Benthullen" im Staatlichen Museum für Naturkunde und Vorgeschichte Oldenburg''', ''Oldenburger Jahrbuch'', 98, 1998, s. 215-219. Plik [https://digital.lb-oldenburg.de/ihd/periodical/titleinfo/173083 PDF].
		+
		+	{{Koblitz References\|1=A stone of 17.25kg was found in a peat bog at a depth of 2 m in the year 1948 or 1949. The stone is partly crusted and in a good state of preservation, J.Schlüter and J.Koblitz, Oldenburger Jahrb., 1998, 98, p.215. The find site is about six km N of Bissel and Beverbruch, where the stones of the Oldenburg (1930) fall landed and so Benthullen is nearer the town of Oldenburg than the fall of that name, A.L.Graham et al., Cat. Met., 1985, p.69. Description and analysis (olivine Fa24.9), shows light-dark structure, heavily shocked and heated portions with vein-like break-meltings containing completely molten FeS, metal and even olivine in large quantities, P.Ramdohr and A.El Goresy, Meteoritics, 1974, 9, p.397. Terrestrial age less than 200 years indicated by Ar-39 measurements, J.T.Wasson, Meteorites, Springer Verlag, Berlin, 1974, p.132. Cosmogenic radionuclide data, S.Merchel, Ph.D. dissertation, Universität Köln, 1998. Description, classification and mineralogy; a partially shock-darkened L6 chondrite; not paired with the Oldenburg (1930) fall, J.Schlüter and J.Koblitz, [loc. cit.].}}
		+	{{Przypisy}}
		+
		+	== Zobacz również ==
		+
		+	* meteoryt [[Oldenburg (1930)]]
		+
		+	== Linki zewnętrzne ==
		+
		+	* '''Meteoritical Bulletin Database ([http://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php MBD])''' – znalezisko [http://www.lpi.usra.edu/meteor/metbull.php?code=5025 Benthullen]
		+	* '''Encyclopedia of Meteorites ([http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/ EoM])''' – znalezisko [http://www.encyclopedia-of-meteorites.com/meteorite.aspx?id=5025 Benthullen]
		+
		+	* Wikipedia (DE) – [https://de.wikipedia.org/wiki/Benthullen_(Meteorit) Benthullen (Meteorit)] {{SeparatorBull}} [https://de.wikipedia.org/wiki/Benthullen Benthullen] {{SeparatorBull}} [https://de.wikipedia.org/wiki/Benthullener_Moor Benthullener Moor]
		+	* Wikimedia (DE) – [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Benthullen_meteorite Category:Benthullen meteorite]
		+
		+	[[Category:Poza granicami Polski]]
	[[Category:Niemcy]]		[[Category:Niemcy]]
		+	[[Category:Warto szukać]]