(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)
Bobulińce
Z Wiki.Meteoritica.pl
m |
m |
||
| (Nie pokazano 8 wersji pomiędzy niniejszymi.) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| - | {{VerifyLevel |level= | + | {{VerifyLevel |level=1i}} |
__NOTOC__ | __NOTOC__ | ||
== Kolejny zaginiony okaz == | == Kolejny zaginiony okaz == | ||
| + | [[Image:Bobulińce_(Album_1911)-detal.jpg|240px|thumb|''{{Wielokropek}} meteoryt spadły we wsi Bobulice wagi 1918 gramów etc.'' (źródło: ''Album{{Kropek}}'' 1911)]] | ||
Informacja prasowa z początku XX wieku o znajdującym się w zbiorach „Muzeum Podolskiego” w Tarnopolu ([[Ukraina]]) dużym okazie meteorytu, podobno znalezionym przed 1913 rokiem (prawdopodobnie w 1909 roku; Duda 2010) we wsi Bobulińce (ukr. ''Бобулинці'') na Podolu. | Informacja prasowa z początku XX wieku o znajdującym się w zbiorach „Muzeum Podolskiego” w Tarnopolu ([[Ukraina]]) dużym okazie meteorytu, podobno znalezionym przed 1913 rokiem (prawdopodobnie w 1909 roku; Duda 2010) we wsi Bobulińce (ukr. ''Бобулинці'') na Podolu. | ||
| Linia 11: | Linia 12: | ||
{{AQuote-end}} | {{AQuote-end}} | ||
| - | „Muzeum Podolskie” mieściło się w gmachu ówczesnego Towarzystwa Szkół Ludowych przy ulicy ks. Stepana Kaczały 2.<ref>na [http://www.krzysbar.home.pl/tarnopol/tsl.html starych fotografiach gmachu] Towarzystwa Szkół Ludowych przy ulicy Kaczały, widać takie same detale architektoniczne, jak na współczesnych zdjęciach ''Włoskiego Dziedzińca'' ([http://www.panoramio.com/photo/53152981 Итальянский дворик]) w Google Earth</ref> Jego zbiory zostały rozgrabione przez Rosjan w 1915 roku.<ref>kontynuatorem tradycji Muzeum Podolskiego (ukr. ''Музей Подільський'') jest obecnie ''Тернопільський краєзнавчий музей''; Wikipedia (UK) – [http://uk.wikipedia.org/wiki/Тернопільський_краєзнавчий_музей Тернопільський краєзнавчий музей]</ref> | + | „Muzeum Podolskie” mieściło się w gmachu ówczesnego '''Towarzystwa Szkół Ludowych''' ('''T.L.S.''') przy ulicy ks. Stepana Kaczały 2.<ref>na [http://www.krzysbar.home.pl/tarnopol/tsl.html starych fotografiach gmachu] Towarzystwa Szkół Ludowych przy ulicy Kaczały, widać takie same detale architektoniczne, jak na współczesnych zdjęciach ''Włoskiego Dziedzińca'' ([http://www.panoramio.com/photo/53152981 Итальянский дворик]) w Google Earth</ref> Jego zbiory zostały rozgrabione przez Rosjan w 1915 roku.<ref>kontynuatorem tradycji Muzeum Podolskiego (ukr. ''Музей Подільський'') jest obecnie ''Тернопільський краєзнавчий музей''; Wikipedia (UK) – [http://uk.wikipedia.org/wiki/Тернопільський_краєзнавчий_музей Тернопільський краєзнавчий музей]</ref> |
| - | + | Szczegółowy opis zbioru i znajdującego się w nim meteorytu znajduje się w wydanym w 1913 roku „'''''Przewodnik po Muzeum Podolskiem T. S. L. w Tarnopolu r. 1912'''''” (''uzupełnienia w tekście [[Redakcja]]''): | |
| - | + | ||
| - | + | ||
| - | + | ||
| - | + | ||
| - | + | ||
| - | + | ||
{{AQuote-begin |max-width=800px}} | {{AQuote-begin |max-width=800px}} | ||
| - | {{Wielokropek}} | + | {{Wielokropek}} Najpiękniejszym okazem działu przyrodniczego jest niewątpliwie meteoryt wagi 1916 gramów, znaleziony we wsi Bobulińce na Podolu [''с.Бобулинці на Поділлі''] w r. 1909, który spadł tam nie wątpliwie tego roku w sierpniu (L. inw. 343). Ofiarował go muzeum P. Paweł Dumanowski [''Павло Думановський'']. Jedno miejsce kulistego meteorytu lekko nadszlifowane okazuje, że składa się z żelaza na którem przy polaniu kwasem występują figury geometryczne. Bardzo wybitnie odcina się także od reszty wnętrza ciemniej zabarwiona kora. Na powierzchni zewnętrznej meteorytu widać charakterystyczne nierówności. Okaz spoczywa w muzeum w osobnej oszklonej gablotce. |
{{AQuote-end}} | {{AQuote-end}} | ||
| + | '''Z zamieszczonego opisu wynika, że był to prawdopodobnie świeży (!) okaz meteorytu żelaznego na którym widać było, po potraktowaniu kwasem, figury Widmannstättena (!), ważył około 2 kg.'''<br /> | ||
| + | Z {{Txt2Img|Bobulińce_(Album_1911)-detal.jpg|fotografii okazu}} wynika, że miał kształt kuli o średnicy około 8 cm (zakładając średni ciężar właściwy meteorytów żelaznych ~7,5 g/cm³). Stanowił on ozdobę zbioru geologicznego. | ||
| + | |||
| + | |||
| + | === Źródła === | ||
Na ukraińskim portalu '''m.20minut.ua''' znajduje się informacja (''wyróżnienia w tekście [[Redakcja]]''): | Na ukraińskim portalu '''m.20minut.ua''' znajduje się informacja (''wyróżnienia w tekście [[Redakcja]]''): | ||
| Linia 46: | Linia 46: | ||
{{BQuote-end}} | {{BQuote-end}} | ||
| - | + | Okaz znalazł w ''„с.Бобулинці на Поділлі”'' i przekazał do muzeum niejaki ''Павло Думановський''. W czasie działań wojennych zbiory muzeum zostały rozgrabione, a dalsze losu meteorytu nie są znane. | |
| Linia 54: | Linia 54: | ||
{{BQuote-end}} | {{BQuote-end}} | ||
| + | |||
| + | W ''Sprawozdaniu z działalności Towarzystwa Szkoły Ludowej za rok 1912'' (1913) jest informacja (s. 131) o okazach meteorytów w zbiorach '''Muzeum Podolskiego''' założonym przez koło TSL w Tarnopolu (''wyróżnienia w tekście [[Redakcja]]''): | ||
| + | {{AQuote-begin |max-width=800px}} | ||
| + | {{Wielokropek}} Czwartą salę wypełniają przeważnie zbiory przyrodnicze ze świata roślinnego i zwierzęcego i mapy, odnoszące się geografii Polski, kolekcye minerałów i bogactw kopalnych Galicyi, '''meteoryty''' i t. p. {{Wielokropek}} | ||
| + | {{AQuote-end}} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | Za Wikipedią (''wyróżnienia w tekście [[Redakcja]]''): | ||
| + | {{BQuote-begin |width=800px}} | ||
| + | Pod koniec XIX w. na obszarze dworskim znajdowała się karczma Zabawa. W 1901 działała gorzelnia Mojżesza Dawida Aschkenazego i Beniamina Kaufmanna. '''W 1909 we wsi odnaleziono meteoryt, który trafił do zbiorów Muzeum Podolskiego w Tarnopolu'''. | ||
| + | {{BQuote-end}} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | W czasie działań wojennych zbiory muzeum zostały rozgrabione przez Rosjan, a dalsze losu meteorytu nie są znane. | ||
Nie znaleziono nic więcej o tym doniesieniu (okazie). | Nie znaleziono nic więcej o tym doniesieniu (okazie). | ||
| Linia 74: | Linia 88: | ||
Wieś '''Bobulińce''' (ukr. ''Бобулинці''; ros. ''Бобулинцы''). | Wieś '''Bobulińce''' (ukr. ''Бобулинці''; ros. ''Бобулинцы''). | ||
| + | |||
| + | <br clear="all"/> | ||
| + | |||
| + | == Galerie == | ||
| + | |||
| + | <gallery caption="" widths="240px" heights="240px" perrow="3"> | ||
| + | File:Bobulińce_(Album_1911).jpg|''Niektóre przedmioty z muzeum T. S. L. w Tarnopolu, jako to szafa z starą porcelaną, kilim z fabryki P.Pauliny Mandlowej w Tarnopolu, stary bożniczy świecznik żydowski, zegar z czasów Kongresu, cecha tarnopolskiego cechu ślusarzy, kowali etc. z wieku 18., relikwiarz spiżowy staroruski w formie krzyża, drewniana łopata wykopana z głębi 2½ m. w torfowisku koło Berezowicy Wielkiej; urny, tacka starojapońska, makata jedwabna japońska z w. 17., '''meteoryt spadły we wsi Bobulice wagi 1918 gramów etc.''''' (źródło: ''Album{{Kropek}}'' 1911) | ||
| + | File:Bobulińce_(Świat_1913).jpg|''Zbiory Muzeum Podolskiego'' (źródło: ''„Świat”'' 1913) | ||
| + | </gallery> | ||
<br clear="all"/> | <br clear="all"/> | ||
== [[Bibliografia]] == | == [[Bibliografia]] == | ||
| + | |||
| + | * '''''Album: Koło T.S.L. w Tarnopolu''''', (1911), Lwów: [s.n., ca 1911] (A. Hegedüs). Plik [https://polona.pl/item/album-kolo-tsl-w-tarnopolu,NzM3OTU3ODY/48/ PDF]. | ||
* Дуда І.М. (Duda Ihor), (2010), '''Тернопіль. 1540—1944. Історико-краєзнавча хроніка (''Tapnopol: 1540-1944'')''', Tarnopol 2010, ss. 296 (s. 147). Plik [https://web.archive.org/web/20170807192211/http://shron.chtyvo.org.ua/Duda_Ihor/Ternopil_15401944_Istoryko-kraieznavcha_khronika_Chastyna_I.pdf PDF]. | * Дуда І.М. (Duda Ihor), (2010), '''Тернопіль. 1540—1944. Історико-краєзнавча хроніка (''Tapnopol: 1540-1944'')''', Tarnopol 2010, ss. 296 (s. 147). Plik [https://web.archive.org/web/20170807192211/http://shron.chtyvo.org.ua/Duda_Ihor/Ternopil_15401944_Istoryko-kraieznavcha_khronika_Chastyna_I.pdf PDF]. | ||
| - | * ''Ilustrowany Magazyn Tygodniowy | + | * Jast., (1913), '''Muzeum Podolskie w Tarnopolu''', ''„Świat” Ilustrowany Magazyn Tygodniowy'', nr 20 (17 maja 1913), s. 9-10. Plik {{Link-dLibra|PdBC|d|67309}}. |
| + | |||
| + | * '''''Przewodnik po Muzeum Podolskiem T. S. L. w Tarnopolu r. 1912''''', (1913), ''Nakładem Koła T. S. L. w Tarnopolu. Z Drukarni Leona Wierzbickiego'', 1913, ss. 15. Plik {{Link-dLibra|LBC|d|21384}}. | ||
* ''Sprawozdanie z działalności Towarzystwa Szkoły Ludowej za rok 1912'', Towarzystwo Szkoły Ludowej, Kraków 1913. Plik {{Link-dLibra|JBC|d|237977}}. | * ''Sprawozdanie z działalności Towarzystwa Szkoły Ludowej za rok 1912'', Towarzystwo Szkoły Ludowej, Kraków 1913. Plik {{Link-dLibra|JBC|d|237977}}. | ||
Aktualna wersja na dzień 14:25, 23 mar 2026
Kolejny zaginiony okaz
Informacja prasowa z początku XX wieku o znajdującym się w zbiorach „Muzeum Podolskiego” w Tarnopolu (Ukraina) dużym okazie meteorytu, podobno znalezionym przed 1913 rokiem (prawdopodobnie w 1909 roku; Duda 2010) we wsi Bobulińce (ukr. Бобулинці) na Podolu.
Intrygująca informacja w tygodniku „Świat” z 1913 roku (za portalem 100 lat temu.pl; fragment; wyróżnienia w tekście Redakcja):
Muzeum Podolskie w Tarnopolu
(…) Są tu rzeczy rzadkie, jak monety ruskie, bite przez Kazimierza Wielkiego (wykopane pod Tarnopolem), jak litewskie monety z czasów pogańskich. Zbiory przyrodnicze odnoszą się wyłącznie do Podola, a najszacowniejszym okazem jest tu meteoryt, wagi 1916 gramów, znaleziony we wsi Bobulińce na Podolu przed kilku laty.
„Muzeum Podolskie” mieściło się w gmachu ówczesnego Towarzystwa Szkół Ludowych (T.L.S.) przy ulicy ks. Stepana Kaczały 2.[1] Jego zbiory zostały rozgrabione przez Rosjan w 1915 roku.[2]
Szczegółowy opis zbioru i znajdującego się w nim meteorytu znajduje się w wydanym w 1913 roku „Przewodnik po Muzeum Podolskiem T. S. L. w Tarnopolu r. 1912” (uzupełnienia w tekście Redakcja):
(…) Najpiękniejszym okazem działu przyrodniczego jest niewątpliwie meteoryt wagi 1916 gramów, znaleziony we wsi Bobulińce na Podolu [с.Бобулинці на Поділлі] w r. 1909, który spadł tam nie wątpliwie tego roku w sierpniu (L. inw. 343). Ofiarował go muzeum P. Paweł Dumanowski [Павло Думановський]. Jedno miejsce kulistego meteorytu lekko nadszlifowane okazuje, że składa się z żelaza na którem przy polaniu kwasem występują figury geometryczne. Bardzo wybitnie odcina się także od reszty wnętrza ciemniej zabarwiona kora. Na powierzchni zewnętrznej meteorytu widać charakterystyczne nierówności. Okaz spoczywa w muzeum w osobnej oszklonej gablotce.
Z zamieszczonego opisu wynika, że był to prawdopodobnie świeży (!) okaz meteorytu żelaznego na którym widać było, po potraktowaniu kwasem, figury Widmannstättena (!), ważył około 2 kg.
Z fotografii okazu wynika, że miał kształt kuli o średnicy około 8 cm (zakładając średni ciężar właściwy meteorytów żelaznych ~7,5 g/cm³). Stanowił on ozdobę zbioru geologicznego.
Źródła
Na ukraińskim portalu m.20minut.ua znajduje się informacja (wyróżnienia w tekście Redakcja):
Геологічна скарбниця краю (до 100-річчя Тернопільського краєзнавчого музею)
06 червня 2013
Читач написав на сайт:[3] Тернопільський край славиться своїми геологічними пам’ятками. Це і величезні карстові печери та лабіринти, рівних яким немає в Європі, і відкопаний неогеновий бар’єрний риф - Товтрова гряда, і всесвітньо визнаний каньйон Дністра, де відслонюється потужний комплекс осадових товщ від наймолодших - антропогенних і до найдавніших силурійських відкладів палеозойської ери, і надзвичайно рідкісні мінеральні утворення – скупчення кристалів піщанистого кальциту у сарматських відкладах Кременецьких гір. Не завжди є можливість поїхати кудись далеко, щоб побачити і оцінити красу свого краю. Для цього й існують музеї.
(…)
Найдавніші геологічні експонати, які надійшли в музей, датуються 1948 роком. Хоч доволі велика колекція геологічних памяток була і в першій експозиції музею. Про це свідчить путівник по музею від 1913 року.
Найкрасивішим зразком природничого відділу того часу був метеорит вагою близько 2 кг, знайдений у с.Бобулинці на Поділлі. Подарував його музеєві Павло Думановський. Він складався з металу, на якому при реакції з кислотою виступаликрасиві геометричні фігури.
На жаль, велика кількість експонатів, в тому числі і метеорит, були втрачені, адже наш край пережив війни та пограбування. Подальша доля перших геологічних експонатів музею залишилась невідомою.
(…)
Оксана Кульчицька старший науковий співробітник відділу природи Тернопільського краєзнавчого музею
Okaz znalazł w „с.Бобулинці на Поділлі” i przekazał do muzeum niejaki Павло Думановський. W czasie działań wojennych zbiory muzeum zostały rozgrabione, a dalsze losu meteorytu nie są znane.
W publikacji Duda (2010) znajduje się krótka wzmianka (po ukraińsku; wyróżnienia w tekście Redakcja):
Четверта зала представляла пам’ятки природи, колекції птахів, кістки та зуби мамонтів, знайдені на Поділлі, роги оленів і лосів, зразки дерев, рослин, мінералів і корисних копалин. Окрасою залу був метеорит вагою 1916 грамів, знайдений 1909 року в с. Бобулинці (повіт Бучач).
W Sprawozdaniu z działalności Towarzystwa Szkoły Ludowej za rok 1912 (1913) jest informacja (s. 131) o okazach meteorytów w zbiorach Muzeum Podolskiego założonym przez koło TSL w Tarnopolu (wyróżnienia w tekście Redakcja):
(…) Czwartą salę wypełniają przeważnie zbiory przyrodnicze ze świata roślinnego i zwierzęcego i mapy, odnoszące się geografii Polski, kolekcye minerałów i bogactw kopalnych Galicyi, meteoryty i t. p. (…)
Za Wikipedią (wyróżnienia w tekście Redakcja):
Pod koniec XIX w. na obszarze dworskim znajdowała się karczma Zabawa. W 1901 działała gorzelnia Mojżesza Dawida Aschkenazego i Beniamina Kaufmanna. W 1909 we wsi odnaleziono meteoryt, który trafił do zbiorów Muzeum Podolskiego w Tarnopolu.
W czasie działań wojennych zbiory muzeum zostały rozgrabione przez Rosjan, a dalsze losu meteorytu nie są znane.
Nie znaleziono nic więcej o tym doniesieniu (okazie).
Lokalizacja
(B) Bobulińce
* W 2018 roku Google zmieniło zasady działania apletu, mapa może wyświetlać się niepoprawnie (pomaga Ctrl+F5); więcej → Szablon:GEMap-MyWiki
Wieś Bobulińce (ukr. Бобулинці; ros. Бобулинцы).
Galerie
Niektóre przedmioty z muzeum T. S. L. w Tarnopolu, jako to szafa z starą porcelaną, kilim z fabryki P.Pauliny Mandlowej w Tarnopolu, stary bożniczy świecznik żydowski, zegar z czasów Kongresu, cecha tarnopolskiego cechu ślusarzy, kowali etc. z wieku 18., relikwiarz spiżowy staroruski w formie krzyża, drewniana łopata wykopana z głębi 2½ m. w torfowisku koło Berezowicy Wielkiej; urny, tacka starojapońska, makata jedwabna japońska z w. 17., meteoryt spadły we wsi Bobulice wagi 1918 gramów etc. (źródło: Album… 1911) |
Bibliografia
- Album: Koło T.S.L. w Tarnopolu, (1911), Lwów: [s.n., ca 1911] (A. Hegedüs). Plik PDF.
- Дуда І.М. (Duda Ihor), (2010), Тернопіль. 1540—1944. Історико-краєзнавча хроніка (Tapnopol: 1540-1944), Tarnopol 2010, ss. 296 (s. 147). Plik PDF.
- Jast., (1913), Muzeum Podolskie w Tarnopolu, „Świat” Ilustrowany Magazyn Tygodniowy, nr 20 (17 maja 1913), s. 9-10. Plik bLib.
- Przewodnik po Muzeum Podolskiem T. S. L. w Tarnopolu r. 1912, (1913), Nakładem Koła T. S. L. w Tarnopolu. Z Drukarni Leona Wierzbickiego, 1913, ss. 15. Plik uLib.
- Sprawozdanie z działalności Towarzystwa Szkoły Ludowej za rok 1912, Towarzystwo Szkoły Ludowej, Kraków 1913. Plik jLib.
Przypisy
Linki zewnętrzne
- Portal 100 lat temu.pl – artykuł „Muzeum Podolskie w Tarnopolu”
- Portal m.20minut.ua – wpis Геологічна скарбниця краю (до 100-річчя Тернопільського краєзнавчого музею)
- Portal tarnopol.info
- woreczko.pl – Figury, struktury Widmanstättena (Widmanstätten pattern)
- Wikipedia – Bobulińce
- Wikipedia (UK) – Тернопільський краєзнавчий музей