(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)
Zadzim/Badania
Z Wiki.Meteoritica.pl
(Różnice między wersjami)
m |
m |
||
| (Nie pokazano 1 wersji pomiędzy niniejszymi.) | |||
| Linia 11: | Linia 11: | ||
* mały fragment meteorytu zostanie wysłany do laboratorium celem zbadania zawartości w nim pierwiastków śladowych (ang. ''trace elements''), których wynik posłuży do klasyfikacji meteorytu (Woźniak 2021): | * mały fragment meteorytu zostanie wysłany do laboratorium celem zbadania zawartości w nim pierwiastków śladowych (ang. ''trace elements''), których wynik posłuży do klasyfikacji meteorytu (Woźniak 2021): | ||
** planowane są badania metodą neutronowej analizy aktywacyjnej (NAA, ang. ''Neutron Activation Analysis''), | ** planowane są badania metodą neutronowej analizy aktywacyjnej (NAA, ang. ''Neutron Activation Analysis''), | ||
| - | ** i/lub metodą ICP-MS (ang. ''Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry'') / LA-ICP-MS (ang. ''Laser Ablation Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry'')<ref>LA-ICP-MS - to zaawansowana technika analityczna, która umożliwia precyzyjną analizę pierwiastkową i izotopową próbek stałych w mikroskali. Pozwala na mapowanie składu chemicznego bez konieczności rozpuszczania materiału. Ablacja laserowa (LA) – laser o wysokiej energii odparowuje mikroskopijną ilość materiału bezpośrednio z powierzchni próbki w komorze w atmosferze gazu obojętnego; jonizacja (ICP) – powstały aerozol trafia do plazmy indukcyjnie sprzężonej (o temperaturze rzędu 7500K, gdzie cząsteczki ulegają atomizacji i jonizacji; detekcja mas (MS) – jony są następnie kierowane do spektrometru mas, gdzie są rozdzielane i mierzone na podstawie stosunku masy do ładunku (M/Z); Wikipedia – [https://en.wikipedia.org/wiki/Inductively_coupled_plasma_mass_spectrometry Inductively coupled plasma mass spectrometry]</ref>; | + | ** i/lub metodą ICP-MS (ang. ''Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry'') / LA-ICP-MS (ang. ''Laser Ablation Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry'')<ref>'''LA-ICP-MS''' - to zaawansowana technika analityczna, która umożliwia precyzyjną analizę pierwiastkową i izotopową próbek stałych w mikroskali. Pozwala na mapowanie składu chemicznego bez konieczności rozpuszczania materiału. Ablacja laserowa (LA) – laser o wysokiej energii odparowuje mikroskopijną ilość materiału bezpośrednio z powierzchni próbki w komorze w atmosferze gazu obojętnego; jonizacja (ICP) – powstały aerozol trafia do plazmy indukcyjnie sprzężonej (o temperaturze rzędu 7500K, gdzie cząsteczki ulegają atomizacji i jonizacji; detekcja mas (MS) – jony są następnie kierowane do spektrometru mas, gdzie są rozdzielane i mierzone na podstawie stosunku masy do ładunku (M/Z); Wikipedia – [https://en.wikipedia.org/wiki/Inductively_coupled_plasma_mass_spectrometry Inductively coupled plasma mass spectrometry]</ref>; |
* możliwe, że okaz Zadzim należy do grupy achondrytów prymitywnych (ang. ''primitive achondrites''), więc będzie konieczne przeprowadzenie badań metodami: | * możliwe, że okaz Zadzim należy do grupy achondrytów prymitywnych (ang. ''primitive achondrites''), więc będzie konieczne przeprowadzenie badań metodami: | ||
| + | ** tomografii 3D (ang. ''computed tomography'') w celu zidentyfikowania wewnętrznych inkluzji i nodul, | ||
** spektroskopii Ramana (ang. ''Raman spectroscopy''), | ** spektroskopii Ramana (ang. ''Raman spectroscopy''), | ||
| - | ** SEM EDS (ang. ''scanning electron microscope, energy dispersive spectroscopy''), | + | ** badań na skaningowym mikroskopie elektronowym ze spektroskopią dyspersji energii, SEM EDS (ang. ''scanning electron microscope, energy dispersive spectroscopy''), |
| - | ** XRD (ang. ''X-ray diffraction''). | + | ** dyfrakcji rentgenowskiej, XRD (ang. ''X-ray diffraction''). |
| + | |||
| + | Badania trwają {{Wielokropek}} | ||
=== Wstępne oględziny i pomiary === | === Wstępne oględziny i pomiary === | ||
| - | Szczegóły powierzchni i zewnętrznej budowy okazu (źródło: Szymon Kozłowski, {{Link-YT|v=JfqKwMtRwS4|text=Youtube}}) | + | Szczegóły powierzchni i zewnętrznej budowy okazu (źródło: Szymon Kozłowski, {{Link-YT|v=JfqKwMtRwS4|text=Youtube}}). |
| + | |||
| + | Jeszcze przed ucięciem fragmentu meteorytu do badań, z oględzin powierzchni można zaryzykować wstępną klasyfikację. Widoczne na powierzchni struktury przypominające belki kamacytu (figury Widmanstättena?) sugerują, że jest to oktaedryt, a ich rozmiar sugeruje, że jest to oktaedryt średnioziarnisty (ang. ''medium octahedrites''). Zawartość niklu też wskazuje na oktaedryt. | ||
<gallery caption="" widths="240px" heights="240px" perrow="3"> | <gallery caption="" widths="240px" heights="240px" perrow="3"> | ||
File:Zadzim_(survey_inclusions)-1.jpg|Ślady po wytopionych inkluzjach (troilitowych i/lub krzemianowych?) | File:Zadzim_(survey_inclusions)-1.jpg|Ślady po wytopionych inkluzjach (troilitowych i/lub krzemianowych?) | ||
| - | File:Zadzim_(survey_cracks)-2.jpg|Rozległe wewnętrzne pęknięcia prawdopodobnie pochodzące z wytopionych inkluzjach krzemianowych | + | File:Zadzim_(survey_cracks)-2.jpg|Rozległe wewnętrzne pęknięcia prawdopodobnie pochodzące z wytopionych inkluzjach krzemianowych; widoczne regmaglipty (zdjęcie dolne) |
| - | File:Zadzim_(survey_cracks)-1.jpg|Widoczne wewnętrzne pęknięcia (ang. ''cracks'') | + | File:Zadzim_(survey_cracks)-1.jpg|Widoczne wewnętrzne pęknięcia (ang. ''cracks''); skorupa obtopieniowa (ang. ''fusion crust'') oraz linie spływu (ang. '' flow lines'') |
| - | File:Zadzim_(survey_crust)-1.jpg|Skorupa obtopieniowa (górne zdjęcie) (ang. ''fusion crust''); na dolnym zdjęciu płaski fragment po prawdopodobnym odpadnięciu fragmentu jeszcze podczas lotu meteoroidu w atmosferze, widoczna skorupa obtopieniowa drugiego rzędu | + | File:Zadzim_(survey_crust)-1.jpg|Skorupa obtopieniowa (górne zdjęcie) (ang. ''fusion crust''); na dolnym zdjęciu płaski fragment po prawdopodobnym odpadnięciu fragmentu jeszcze podczas lotu meteoroidu w atmosferze, widoczna skorupa obtopieniowa drugiego rzędu; płaska powierzchnia i jej „warstwowa” budowa sugeruje odłupanie po powierzchni ścian lamel kamacytu |
File:Zadzim_(survey_lamellae)-1.jpg|Według Szymona Kozłowskiego na fragmentach odsłoniętego wnętrza widać drobne belki (ang. ''lamellae'') kamacytu, co sugerowałoby, że mamy do czynienia z {{Txt2Img|Zadzim_(octahedrite)-YT1.jpg|oktaedrytem}}, a ich rozmiar sugeruje – oktaedryt średnioziarnisty (Om, ang. ''medium octahedrites'') | File:Zadzim_(survey_lamellae)-1.jpg|Według Szymona Kozłowskiego na fragmentach odsłoniętego wnętrza widać drobne belki (ang. ''lamellae'') kamacytu, co sugerowałoby, że mamy do czynienia z {{Txt2Img|Zadzim_(octahedrite)-YT1.jpg|oktaedrytem}}, a ich rozmiar sugeruje – oktaedryt średnioziarnisty (Om, ang. ''medium octahedrites'') | ||
| - | File:Zadzim_(survey_nickel)-1.jpg|Pomiary XRF (fluorescencyjna analiza rentgenowska, ang. ''X-ray fluorescence'') zawartości niklu, odczyty: od 6-7% do 18-19% | + | File:Zadzim_(survey_nickel)-1.jpg|Pomiary XRF (fluorescencyjna analiza rentgenowska, ang. ''X-ray fluorescence'') zawartości niklu, odczyty: od 6-7% do 18-19% Ni |
</gallery> | </gallery> | ||
| Linia 43: | Linia 48: | ||
{{Przypisy}} | {{Przypisy}} | ||
| + | |||
| + | == Linki zewnętrzna == | ||
| + | |||
| + | * woreczko.pl – [http://www.woreczko.pl/meteorites/features/glossary-Widmanstatten.htm Figury, struktury Widmanstättena (''Widmanstätten pattern; Widmanstatten'')] {{SeparatorBull}} [http://www.woreczko.pl/meteorites/features/glossary-IronMeteorites.htm Meteoryty żelazne – klasyfikacja w obrazach (''Iron meteorites – classification in pictures'')] | ||
Wersja z 13:28, 22 maj 2026
 |
Strona w budowie (Site under construction) Jeszcze to chwilę potrwa (It will take a while) |
0i
Plan badań
Planowane badania:
- okaz na początek został wysłany do laboratorium na badanie kosmogenicznych izotopów (ang. cosmogenic isotopes) – okaz trafił do laboratorium Narodowego Centrum Badań Jądrowych, NCBJ w Świerku (Zbyszek Tymiński, NCBJ);
- przed jego cięciem do klasyfikacji, zostanie sporządzona jego dokładna dokumentacja fotograficzna (Szymon Kozłowski, OA UW); wykonany zostanie jego skan 3D (Artur Jaśkiewicz, PW) i kopia;
- konieczne będzie odcięcie małego fragmentu meteorytu do badań (Marcin Cimała, PolandMet.com) oraz przekazanie type specimen do zgłaszającego laboratorium;
- mały fragment meteorytu zostanie wysłany do laboratorium celem zbadania zawartości w nim pierwiastków śladowych (ang. trace elements), których wynik posłuży do klasyfikacji meteorytu (Woźniak 2021):
- planowane są badania metodą neutronowej analizy aktywacyjnej (NAA, ang. Neutron Activation Analysis),
- i/lub metodą ICP-MS (ang. Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry) / LA-ICP-MS (ang. Laser Ablation Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry)[1];
- możliwe, że okaz Zadzim należy do grupy achondrytów prymitywnych (ang. primitive achondrites), więc będzie konieczne przeprowadzenie badań metodami:
- tomografii 3D (ang. computed tomography) w celu zidentyfikowania wewnętrznych inkluzji i nodul,
- spektroskopii Ramana (ang. Raman spectroscopy),
- badań na skaningowym mikroskopie elektronowym ze spektroskopią dyspersji energii, SEM EDS (ang. scanning electron microscope, energy dispersive spectroscopy),
- dyfrakcji rentgenowskiej, XRD (ang. X-ray diffraction).
Badania trwają (…)
Wstępne oględziny i pomiary
Szczegóły powierzchni i zewnętrznej budowy okazu (źródło: Szymon Kozłowski, Youtube).
Jeszcze przed ucięciem fragmentu meteorytu do badań, z oględzin powierzchni można zaryzykować wstępną klasyfikację. Widoczne na powierzchni struktury przypominające belki kamacytu (figury Widmanstättena?) sugerują, że jest to oktaedryt, a ich rozmiar sugeruje, że jest to oktaedryt średnioziarnisty (ang. medium octahedrites). Zawartość niklu też wskazuje na oktaedryt.
-1.jpg) Ślady po wytopionych inkluzjach (troilitowych i/lub krzemianowych?) |
-2.jpg) Rozległe wewnętrzne pęknięcia prawdopodobnie pochodzące z wytopionych inkluzjach krzemianowych; widoczne regmaglipty (zdjęcie dolne) |
-1.jpg) Widoczne wewnętrzne pęknięcia (ang. cracks); skorupa obtopieniowa (ang. fusion crust) oraz linie spływu (ang. flow lines) |
-1.jpg) Skorupa obtopieniowa (górne zdjęcie) (ang. fusion crust); na dolnym zdjęciu płaski fragment po prawdopodobnym odpadnięciu fragmentu jeszcze podczas lotu meteoroidu w atmosferze, widoczna skorupa obtopieniowa drugiego rzędu; płaska powierzchnia i jej „warstwowa” budowa sugeruje odłupanie po powierzchni ścian lamel kamacytu |
-1.jpg) Według Szymona Kozłowskiego na fragmentach odsłoniętego wnętrza widać drobne belki (ang. lamellae) kamacytu, co sugerowałoby, że mamy do czynienia z oktaedrytem, a ich rozmiar sugeruje – oktaedryt średnioziarnisty (Om, ang. medium octahedrites) |
-1.jpg) Pomiary XRF (fluorescencyjna analiza rentgenowska, ang. X-ray fluorescence) zawartości niklu, odczyty: od 6-7% do 18-19% Ni |
- Źródło:
Bibliografia
- Woźniak Marek, (2021), Meteoryty żelazne – klasyfikacja w obrazach (Iron meteorites – classification in pictures), Acta Soc. Metheor. Polon., 12, 2021, s. 149-216 (abstrakt).[2] Plik ASMP; Książka abstraktów.
-YT1.jpg){kind=link}