Z Wiki.Meteoritica.pl
0i
Porównanie składu meteorytu Morasko (trace elements[1]) z innymi meteorytami z grupy IAB-MG (Og) (źródło: Choi et al. 1995 i inne; zobacz również → Woźniak (2021, ASMP)):
Grupa meteorytów żelazny typu IAB-MG (pytanie:
czy meteoryt Morasko na pewno jest członkiem podgrupy IAB-MG?!) (
Woźniak 2021)
Meteoryt/ /pierwiastek | Morasko | Campo del Cielo[2] | Canyon Diablo[3] | Magura | Odessa (iron)[4] | Kaalijarv‡
|
| Ni [%] | 6,85 | 7,13 | 7,01 | 6,48 | 7,19 | 7,53 i 7,55
|
| Co [%] | 0,454 | 0,437 | 0,466 | 0,462 | 0,471 | 0,481 i 0,47
|
| Ga [ppm] | 103,6 | 91 | 81,8 | 98,2 | 75,6 | 82,1 i 78,2
|
| Ge [ppm] | 496 | 392 | 327 | 483 | 283 | 311
|
| Ir [ppm] | 1,1 | 3,19 | 2,32 | 3,6 | 2,4 | 3,07 i 3,0
|
| Pt [ppm] | 9,7* | 6,7 | 6,2 | – | 6,2 | 8 i <3,6
|
| Cu [ppm] | 158 | 136 | 152 | 142 | 130 | 165 i 153
|
| Cr [ppm] | 25 | 40 | 25 | 26 | 33 | 28 i 17
|
| Au [ppm] | 1,52 | 1,48 | 1,56 | 1,53 | 1,65 | 1,712 i 1,641
|
| W [ppm] | 1,74 | 1,32 | 1,11 | 1,80 | 1,27 | 1,0 i 0,87
|
| As [ppm] | 10,9 | 10,8 | 13,1 | 10,5 | 14,4 | 17 i 18
|
- ppm (ang. parts per million) – części na milion;
- * wartości z pracy Pilski et al. (2013, MaPS);
- † wyniki analiz innej próbki;
- ‡ źródło: Wasson et al. (2002)
Przypisy
- ^ pierwiastki śladowe (ang. trace elements) – to pierwiastki występujące w meteorytach w stężeniach poniżej 0,1% masy, często na poziomie ppm (części na milion). Ich analiza pozwala określić pochodzenie, wiek i historię powstania meteorytów. Główne grupy pierwiastków śladowych: syderofile (ang. siderophile elements, lubiące żelazo) – mają duże powinowactwo do żelaza i koncentrują się w metalicznej części meteorytów, należą do nich m.in. iryd (Ir), platyna (Pt), osm (Os) i złoto (Au); litofile (ang. lithophile elements, lubiące skały) – wiążą się z tlenem i występują głównie w minerałach krzemianowych, przykłady: lit (Li), beryl (Be), bar (Ba), niob (Nb) oraz pierwiastki ziem rzadkich (REE); chalkofile (ang. chalcophile elements, lubiące siarkę) – tworzą związki z siarką, często obecne w troilicie, należą do nich m.in. gal (Ga), german (Ge) i antymon (Sb). Znaczenie pierwiastków śladowych: klasyfikacja meteorytów – stężenia i proporcje pierwiastków (np. Ga, Ge, Ir) umożliwiają podział meteorytów żelaznych na grupy chemiczne (np. IAB, IIAB; Woźniak (2021)); datowanie – radioaktywne izotopy pierwiastków, takich jak uran, ołów czy glin, służą do określania wieku meteorytów; badanie procesów planetarnych – skład pierwiastków śladowych dostarcza informacji o różnicowaniu wnętrz planet i historii ciał macierzystych meteorytów. Metody analizy: neutronowa analiza aktywacyjna (NAA); spektrometria mas z plazmą sprzężoną indukcyjnie (ICP-MS) (Lauretta et al. (2006); McSween et al. (2022))
- ^ meteoryt żelazny Campo del Cielo (syn. Tucuman), znalezisko z 1576 roku w Argentynie; typ IAB-MG, TKW 50 ton
- ^ meteoryt żelazny Canyon Diablo, znalezisko z 1891 roku w USA; typ IAB-MG, TKW 30 ton; powiązany z kraterem Barringer (Meteor Crater)
- ^ meteoryt żelazny Odessa (iron), znalezisko z 1922 roku w USA; typ IAB-MG, TKW 1,6 tony