PayPal-donate (Wiki).png
O ile nie zaznaczono inaczej, prawa autorskie zamieszczonych materiałów należą do Jana Woreczko & Wadi.

(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)


Szablon:Duńczewski (1744)

Z Wiki.Meteoritica.pl

(Różnice między wersjami)
m
m
 
(Nie pokazano 3 wersji pomiędzy niniejszymi.)
Linia 1: Linia 1:
-
Duńczewski Stanisław, (1744), '''Wiadomosc osobliwsza o&nbsp;meteorach, to jest o&nbsp;dziwnych atmosfery geokozmiczney spektrach, w&nbsp;ktorey ciekawe obserwacye, potrzebne y&nbsp;godne wiedzenia relacye, opisane''', ''Kalendarz polski y&nbsp;ruski na rok Panski od Narodzenia Chrystusowego MDCCXLV przybyszowy, po przestępnym pierwszy [{{Kropek}}]'', Zamość 1744.<ref>poza [[:Szablon:Duńczewski (1744)|opisem wielu dziwnych przypadków zjawisk atmosferycznych]] ([[Poméranie 1557|krwawe deszcze]], ekstremalne mrozy i&nbsp;upały, [[Odranec|zjawisko „trzech słońc”]], nawałnice i&nbsp;grzmoty) dzieło zawiera m.in. informacje o&nbsp;spadku meteorytów: '''[http://www.lpi.usra.edu/meteor/index.php?code=16805 Mount Vaisi]''' we Francji w&nbsp;1637 roku, '''[http://www.lpi.usra.edu/meteor/index.php?code=10838 Fünen]''' w&nbsp;Danii w&nbsp;1654 roku; oraz krótką notkę o&nbsp;spadku gradu kamieni w&nbsp;1304 roku (patrz → [[Friedland 1304]])</ref><ref>Stanisław Duńczewski wydał również ciekawe dzieło: '''Ciekawosc o&nbsp;komecie roku panskiego MDCCXLIV z&nbsp;dalszą swiatła, obrotu y&nbsp;procedencyi iego koniekturą az do skonczenia apparicyi na horizoncie zamoyskim przez M.&nbsp;Stanisława z&nbsp;Łazow Dunczewskiego{{Kropek}} obserwowanym a&nbsp;dla ciekawych y&nbsp;strwożonych przyszłemi ewentami komety teraznieyszego, z&nbsp;koniekturą y&nbsp;prognostykiem naturalnym, bardziey dla konsolacyi iak przestrogi do druku podana''', traktujące o&nbsp;obserwowanej w&nbsp;latach 1743-44 wielkiej komecie Klinkenberg-de Chéseaux (C/1743&nbsp;X1), która miała sześć warkoczy!; Wikipedia (EN) – [http://en.wikipedia.org/wiki/Great_Comet_of_1744 Great&nbsp;Comet&nbsp;of&nbsp;1744]</ref> Plik [http://polona.pl/item/6995093/0/ DjVu]. ([[:Szablon:Duńczewski (1744)|addendum]])<noinclude>
+
Duńczewski Stanisław, (1744), '''Wiadomosc osobliwsza o&nbsp;meteorach, to jest o&nbsp;dziwnych atmosfery geokozmiczney spektrach, w&nbsp;ktorey ciekawe obserwacye, potrzebne y&nbsp;godne wiedzenia relacye, opisane''', ''Kalendarz polski y&nbsp;ruski na rok Panski od Narodzenia Chrystusowego MDCCXLV przybyszowy, po przestępnym pierwszy [{{Kropek}}]'', Zamość 1744.<ref>poza [[:Szablon:Duńczewski (1744)|opisem wielu dziwnych przypadków zjawisk atmosferycznych]] ([[Poméranie 1557|krwawe deszcze]], ekstremalne mrozy i&nbsp;upały, [[Odranec|zjawisko „trzech słońc”]], nawałnice i&nbsp;grzmoty) dzieło zawiera m.in. informacje o&nbsp;spadku meteorytów: '''Mount Vaisi''' we Francji w&nbsp;1637 roku, '''Fünen''' w&nbsp;Danii w&nbsp;1654 roku; oraz krótką notkę o&nbsp;spadku gradu kamieni w&nbsp;1304 roku (patrz → [[Friedland 1304]])</ref>{{MBD-record|name=Mount Vaisi}}{{MBD-record|name=Fünen}}<ref>Stanisław Duńczewski wydał również ciekawe dzieło: '''Ciekawosc o&nbsp;komecie roku panskiego MDCCXLIV z&nbsp;dalszą swiatła, obrotu y&nbsp;procedencyi iego koniekturą az do skonczenia apparicyi na horizoncie zamoyskim przez M.&nbsp;Stanisława z&nbsp;Łazow Dunczewskiego{{Kropek}} obserwowanym a&nbsp;dla ciekawych y&nbsp;strwożonych przyszłemi ewentami komety teraznieyszego, z&nbsp;koniekturą y&nbsp;prognostykiem naturalnym, bardziey dla konsolacyi iak przestrogi do druku podana''', traktujące o&nbsp;obserwowanej w&nbsp;latach 1743-44 wielkiej komecie Klinkenberg-de Chéseaux (C/1743&nbsp;X1), która miała sześć warkoczy(!); Wikipedia (EN) – [http://en.wikipedia.org/wiki/Great_Comet_of_1744 Great&nbsp;Comet of&nbsp;1744]</ref> Plik {{Link-dLibra|POLONA|d|6995093/0}}. ([[:Szablon:Duńczewski (1744)|addendum]])<noinclude>
 +
----
Kilka wyjątków dotyczących zjawisk naturalnych i&nbsp;ich interpretacja z&nbsp;tego arcyciekawego dzieła (''pisownia oryginalna''):
Kilka wyjątków dotyczących zjawisk naturalnych i&nbsp;ich interpretacja z&nbsp;tego arcyciekawego dzieła (''pisownia oryginalna''):
{{AQuote-begin |max-width=800px}}
{{AQuote-begin |max-width=800px}}
Linia 19: Linia 20:
1. Tráfia się, iż piorun uderzáiąc ná człeká, zabiia bez náruszenia odźirzy y&nbsp;skory; miecz w&nbsp;pochwách, pieniżdze w&nbsp;worku topi, nie zepsowawszy pochew, ani worka: iák pisze ''Plutarchus lib.&nbsp;4. sympos. qvas.&nbsp;2. Maretus in notis ad Senecam&nbsp;&.'' Co pochodźi, iż takowych piorunow máterya iest bárdzo cienka y&nbsp;subtelna; záczem biiąc ná rzeczy miętkie y&nbsp;rzadkie przenika ich porámi bez náruszenia, grubsze záś y&nbsp;twárdsze, psuie, łamie y&nbsp;topiw iednym momencie.
1. Tráfia się, iż piorun uderzáiąc ná człeká, zabiia bez náruszenia odźirzy y&nbsp;skory; miecz w&nbsp;pochwách, pieniżdze w&nbsp;worku topi, nie zepsowawszy pochew, ani worka: iák pisze ''Plutarchus lib.&nbsp;4. sympos. qvas.&nbsp;2. Maretus in notis ad Senecam&nbsp;&.'' Co pochodźi, iż takowych piorunow máterya iest bárdzo cienka y&nbsp;subtelna; záczem biiąc ná rzeczy miętkie y&nbsp;rzadkie przenika ich porámi bez náruszenia, grubsze záś y&nbsp;twárdsze, psuie, łamie y&nbsp;topiw iednym momencie.
{{AQuote-end}}
{{AQuote-end}}
-
{{Przypisy |ncol=1}}
+
{{Przypisy}}
[[Category:Bibliografia (szablony)|{{PAGENAME}}]]
[[Category:Bibliografia (szablony)|{{PAGENAME}}]]
 +
[[Category:Dziwne substancje|Szablon:Duńczewski (1744)]]
</noinclude>
</noinclude>

Aktualna wersja na dzień 11:24, 6 sty 2023

Duńczewski Stanisław, (1744), Wiadomosc osobliwsza o meteorach, to jest o dziwnych atmosfery geokozmiczney spektrach, w ktorey ciekawe obserwacye, potrzebne y godne wiedzenia relacye, opisane, Kalendarz polski y ruski na rok Panski od Narodzenia Chrystusowego MDCCXLV przybyszowy, po przestępnym pierwszy [], Zamość 1744.[1][2][3][4] Plik pLib. (addendum)


Kilka wyjątków dotyczących zjawisk naturalnych i ich interpretacja z tego arcyciekawego dzieła (pisownia oryginalna):

«

(…)
4. Z źimná częstokroć puchną pálce, iż krew w nich ostygłá, należytey nie ma cyrkulácyi: śiność záś ná gębie z tego pochodźi, iż krew w niey rozźiębiona, zwyczáyney nie ma porkolácyi.

5. Pisze Cardanus lib: 17. de Variet: Appendi.cap.2. Iż ryby przez sześć Mieśięcy mogą się ná mrozie konserwowáć świerze: mięso záś tylko przez Mieśiąc ieden.

9. Woda im słońsza, tym nie łátwiey zámarza: ná Morzach záś słonych, słodki lod bywa, dla tego, iż mroz wodę słodką od słoney rozłącza. Kircher. lib. 3. mun: subterra: cap: 4.

(…)
1323. Ták dálece Báltyckie y insze zámarzły morza, iż od Niemieckich brzegów do Dánij y Pruskiey Gránicy, mogł beśpiecznie ieźdźić rozłożywszy dla wygody gdźie potrzebá stácye. Crantzius lib. 8. Vand. cap. 7.

(…)
2. Liśćie w jeśieni mocno ná drzewách y długo trzymáiące się: Zołędźi y szyszek borowych urodzay obfity: Zołądź rozkroiona w Pázdźierniku sucha: trzaski z buká odćięte świeżego w tymże Mieśiącu nie wilgotne: ostre mrozy y śniegi wielkie prognostykuią. Przećiwnie, z przećiwnych znákow rozumie się.

(…)
1. Tráfia się, iż piorun uderzáiąc ná człeká, zabiia bez náruszenia odźirzy y skory; miecz w pochwách, pieniżdze w worku topi, nie zepsowawszy pochew, ani worka: iák pisze Plutarchus lib. 4. sympos. qvas. 2. Maretus in notis ad Senecam &. Co pochodźi, iż takowych piorunow máterya iest bárdzo cienka y subtelna; záczem biiąc ná rzeczy miętkie y rzadkie przenika ich porámi bez náruszenia, grubsze záś y twárdsze, psuie, łamie y topiw iednym momencie.

»

Przypisy

  1. ^ poza opisem wielu dziwnych przypadków zjawisk atmosferycznych (krwawe deszcze, ekstremalne mrozy i upały, zjawisko „trzech słońc”, nawałnice i grzmoty) dzieło zawiera m.in. informacje o spadku meteorytów: Mount Vaisi we Francji w 1637 roku, Fünen w Danii w 1654 roku; oraz krótką notkę o spadku gradu kamieni w 1304 roku (patrz → Friedland 1304)
  2. ^ spadek meteorytu Mount Vaisi w 1637 roku (27 listopada) we Francji; meteoryt kamienny (Stone-uncl), TKW 17 kg; dokładna data spadku meteorytu nie jest znana, podawane są również 1629 i 1639 (Pelé 2018, s. 506-513)
  3. ^ spadek meteorytu Fünen 30 marca 1654 roku w Danii; meteoryt zaginął; opis spadku znajduje się w Historiarum anatomicarum rariorum, centuria III et IV Thomasa Bartholinusa, s. 213 (Chladni 1819)
  4. ^ Stanisław Duńczewski wydał również ciekawe dzieło: Ciekawosc o komecie roku panskiego MDCCXLIV z dalszą swiatła, obrotu y procedencyi iego koniekturą az do skonczenia apparicyi na horizoncie zamoyskim przez M. Stanisława z Łazow Dunczewskiego obserwowanym a dla ciekawych y strwożonych przyszłemi ewentami komety teraznieyszego, z koniekturą y prognostykiem naturalnym, bardziey dla konsolacyi iak przestrogi do druku podana, traktujące o obserwowanej w latach 1743-44 wielkiej komecie Klinkenberg-de Chéseaux (C/1743 X1), która miała sześć warkoczy(!); Wikipedia (EN) – Great Comet of 1744
Osobiste