(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)
Szablon:!SLRs
Z Wiki.Meteoritica.pl
(Różnice między wersjami)
m |
m |
||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
<noinclude>{{VerifyLevel|level=1}}</noinclude><ref name="SLRs">'''krótkożyciowe izotopy promieniotwórcze''' ('''SLRs''', ang. '''''Short-lived radionuclides''''') – radionuklidy o okresach półtrwania krótkich w porównaniu z wiekiem Układu Słonecznego (~4,567 mld lat), które były obecne podczas jego formowania, ale dziś już niemal całkowicie zanikły. Ich dawną obecność poznajemy po produktach rozpadu zachowanych w meteorytach. Najważniejsze SLRs w kosmochemii (w nawiasie okresy połowicznego rozpadu): <sup>26</sup>Al (0,717 mln lat), <sup>41</sup>Ca (0,10 mln lat), <sup>36</sup>Cl (0,30 mln lat), <sup>60</sup>Fe (2,6 mln lat), <sup>63</sup>Mn (3,7 mln lat). Rozpad <sup>26</sup>Al→<sup>26</sup>Mg był prawdopodobnie głównym źródłem ogrzewania młodych planetozymali prowadzącym do: metamorfizm chondrytów, topienie skał krzemianowych, oddzielenie jąder metalicznych, powstania meteorytów zdyferencjonowanych. | <noinclude>{{VerifyLevel|level=1}}</noinclude><ref name="SLRs">'''krótkożyciowe izotopy promieniotwórcze''' ('''SLRs''', ang. '''''Short-lived radionuclides''''') – radionuklidy o okresach półtrwania krótkich w porównaniu z wiekiem Układu Słonecznego (~4,567 mld lat), które były obecne podczas jego formowania, ale dziś już niemal całkowicie zanikły. Ich dawną obecność poznajemy po produktach rozpadu zachowanych w meteorytach. Najważniejsze SLRs w kosmochemii (w nawiasie okresy połowicznego rozpadu): <sup>26</sup>Al (0,717 mln lat), <sup>41</sup>Ca (0,10 mln lat), <sup>36</sup>Cl (0,30 mln lat), <sup>60</sup>Fe (2,6 mln lat), <sup>63</sup>Mn (3,7 mln lat). Rozpad <sup>26</sup>Al→<sup>26</sup>Mg był prawdopodobnie głównym źródłem ogrzewania młodych planetozymali prowadzącym do: metamorfizm chondrytów, topienie skał krzemianowych, oddzielenie jąder metalicznych, powstania meteorytów zdyferencjonowanych. | ||
| - | Mierząc stężenie '''ekstremalnie krótkożyciowych izotopów promieniotwórczych''' (ang. '''''short-lived radioactive nuklides''''') w meteorycie można określić tzw. '''wiek ziemski okazu''' (ang. '''''terrestrial age'''''; patrz → [[Szablon:!radionuclides|cosmogenic isotopes]]), tzn. czas od spadku meteorytu na Ziemię do chwili obecnej, gdy już ustały w nim procesy wytwarzania nowych nuklidów powstających w wyniku bombardowania meteoroidu promieniowaniem kosmicznym w przestrzeni pozaziemskiej. Przykładowe ekstremalnie krótkożyciowe izotopy promieniotwórcze występujące w chondrytach zwyczajnych to: <sup>52</sup>Mn (5,6 dni), <sup>48</sup>V (15,97 dni), <sup>51</sup>Cr (27,7 dni), <sup>59</sup>Fe (44,5 dni), <sup>58</sup>Co (70,4 dni), <sup>56</sup>Co (77,23 dni), <sup>46</sup>Sc (83,8 dni), <sup>57</sup>Co (271,8 dni), <sup>54</sup>Mn (312 dni) (patrz → [[Antonin]] | + | Mierząc stężenie '''ekstremalnie krótkożyciowych izotopów promieniotwórczych''' (ang. '''''short-lived radioactive nuklides''''') w meteorycie można określić tzw. '''wiek ziemski okazu''' (ang. '''''terrestrial age'''''; patrz → [[Szablon:!radionuclides|cosmogenic isotopes]]), tzn. czas od spadku meteorytu na Ziemię do chwili obecnej, gdy już ustały w nim procesy wytwarzania nowych nuklidów powstających w wyniku bombardowania meteoroidu promieniowaniem kosmicznym w przestrzeni pozaziemskiej. Przykładowe ekstremalnie krótkożyciowe izotopy promieniotwórcze występujące w chondrytach zwyczajnych to: <sup>52</sup>Mn (5,6 dni), <sup>48</sup>V (15,97 dni), <sup>51</sup>Cr (27,7 dni), <sup>59</sup>Fe (44,5 dni), <sup>58</sup>Co (70,4 dni), <sup>56</sup>Co (77,23 dni), <sup>46</sup>Sc (83,8 dni), <sup>57</sup>Co (271,8 dni), <sup>54</sup>Mn (312 dni) (patrz → [[Antonin]] {{SeparatorBull}} [[Sołtmany/Badania]], Laubenstein et al. 2012). |
Wikipedia (EN) – [https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmogenic_nuclide Cosmogenic nuclide]</ref><noinclude> | Wikipedia (EN) – [https://en.wikipedia.org/wiki/Cosmogenic_nuclide Cosmogenic nuclide]</ref><noinclude> | ||
{{Przypisy|ncol=1}} | {{Przypisy|ncol=1}} | ||
[[Category:Szablony Wiki|{{PAGENAME}}]] | [[Category:Szablony Wiki|{{PAGENAME}}]] | ||
</noinclude> | </noinclude> | ||
Aktualna wersja na dzień 22:41, 11 cze 2026
1
[1]
