O ile nie zaznaczono inaczej, prawa autorskie zamieszczonych materiałów należą do Jana Woreczko & Wadi.
(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)


Opava

Z Wiki.Meteoritica.pl

1i

Heksaedryt z fragmentami ataksytu (!?)

Opava
Opava (Šreinová 2012).jpg
Fragment meteorytu w zbiorach Muzeum Historii Naturalnej w Pradze (Národí Muzeum Praha) (źródło: Šreinová et al. 2012)
Znalezisko
Lokalizacja Czechy
Położenie[1] 49°58'N, 17°54'E
Data 3 lipca 1925 r.
Charakterystyka
Typ meteoryt żelazny, iron, heksaedryt
Masa 21 kg
Liczba okazów kilka okazów
Meteoritical Bulletin Database
Synonimy
w NHM Cat: Kylesovice, Troppau; po czesku: Kylešovice

Podczas wydobywania gliny na cegły na północnym stoku wzgórza Kylešovickiego – stanowiska archeologicznego, kopca kultury paleolitycznej[2] – odkryto 3 lipca 1925 roku cztery żelazne bryły: 7,39, 5,79, 1,15 i 0,11 kg (łącznie 14,44 kg; wg Bayer et al. (1929) znaleziono wówczas trzy bryły o łącznej wadze 14,33 kg). Później znaleziono jeszcze trzy inne (5,43, 0,67 i 0,47 kg), więc całkowita masa znalezisk przekroczyła 21,12 kg (inne źródła podają 23,27 kg; wg Bayer et al. (1929) waga 8 brył wynosiła 25,623 kg). W literaturze znajduje się wiele rozbieżnych informacji na temat ilości znalezionych fragmentów i ich wag.

Ponad wszelką wątpliwość żaden z meteorytów nie został znaleziony w miejscu swojego pierwotnego spadku. Wszystkie były prawdopodobnie przyniesione do paleolitycznej osady. Zapewne również przez długi czas służył one jako ściana okalająca ognisko. Publikacja Bayer et al. (1929) szczegółowo opisuje wyniki prac archeologicznych, odkryte artefakty, skamieniałości i narzędzia paleolityczne oraz znalezione okazy meteorytu Opava. O części okazów, które opisuje Bayer et al. (1929), brak jakichkolwiek informacji w innych późniejszych źródłach.

Największy okaz 10,6 kg („szczęśliwie odnaleziony” w zbiorach w Opawie (Tuček 1981))[3] jest nadal przechowywany w Muzeum Śląskim w Opawie, inne mniejsze fragmenty są jeszcze tylko w kilku zbiorach w Pradze.


Znaleziska dokonano w pobliżu linii kolejowej, na obecnej ulicy Dolní schody (49°55'53"N, 17°54'45"E).

Krótki opis na portalu: Astronomická mapa České republiky – Kylešovice u Opavy — meteorit.


Abstrakt publikacji Františeka Drahný (1926) zamieszczony w Mineralogical Abstracts, vol. 3, 1928, s. 254:

«

Several pieces of meteoritic iron were found on July 3, 1925, at a depth of about 80 cm. in loess on the Kylešovský hill at Opava, the capital of Czech Silesia. They are irregular in shape, and the weights of the pieces that have been kept and preserved in the county museum are 7·39, 5·79, 1·15, and 0·11 kg. (total 14·44 kg). A flint implement was found near by, and it is presumed that the iron had been transported by palaeolithic man.

»


Ataksyt?

Polerowana płytka (407 g) meteorytu Opava (Tuček 1981)

W literaturze można znaleźć informację, że okazy meteorytu Opava mają we fragmentach skład ataksytu(!?). Średnia zawartość niklu w meteorycie Opava wynosi ok. 5,5-5,6% (Tuček 1981). Definiuje się, że średnia zawartość niklu w heksaedrytach nie przekracza 6,4%, a dla ataksytów wynosi ona powyżej 16% (woreczko.pl).

W katalogu Tuček (1968) znajduje się informacja (wyróżnienia w tekście Redakcja):

«

Iron. Hexahedrite (partial ataxite according to F. Slavík). Several masses, four at least, were found of total known weight of about 14.94 kg, the largest weighing 7.79 kg.
(…)
376. One slice, one side polished, with small noduls of troilite, 95×52×29 mm, 407 grams.

»



Kolekcje

Fragmenty meteorytu Opava znajdują się tylko w czterech kolekcjach:

Zbiór waga fragmentów
(Koblitz MetBase)
uwagi
Dejvice, Praha Polytechnic. Univ. main mass
Opava, Slezské Mus. 3,2 kg[4] [min. weight]
Prague, Nat. Mus. 611 g wg Tuček (1968) cztery fragmenty: 407, 112, 68 i 24 g
Prague, Chem. Tech. School 131 g

Brak fragmentów tego meteorytu w innych kolekcjach poza Czechami.

Lokalizacja

Źródło: Wiki.Meteoritica.pl
© Jan Woreczko & Wadi

(K) Kylesovice

ulica Dolní schody

* W 2018 roku Google zmieniło zasady działania apletu, mapa może wyświetlać się niepoprawnie (pomaga Ctrl+F5); więcej → Szablon:GEMap-MyWiki

Opava (niem. Troppau, pol. Opawa) i Kylešovice (niem. Gilschwitz).


Mapy


Galerie

Okazy meteorytu Opava (Bayer et al. 1929)


Jeden z okazów meteorytu Opava prezentowany na wystawie w Ostrawie w 2010 roku (okaz pochodził prawdopodobnie z Pragi?) (fot. Marcin Cimała)


Bibliografia

  • Bayer Josef, Stumpf Gustav, (1929), Die altsteinzeitlichen Stationen auf dem Gilschwitzer Berg in Troppau, Eiszeit und Urgeschichte, Bd. 6, 1929, s. 101-135.[5] Plik PDF.
  • Buchwald Vagn Fabritius, (1975), Handbook of Iron Meteorites. Their History, Distribution, Composition, and Structure, University of California Press, Berkeley 1975, (s. 947). ISBN 0-520-02934-8. Pliki PDF.[6]
  • +Drahný František, (1926), Nový nález meteorického železa u Opavy (New find of meteoric iron near Opava). (Preliminary report), Vĕda Přírodní, vol. 7, 1926, s. 139-144.
  • +Drahný František, (1926), Nález meteorického železa u Opavy, Věstnik Matice Opavské, 31, 32, 1926, s. 118-125.
  • +Kašpar Jan, Pospíšil Rudolf, (1952), Opavská meteorická železa, Časopis Slezského musea v Opavě, 1952, s. 54-62.
  • Koblitz Jörn, MetBase. Meteorite Data Retrieval Software, Version 7.3 (CD-ROM), Ritterhude, Germany 1994-2012. MetBase.
  • Рост Рудольф (Rost Rudolf), (1955), Гексаэдрит из Опавы (Цехословацкая Республика) (A hexahedrite from Opava (Czechoslovakia)), Метеоритика (Meteoritika), vol. XII, 1955, s. 54-61. Plik PDF.
  • Šreinová Blanka, Bukovanská Marcela, (2012), Meteority v České republice, Člověk ve svém pozemském a kosmickém prostředí, Bulletin referátů z konference, Úpice 2012, (s. 11-12).[7] Plik PDF.
  • Tuček Karel, (1968), Catalogue of the Collection of meteorites of the National Museum in Prague (Katalog sbírky meteoritů Národního muzea v Praze), National Museum, Prague, 1968, ss. 103, (s. 57).
  • Tuček Karel, (1981), Meteority a jejich výskyty v Československu (Meteorites and their occurrence in Czechoslovakia), Academia, Praha, 1981, ss. 269, (s. 207-211). Plik DjVu
    Źródło: Wiki.Meteoritica.pl
    (tablice
    Źródło: Wiki.Meteoritica.pl
    ).


Przypisy

  1. ^ jeśli nie zaznaczono inaczej, podano współrzędne przyjęte w oficjalnej bazie meteorytów Meteoritical Bulletin Database
  2. ^ datowanej na 100-70 tysięcy lat p.n.e. (Tuček 1981)
  3. ^ w katalogu Tučka (1968) jest informacja, że największy okaz miał 7,79 kg
  4. ^ wg Šreinová et al. (2012) w zbiorach znajduje się okaz o wadze 10,6 kg
  5. ^ rozdział (s. 123-130): IV. Auffindung von Meteoreisen im Kulturhorizont (IV. Der Meteoritenfund in der Sandgrube beim Heizhause des Ostbahnhofes) z ilustracjami i część tablic (Taf. XIV-XVI) dotyczą meteorytu Opava; brak tej publikacji w Koblitz MetBase(!?)
  6. ^ tylko krótka notatka o tym meteorycie; brak wyników badań i analiz; zdjęcie płytki 68 g ze zbiorów Muzeum w Pradze
  7. ^ najnowsze krótkie opracowanie na temat wszystkich czeskich meteorytów oraz starszych doniesień (np. Odranec)

Linki zewnętrzne

  • Meteoritical Bulletin Database (MBD) – meteoryt Opava
  • Encyclopedia of Meteorites (EoM) – meteoryt Opava
Osobiste