O ile nie zaznaczono inaczej, prawa autorskie zamieszczonych materiałów należą do Jana Woreczko & Wadi.
(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)


Krupe

Z Wiki.Meteoritica.pl

0

Nowy polski meteoryt?

Krupe
Krupe (main mass).jpg
Meteoryt Krupe (okaz przed pocięciem) (fot. E. Szełęg)
Znalezisko
Lokalizacja wieś Krupe, pow. krasnostawski, Polska
Położenie[1] 51°02'20"N, 23°11'30"E
Data 2003 r. lub wcześniej
Uwagi istnieją wątpliwości czy meteoryt ten pochodzi z Polski!?
Charakterystyka
Typ klasyfikacja wstępna, chondryt zwyczajny, H5/6
Masa 9,34 g
Liczba okazów dwa okazy (jeden zaginął)
Cechy stopień zwietrzenia W2-3, silnie zszokowany S3-4[2]

Kolejny meteoryt, po Jankowie Dolnym, znaleziony przez Mateusza Szyszkę.

Podczas pobytu na Lubelszczyźnie w 2003 r. (lub wcześniej) w trakcie szukania „fantów militarnych” na polnej drodze niedaleko wsi Krupe znalazł dwa małe kamyki. 7 lipca 2004 r. przywiózł on swoje różne znaleziska (m.in. nowe okazy meteorytu Jankowo Dolne) na giełdę minerałów w Sosnowcu w celu ich identyfikacji przez będącego na miejscu prof. Łukasza Karwowskiego. Wśród pokazanych znalezisk był jeden z kamieni znalezionych w Krupe (drugi, mniejszy zaginął). Okaz zważył na miejscu Kazimierz Mazurek. Waga wynosiła 9,34 g, a jego rozmiary 29,5×22×11 mm. Wstępne oględziny nie dawały jednoznacznej odpowiedzi na temat meteorytowej natury kamyka.

Oto jak to wydarzenie relacjonuje prof. Karwowski (Meteoryt, 4, 2004):

«

(…) Po wstępnych oględzinach trudno było jednoznacznie coś powiedzieć. Zabrałem kamień do pracowni, zeszlifowałem najbardziej płaską powierzchnię, następnie wyrównałem na drobnym papierze ściernym i zacząłem oglądać pod lupą binokularową. Mając poważną minę oświadczyłem kolegom, że niestety jest to meteoryt. Zobaczyłem wyraźnie fazę troilitową oraz fazy metaliczne i krzemiany. Wszyscy zaskoczeni oglądali okaz z zainteresowaniem i po chwili zaczęli robić zdjęcia. Obserwacje nie pozwalały na określenie rodzaju meteorytu. (…)

»


Osobista relacja Mateusza Szyszki o okolicznościach znalezienia meteorytu, wg kwartalnika Meteoryt[3]:

«

(…) Co powiedział Mateusz?

Znalazłem kamienie w 1998 roku. Będąc na wakacjach u rodziny penetrowałem okolice na N od Krasnegostawu w rejonie wsi Krupe i Krupiec w poszukiwaniu głównie pocisków ołowianych po Powstaniu Styczniowym. Swoje spostrzeżenia i znaleziska nanosiłem na mapę 1:100 000. W trakcie poszukiwań natknąłem się na dwa brunatne kamyki w nieutwardzonej drodze polnej, najprawdopodobniej namyte z pól. Oczywiście zabrałem je ze sobą do domu. Coś mnie jednak tknęło i mniejszy kamyk zeszlifowałem i stwierdziłem obecność „opiłków metalu”. Dopiero po obejrzeniu różnych chondrytów skojarzyłem, że może to być meteoryt. Jak do tej pory interesowały mnie tylko meteoryty żelazne. Większy przywiozłem do Sosnowca. (…)

»


Jedyny zachowany okaz meteorytu Krupe ma ciemnobrązową, lekko pofałdowaną, zwietrzałą powierzchnię, brak jest śladów obtopienia. Na przekroju wygląda jak typowy chondryt zwyczajny – w ciemnym cieście skalnym widać dużą ilość błyszczących ziarenek żelaza różnej wielkości, chondry są słabo widoczne. Zawiera bardzo mało metalu, dużo wodorotlenków żelaza i znaczną ilość troilitu. Po wstępnych badaniach przeprowadzonych na zgładzie (ze względu na małą wielkość okazu nie zdecydowano się na zrobienie płytki cienkiej) ustalono: Krupe jest chondrytem zwyczajnym typu H (raczej 6), ma stopień zwietrzenia pomiędzy W2 a W3 (fragmenty zwietrzeliny wskazują, że leżał on w glebie bardzo drobnoziarnistej, typu lessowego), natomiast stopień zszokowania pomiędzy S3 a S4[2]. Więcej danych o składzie mineralnym meteorytu Krupe w grudniowym (4) numerze czasopisma Meteoryt z 2004 roku[3].


Według aktualnego stanu (marzec 2011) meteoryt ten nie jest jeszcze sklasyfikowany i nie ma oficjalnej nazwy, tzn. nie został zgłoszony do oficjalnego rejestru meteorytów Meteoritical Bulletin. Pojawiły się pewne wątpliwości dotyczące tego, czy meteoryt pochodzi z Polski, a nie jest np. meteorytem saharyjskim[4]. Wokół tego meteorytu i osoby znalazcy nagromadziło się zbyt wiele niejasności. Jedną z proponowanych metod identyfikacji „prawdziwego” miejsca znalezienia meteorytu, może być badanie występujących w porach i szczelinach meteorytów, mikroskopijnych pyłków roślinnych[5], których skład i wzajemne proporcje są bardzo specyficzne dla różnych rejonów świata.


Lokalizacja

Źródło: Wiki.Meteoritica.pl
© Jan Woreczko & Wadi

wsie (K) Krupe, (*) Krupiec

miejsce znalezienia

* W 2018 roku Google zmieniło zasady działania apletu, mapa może wyświetlać się niepoprawnie (pomaga Ctrl+F5); więcej → Szablon:GEMap-MyWiki

Okazy zostały znalezione na nieutwardzonej polnej drodze, gdzieś pomiędzy wsiami Krupe i Krupiec.


Galerie

Okolica wsi Krupe i Krupiec (stan 3 maja 2013 r.; fot. Wadi & Woreczko Jan)


Materiał z czasopisma Meteoryt[3] (dzięki uprzejmości Jacka Drążkowskiego) (fotografie Łukasz Karwowski, chyba, że zaznaczono inaczej)

Bibliografia

  • Drążkowski Jacek, (2005), Nowe polskie meteoryty, Urania-Postępy Astronomii, 1, 2005, s. 39. Plik DjvU.
  • Karwowski Łukasz, (2004), I znowu Mateusz Kolejny nowy polski meteoryt, Meteoryt, 4, 2004, s. 26-28. Plik PDf.
  • Karwowski Łukasz, (2005), The new Polish H6 chondrite – Krupe, Prace Spec. PTMin., 25, 2005, s. 111-114.
  • Karwowski Łukasz, (2007), Charakterystyka meteorytu Krupe, materiały, III Seminarium Meteorytowe, 21-22 kwietnia, Olsztyn 2005, 2007, s. 33-38.

Przypisy

  1. ^ jeśli nie zaznaczono inaczej, podano współrzędne przyjęte w oficjalnej bazie meteorytów Meteoritical Bulletin Database
  2. ^ a b o skalach stopnia zwietrzenia W i stopniu zszokowania S czytaj na stronach woreczko.pl
  3. ^ a b c Meteoryt, 4, 2004
  4. ^ znane są przypadki prób oszustw – zgłaszania znanych meteorytów, jako nowe znaleziska (więcej w przypisach do meteorytu Święcany)
  5. ^ temat ten był wielokrotnie poruszany na forum meteorytowym Meteorytomania, m.in. w wątku Krupe…

Zobacz również

Linki zewnętrzne

  • Polski Serwis Meteorytów – meteoryt Krupe
Osobiste