O ile nie zaznaczono inaczej, prawa autorskie zamieszczonych materiałów należą do Jana Woreczko & Wadi.


Zielona Góra 1845

Z Wiki.Meteoritica.pl

0

Ciekawy trop Pokrzywnickiego

Doniesienie o spadku u Baguslawskiego (1854)
(Ann. d. Phys. u. Chem., IV, 90 uzup., 1854)

Doniesienie o bolidzie (spadku?) 20 stycznia 1845 roku (poniedziałek) w Zielonej Górze.

Pokrzywnicki wymienia meteoryt Sulechów znaleziony w zbiorach Zakładu Mineralogii i Petrografii Uniwersytetu Wrocławskiego i sugeruje, że jest to efekt spadku z bolidu Zielona Góra 1845.

Jerzy Pokrzywnicki (1964) przeglądając zbiory meteorytów Uniwersytetu Wrocławskiego natknął się na ~38 g fragment meteorytu żelaznego, któremu towarzyszyła nieczytelna etykietka, z której mogłoby wynikać, że jest to fragment meteorytu ze spadku 20 stycznia w Zielonej Górze (niem. Grünberg). Więcej szczegółów w opisie meteorytu Sulechów.


U Boguslawskiego (1854) na stronie 106-107 jest następujący zapis:

«

(…) 1845 Jan. 20 zwischen 5½ und 6 Uhr Morg. Grosse Feuerkugel und muthmasslicher Meteorsteinfall bei Grünberg in Schlesien. Hr. Apotheker Weimann daselbst (ein eifriger Naturforscher, welchen wir auch die interessanten Notizen über den Grünberger Meteorstein von 1841 März 22. verdanken[1]) schreibt hierüber d.d. Jan. 22:

»Am letzten Montage (Jan. 20.) früh zwischen 5½ und 6 Uhr ist von mehreren Landbewohnern, welche zum hiesigen Wochenmarkt unterwegs waren, eine Feuererscheinung am Himmel, die nach Einigen mit einem Knalle begleitet war, beobachtet worden, die auf einen Meteorsteinfall schliessen lässt. Die augenblickliche, sehr helle Erleuchtung ist von einem Bewohner des Dorfes Sawade (zwischen Grünberg und Züllichau) slebst in seiner Stube beobachtet worden. Der feurige Schweif zog von Nordwest nach Osten.«. (…)

»


(tłum.: W ostatni poniedziałek (20 stycznia) między godziną 5½ i 6 mieszkańcy lokalnych wsi w drodze na cotygodniowy targ, byli świadkami ognistego zjawiska na niebie, któremu towarzyszył huk i bliski spadek meteorytu. Mieszkaniec wsi Sawade (między Zieloną Górą i Sulechowem) zaobserwował ze swojego domu bardzo jasne światło. Ognisty ogon przemieszczał się z północnego zachodu na wschód.)
Pokrzywnicki (1964) cytuje ten fragment w opisie meteorytu Sulechów, ale niedokładnie!


Źródła

Kesselmeyer (1861) (s. 436)

581. 1845. 20. Jan. Grüneberg[2]; Schlesien. Deutschland 51º55'N.
15º30'O.
P. IV. 1854. 106.[3] Feuerkugel von einem Knalle begneitet, der auf einen Steinfall schliessen liess.
(tłum.: )


Greg (1861)

Year. Day of month. Locality. Size or weight. Direction. Duration; rate; hour; Remarks, &c.
1845.? Jan. 20 Grüneberg[2], Silesia N.W. to S.E. remarkable fiery meteor and tail; detonation?.
(tłum.: niezwykły meteor ognisty i ogon; detonacje?)

U Greg'a i Kesselmeyera (1861) jest Grüneberg?! Ale jest to raczej pomyłka.[4]


Klein (1904)

1845 Januar 20 5h 30m bis 6h nachm. Grünberg, Schlesien1)
1) Mutmaßlicher Meteoritenfall.
(tłum.: podejrzewa się spadek meteorytu)

Lokalizacja

Źródło: Wiki.Meteoritica.pl
© Jan Woreczko & Wadi

(S) Sulechów, (Z) wieś Zawada

* W listopadzie 2013 roku firma Google zmieniła zasady działania apletu, mapa może wyświetlać się niepoprawnie; → więcej Szablon:GEMap

Pomiędzy Zieloną Górą (niem. Grünberg) a Sulechowem (niem. Züllichau) znajduje się wieś Zawada (niem. Sawade).


Bibliografia

  • Boguslawski Georg von, (1854), Zehnter Nachtrag zu Chladni's Verzeichnisse der Feuermeteore und herabgefallenen Massen (Wien 1819), Annalen der Physik, IV, 90 uzupeł. (ergänzungsband), 1854, s. 1-155, (s. 106-107). Plik DjVu
    Źródło: Wiki.Meteoritica.pl
    .
  • Greg R. Philips, Esq., F.G.S., (1861), A Catalogue of Meteorites and Fireballs, from A.D. 2 to A.D. 1860, w: Report of the Thirtieth Meeting of the British Association for the Advancement of Science; held at Oxford in June and July 1860. Published by John Murray, Albemarle Street, London 1861. Źródło: MeteoriteHistory.info; plik GoogleBooks; wersja full-HTML (h).
  • Kesselmeyer Paul August, (1861), Ueber den Ursprung der Meteorsteine. Tafel XII-XIV., w: Broenner Heinrich L., Abhandlungen, herausegeben von der Senckenburgischen naturforschenden gesellschaft, Bd. 3, Frankfurt a.M. 1859-1861, s. 313-454, (s. 436). Plik GoogleBooks; plik DjVu.
  • Klein Hermann Joseph, (1904), Jahrbuch der Astronomie und Geophysik. Enthaltend die wichtigsten Fortschritte auf den Gebieten der Astrophysik, Meteorologie und physikalischen Erdkunde, XIV. Jahrgang 1903, Eduard Heinrich Mayer, Leipzig 1904. Plik DjVu.

Przypisy

  1. ^ spadek Grüneberg (Wilkanówko), Weimann (1841)
  2. ^ a b błąd, powinno być Grünberg
  3. ^ powołanie na Boguslawski (1854) (wg klucza: Poggendorff, Bd. IV, rok 1854, s. 106)
  4. ^ Grüneberg to również niemiecka nazwa sołectwa (wsi) Golicepowiecie Cedynia
  5. ^ pierwsze i jak na razie jedyne, tak kompleksowe opracowanie na temat polskich meteorytów; warto jedna zaznaczyć, że Jerzy Pokrzywnicki niewątpliwie obficie korzystał z wcześniejszego bibliograficznego opracowania Zofii Gąsiorowskiej (1966, maszynopis jej pracy powstał przed 1964 rokiem), ale nigdzie w jego publikacjach nie pojawia się jej nazwisko!? (Kosiński 2014)

Zobacz również

Linki zewnętrzne

  • Polski Serwis Meteorytów – meteoryt Sulechów
Osobiste