PayPal-donate (Wiki).png
O ile nie zaznaczono inaczej, prawa autorskie zamieszczonych materiałów należą do Jana Woreczko & Wadi.

(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)


Morasko

Z Wiki.Meteoritica.pl

(Różnice między wersjami)
(Opis)
(Opis)
Linia 24: Linia 24:
;Z listu dr. Coblinera z 12 listopada (październiku?!) 1914 r.:
;Z listu dr. Coblinera z 12 listopada (październiku?!) 1914 r.:
:''Bei Schanzarbeiten fand ich heute im gewachsenen Boden (Kies) ungefär einen halben Meter unter der Erdoberfläche einen Metallklumpen von 77,5 Kg. Gewicht.''
:''Bei Schanzarbeiten fand ich heute im gewachsenen Boden (Kies) ungefär einen halben Meter unter der Erdoberfläche einen Metallklumpen von 77,5 Kg. Gewicht.''
-
:(tłum.: "Podczas prac przy szańcach znalazłem dziś w naturalnej glebie (żwirze) około pół metra pod powierzchnią bryłę metalu o wadze 77,5 kg")
+
:(tłum.: ''Podczas prac przy szańcach znalazłem dziś w naturalnej glebie (żwirze) około pół metra pod powierzchnią bryłę metalu o wadze 77,5 kg'')
 +
 
:Jest to informacja o pierwszym znalezionym okazie meteorytu Morasko. Obecnie okaz jest w zbiorach Muzeum Geologicznego Instytutu Nauk Geologicznych PAN w Krakowie.
:Jest to informacja o pierwszym znalezionym okazie meteorytu Morasko. Obecnie okaz jest w zbiorach Muzeum Geologicznego Instytutu Nauk Geologicznych PAN w Krakowie.

Wersja z 01:08, 6 mar 2011

Meteoryt żelazny.

Powiązany z kraterami Morasko

Morasko
Morasko 1914 Cobliner.jpg
Znaleziony w 1914 roku przez dr Coblinera pierwszy okaz meteorytu Morasko
Znalezisko
Lokalizacja wieś Morasko na północ od Poznania, Polska
Położenie[1] 52°28'N 16°54'E
Data pierwszy okaz znaleziono w 1914
Uwagi meteoryty znajdowane są w okolicach kraterów Morasko
Charakterystyka
Typ żelazny, oktaedryt gruboziarnisty Og, IAB-MG
Masa >290 kg
Liczba okazów setki (tysiące ?) okazów; największy ~160 kg
Meteoritical Bulletin Database

Opis

W dniu 12 października 1914 roku, wkrótce po rozpoczęciu I wojny światowej, podczas prac ziemnych w Morasku sierżant Cobliner dokonał ciekawego odkrycia.
Z listu dr. Coblinera z 12 listopada (październiku?!) 1914 r.
Bei Schanzarbeiten fand ich heute im gewachsenen Boden (Kies) ungefär einen halben Meter unter der Erdoberfläche einen Metallklumpen von 77,5 Kg. Gewicht.
(tłum.: Podczas prac przy szańcach znalazłem dziś w naturalnej glebie (żwirze) około pół metra pod powierzchnią bryłę metalu o wadze 77,5 kg)


Jest to informacja o pierwszym znalezionym okazie meteorytu Morasko. Obecnie okaz jest w zbiorach Muzeum Geologicznego Instytutu Nauk Geologicznych PAN w Krakowie.
W latach pięćdziesiątych XX w. Moraska szukał Jerzy Pokrzywnicki. Zaprosił nawet do współpracy saperów z wykrywaczami min, ale bez powodzenia. Znalazł natomiast meteoryty u gospodarzy, którzy wcześniej wyorali je na polach. Uczony wysunął przypuszczenie, że pochodzą z zagłębień terenu widocznych w okolicy – kraterów meteorytowych. We wrześniu 2006 r. Krzysztof Socha[2] odnalazł Morasko ważące 178 kg (po oczyszczeniu 164 kg)!
Meteorytów żelaznych spada tylko 4%, ale są względnie „łatwe” do znalezienia. Bardzo ciężki, rdzawy kamień zwraca na siebie uwagę. W trakcie prac polowych czy na budowach wielokrotnie znajdowano bryły żelaza. Wielokrotnie okazywały się one meteorytami. Tak też było w przypadku większości polskich meteorytów żelaznych. Morasko znaleziono podczas budowy umocnień wojskowych, na Przełazy natknął się rolnik kopiący rów melioracyjny, Świecie ujrzało światło dzienne podczas niwelacji terenu przy budowie kolei.
wg PSM
MORASKO - w roku 1914 podczas budowy umocnień wojskowych w Morasku pod Poznaniem wydobyto z ziemi kawał żelaza - meteoryt o masie 77,5 kg. Jego powierzchnię pokrywała rdza, ale widoczne były na niej charakterystyczne dla meteorytów zagłębienia zwane regmagliptami. Kolejne okazy pochodzą z lat 1936, 1956, 1992, 1995 oraz 1999. Oznacza to, że w okolicach Moraska spadł deszcz meteorytów, ale data tego spadku nie jest znana. Po przebadaniu okazało się, że jest to meteoryt żelazny tzw.oktaedryt gruboziarnisty. Składa się z kryształów żelaza z domieszką niespełna 7% niklu. Naukowcy są zdania, że meteoryty tego typu pochodzą z planetek, które nie stopiły się całkowicie, lecz tylko w niektórych miejscach i na krótko. Ich metal jest więc zanieczyszczony różnymi dodatkami : siarczkiem żelaza, fosforkiem żelaza i niklu oraz czystym węglem w postaci grafitu. - "Wiedza i Życie" 4/95
wg Pokrzywnickiego

Plik DjVu

Morasko (Pokrzywnicki 1964)


Lokalizacja

Rezerwat "Meteoryt Morasko" i rozmieszczenie kraterów


Galeria

Bibliografia

  • Borowiak T., Hurnik Bogusława, (1976), Chemical and crystallographic investigations on the meteorite „Morasko”. w: Meteorite Morasko and the region of its fall, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Seria Astronomia nr 2, 1976, s. 39-44.
  • Chróst Leszek, Ciesielski Mirosław, Miazga Lucjan, (1993), Nowe znalezisko meteorytu Morasko. Meteoryt, 3, 1993, s. 11-13. Tam opis i lokalizacja nowych znalezisk meteorytów w 1992 roku.
  • Czajka Wiesław, (2004), Analiza geomorfologiczna okolic rezerwatu "Meteoryt Morasko" w oparciu o model powierzchni terenu. Materiały, III Konferencja Meteorytowa, Poznań 25-26 kwietnia 2004, s. 9-14. Plik PDF
  • Czajka Wiesław, (), Obraz hipotetycznej trajektorii Tabarz-Przełazy-Morasko-Jankowo Dolne na geodezyjnej powierzchni odniesienia (The picture of the hypothetic trajectory Tabarz-Przełazy-Morasko-Jankowo Dolne on the Earth's ellipsoid). astroblemy.pl. Plik PDF
  • Jastrzębska A., (2006), Zmiany szokowe w meteorytach żelaznych na przykładzie meteorytów Morasko i Jankowo Dolne. Materiały IV Konferencji Meteorytowej Warszawa-Wyszków 2006, s. 31-38.
  • Jastrzębska A., (2009), Zmiany szokowe w meteorytach żelaznych na przykładzie meteorytów Morasko i Jankowo Dolne. Acta Soc. Metheor. Polon., 1, 2009, s. 38-43.
  • Karwowski Łukasz, Jachymek Stanisław, Ludwig A., Gurdziel Agnieszka, (2003), Skorupa wietrzeniowa i obtopieniowa meteorytów w warunkach klimatu umiarkowanego na przykładzie Zakłodzia i MoraskaPrzełazów. Materiały II Seminarium Meteorytowego Olsztyn 2003, 2003, s. 48-54.
  • Karwowski Łukasz, (2006), Tajemnicze inkluzje w meteorytach Morasko. Meteoryt, 4, 2006, s. 19–22.
  • Korpikiewicz Honorata, (1978), Meteoritic shower Morasko. Meteoritics, v. 13, 1978, s. 311-326.
  • Łaszkiewicz Antoni, (1936), O meteorytach Morasko i Grzempach. rozdz. w: Mineralogia, Bibl. Wiad. Farmaceut. Warszawa 1936, s. 194-195.
  • Muszyński Andrzej, Pilski Andrzej S., Socha Krzysztof, (2006), Dwa lata w Rezerwacie MORASKO. Meteoryt, 4, 2006, s. 16–18.
  • Pilski Andrzej S., (1999), Morasko - the largest European iron meteorite shower. Meteorite!, vol. 5 (4), 1999, s. 27-28.
  • Pilski Andrzej S., (2003), Gdzie i kiedy spadł meteoryt Morasko? Meteoryt, 4, 2003, s. 3.
  • Pokrzywnicki Jerzy, (1957), Nowe okazy meteorytu Morasko. Urania, 8, 1957, s. 232-235.
  • Pokrzywnicki Jerzy, (1958), Meteorit Morasko. Meteoritika, vol. XVI, 1958, s. 123-125.
  • Pokrzywnicki Jerzy, (1964), I. Meteoryty Polski. II. Katalog meteorytów w zbiorach polskich. Studia Geologica Polonica, vol. XV, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa 1964, s. 49-70.
  • Pokrzywnicki Jerzy, (1966), Nowy odłam meteorytu Morasko. Urania, 3, 1966, s. 85-86.
  • Socha Krzysztof, (2004), Morasko - inne spojrzenie. Meteoryt, 1, 2004, s. 16-18.

Patrz również literatura poświęcona kraterom Morasko

Przypisy

  1. ^ jeśli nie zaznaczono inaczej, podano współrzędne przyjęte w oficjalnej bazie meteorytów Meteoritical Bulletin Database
  2. ^ Muszyński et al. 2006

Zobacz również

Linki zewnętrzne

Co jeszcze na stronie?

  • odszukać dane o publikacjach Czajki
  • plik DjVu z Pokrzywnickiego
Osobiste