PayPal-donate (Wiki).png
O ile nie zaznaczono inaczej, prawa autorskie zamieszczonych materiałów należą do Jana Woreczko & Wadi.

(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)


Kratery Morasko

Z Wiki.Meteoritica.pl

Grupa kraterów podejrzewanych o meteorytowe pochodzenie

Morasko [crater]
Morasko-Aa-01-37-26003.jpg
Rezerwat Morasko, widok z góry na pole kraterów (fot. Marek Ostrowski)
Widać 'dziury' w drzewach w miejscu kraterów 1, 3, 5 i 7
Krater impaktowy (impact crater)
Lokalizacja wieś Morasko na północ od Poznania, Polska
Położenie[1] 52°29'N 16°54'E
Data ich powstanie datowane jest na >10000 lat
Uwagi w ich okolicy znajdowane są meteoryty żelazne Morasko
Charakterystyka
Typ kratery impaktowe (?)
Liczba okazów siedem (9?) kraterów; największy ma 85-95 m średnicy
Meteoritical Bulletin Database

Obiekt skalsyfikowany w Meteoritical Bulletin Database jako krater impaktowy (Impact crater)

Powiązany z meteorytem Morasko

Historia 'odkrycia'

Hipotezę, że zagłębienia na północ od Poznania są pochodzenia meteorytowego, wysunął Jerzy Pokrzywnicki.

Hipotezy za i przeciw meteorytowemu pochodzeniu

.............

Morasko (Pokrzywnicki 1964)

Lokalizacja

Rezerwat "Meteoryt Morasko"

Rozmieszczenie kraterów

* W 2018 roku Google zmieniło zasady działania apletu, mapa może wyświetlać się niepoprawnie (pomaga Ctrl+F5); więcej → Szablon:GEMap-MyWiki

U Hodge[2] za Kuźmińskim (1980) jest jeszcze krater nr 9 na północny wschód.


Mapy

Galerie

Kratery i inne struktury

Fotografie kraterów i struktur krateropodobnych (stan marzec 2011; fot. Wadi & Jan Woreczko)

Kratery 1-4


Dane kraterów Morasko[3]
krater średnica / głębokość
(m)
położenie
(współ. geogr.)
opis
1 85-95 / 11,5 52°29'25"N
16°53'48"E
największy; stale wypełniony wodą, której poziom ulega sezonowym zmianom w granicach 1,8-2,5 m; jako jedyny z kraterów jest otoczony wałem ziemi o zmiennej wysokości; największy wał (ok. 7 m) jest od strony południowo-wschodniej, natomiast od strony północno-zachodniej okalający wał całkowicie się wypłaszcza
2 18-24 / 3 52°29'26"N
16°53'51"E
najmniejszy z kraterów; nie ma w nim wody, jest zawsze suchy
3 63 / 2,2 52°29'23"N
16°53'52"E
drugi co do wielkości krater, jego wnętrze stale wypełnia woda
4 35 / 2,3 52°29'21"N
16°53'48"E
jego wnętrze stale wypełnia woda
5 30-40 / 2,1 52°29'22"N
16°53'44"E
najpłytszy z kraterów; w jego wnętrzu zalega warstwa torfu; sezonowo stoi w nim woda
6 22-24 / 2,2 52°29'26"N
16°53'53"E
czasami wypełnia go woda
7 30-57 / 12 52°29'27"N
16°53'39"E
najgłębszy z kraterów; ma najbardziej eliptyczny kształt; jego wnętrze wypełnia torf; sezonowo stoi w nim woda
8 15-20 / ? 52°29'10"N
16°55'07"E
położony poza rezerwatem; sezonowo stoi w nim woda
9  ? / ? 52°29'37"N
16°54'22"E
położony poza rezerwatem; jest wymieniony jeszcze u Hodge'a[2]


Krater 1 (mapa)


Krater 2 (mapa)


Krater 3 (mapa)


Krater 4 (mapa)


Krater 5


Krater 6


Krater 7


Krater 8


Krater 9


Struktury A, B i 11

Dane struktur Morasko
struktura średnica / głębokość
(m)
położenie
(współ. geogr.)
opis
A  ? / ? 52°29'24"N
16°54'09"E
struktura widoczna na starych mapach, obecnie zatarta i trudna do zlokalizowania
B  ? / ? 52°29'34"N
16°53'50"E
struktura widoczna na starych mapach, obecnie zatarta i trudna do zlokalizowania
11  ? / ? 52°29'19"N
16°54'07"E
struktura widoczna na starych mapach, obecnie zatarta i trudna do zlokalizowania


Bibliografia

  • Bartoschewitz Rainer, (2001), Morasko – największy znany obszar rozrzutu na świecie? Meteoryt, 4, 2001, s. 20.
  • +Bartoschewitz Rainer, Spettel B., (2001), Tabarz – A Fragment of the Morasko Strewn Field? Meteoritics & Planetary Science, vol. 36, 2001, A15-A16. Plik PDF
  • Bartoschewitz Rainer, (2002), The Largest Known Meteorite Strewnfield? Meteorite, 8(2), 2002, s. 20.
  • +Classen Johannes Robert, (1978), The meteorite craters of Morasko in Poland. Meteoritics, 13, 1978, s. 245-255.
  • Classen Johannes Robert, (1987), Die Meteoritenkrater von Morasko in der VR Polen. Veröffentl. der Sternwarte Pulnitz, 17, 1987, ss. 16.
  • Czegka W., (1996), Uwagi na temat pola kraterów Morasko i niektórych jego zniszczonych utworów morfologicznych. Meteoryt, 3, 1996, s. 18-19.
  • Czegka W., (1996), Das holozäne Meteoritenkraterfeld von Morasko bei Posen (Polen). Aufschluss, 47, 1996, s. 165-185.
  • +Czegka W., (1996), Remarks on the Morasko crater field and some of its lost morphological features (abstract). Meteoritics & Planetary Science, vol. 31, 1996, s. A34. Plik adsabs.
  • Derdowski Rafał, (2000), Budowa geologiczna północnej części rezerwatu „Meteoryt Morasko” oraz charakterystyka mineralogiczna mikrometeorytów i szlak znajdowanych na tym obszarze. Praca magisterska Instytut Geologii UAM, promotorzy: A. Muszyński, W. Stankowski, 2000.
  • Dzięczkowski Andrzej, (1968), Projekt rezerwatu tzw. Kraterów meteorytowych w Morasku koło Poznania. Urania, 39, 1968, s. 345-348.
  • Dzięczkowski Andrzej, Pniewski Z., (1973), Osobliwości geologiczno-florystyczne na Górze Moraskiej. Ziemia, 1973, s. 128-141.
  • Dzięczkowski Andrzej, Korpikiewicz Honorata, (1979), Zagadka meteorytu Morasko. KAW, Poznań 1979.
  • Hurnik Bogusława, Hurnik Hieronim, (1986), Kratery Morasko. Problemy, 12, 1986, s. 16-21.
  • Karaszewski W., (1974), O badaniach geologicznych w kraterach „meteorytowych” Nördlingen Ries (RFN) i Morasko (Polska). Przegląd Geol., 12, 1974, s. 626-627.
  • +Kuźmiński H., (1976), Dynamic elements of the meteoritic shower "Morasko". w: Meteorite Morasko and Region of its fall. Zeszyty Naukowe UAM, Seria Astronomia, 2, 1976.
  • +Kuźmiński H., (1980), The actual state of research into the Morasko Meteorite and the region of its fall. Bull. Astron. Inst. Czech., 31, 1980, s. 228-230.
  • Muszyński Andrzej, Stankowski Wojciech, Klimm K., Schliestedt M., (2002), Mineralogy of Morasko meteorite and the structure of the craters. Proc. Estonian Acad. Sci., Geol. 51, 4, 2002, s. 227–240; © 2002 EBSCO Publishing.
  • Muszyński Andrzej, Pilski Andrzej S., Socha Krzysztof, (2006), Dwa lata w Rezerwacie MORASKO. Meteoryt, 4, 2006, s. 16–18.
  • +Muszyński Andrzej, Pilski Andrzej S., Socha Krzysztof, (2007), Two Years in the Morasko Reservation. Meteorite, 13(4), 2007, s. 10-12.
  • Piszczała E., (1999), Mineralogia osadów wokół kraterów impaktowych z rejonu rezerwatu Morasko. Praca magisterska Instytut Geologii UAM, 1999.
  • Stankowski Wojciech Tomasz Jan, (2001), The geology and morphology of the natural reserve "Meteoryt Morasko". Planetary and Space Science, vol. 49, nr 7, 2001, s. 749–753. Plik PDF ; Plik PDF
  • +Stankowski Wojciech, Katrusiak A., Budzianowski A., (2006), Crystallographic variety of magnetic spherules from Pleistocene and Holocene sediments in the Northern foreland of Morasko-Meteorite Reserve. Planetary and Space Science, vol. 54, nr 1, 2006, s. 60-70. Plik PDF ; Plik PDF
  • +Stankowski Wojciech, (2007), Luminescence dating as a diagnostic criterion for the recognition of Quaternary impact craters. Planetary and Space Science, vol. 55, nr 7-8, 2007, s. 871-875. Plik PDF
  • +Stankowski Wojciech, Raukas A., Bluszcz A., Fedorowicz S., (2007), Luminescence dating of the Morasko (Poland), Kaali, Ilumetsa and Tsoorikmae (Estonia) meteorite craters. Geochronometria, 28, 2007, s. 25-29. Plik PDF
  • Stankowski Wojciech, (2008), Meteoryt Morasko. Osobliwości obszaru Poznania (Morasko Meteorite. A curiosity the Poznań region). Seria Geologia nr 19, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2008. ISBN 978-83-232-1975-0.
  • +Stankowski Wojciech, Muszyński Andrzej, (2008), Time of fall land some properties of the Morasko meteorite. Materials Science-Poland, 26, 2008, s. 879-902. Plik PDF
  • Stecki K., (1973), Kratery meteorytowe w Polsce. Wszechświat, nr 11, 1973, s. 287-289.

Patrz również literatura poświęcona meteorytowi Morasko

Przypisy

  1. ^ jeśli nie zaznaczono inaczej, podano współrzędne przyjęte w oficjalnej bazie meteorytów Meteoritical Bulletin Database
  2. ^ a b Hodge Paul, (1994), Meteorite craters and impact structures of the Earh. Cambridge University Press, 1994, ISBN 0-521-12604-5
  3. ^ na podstawie stron Krzysztofa Kamińskiego "Meteoryt Morasko"
  4. ^ pierwsze i jak na razie jedyne, tak kompleksowe opracowanie na temat polskich meteorytów; warto jednak zaznaczyć, że Jerzy Pokrzywnicki niewątpliwie obficie korzystał z wcześniejszego bibliograficznego opracowania autorstwa Zofii Gąsiorowskiej (1966, maszynopis jej pracy powstał przed 1964 rokiem), ale nigdzie w jego publikacjach nie pojawia się jej nazwisko!? (Kosiński 2014)
  5. ^ patrz → Pokrzywnicki (1964)/Kolekcje

Zobacz również

Linki zewnętrzne

Co jeszcze na stronie?

  • plik DjVu z Pokrzywnickiego
  • szczegółowa mapa topograficzna
Osobiste