(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)
Szablon:Jenniskens (2025)
Z Wiki.Meteoritica.pl
m |
m |
||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| - | Jenniskens Peter, Devillepoix Hadrien A.R., (2025), '''Review of asteroid, meteor, and meteorite-type links''', ''Meteoritics & Planetary Science'', vol. 60(4), 2025, s. 928-973 ({{!abs-ilink|Szablon:Jenniskens (2025)}}).<ref>artykuł opiera się na analizie 75 meteorytów, których spadki zostały zarejestrowane przez kamery i obserwacje meteorów, pozwoliło to odtworzyć ich orbity przed wejściem w atmosferę. Autorzy porównali te orbity z orbitami asteroid w pasie planetoid oraz z wiekiem ekspozycji meteorytów na promieniowanie kosmiczne (''CRE age'', ''cosmic ray exposure age''), aby ustalić ich pochodzenie i historię kolizji. Dzięki temu udało się powiązać różne typy meteorytów z konkretnymi regionami pasa asteroid, rodzinami asteroid, a w przypadku części meteorytów HED nawet z kraterami na asteroidzie Vesta! Okazuje się, że małe meteoroidy (0,1–1 m) często docierają na Ziemię innymi drogami niż większe planetoidy bliskie Ziemi (NEA)</ref><ref>artykuł został nadesłany do redakcji MaPS przed sukcesami sieci Skytinel, więc nie uwzględnia spadków: [[Drelów]], [[Poświętno]] i [[Zadzim]]; opisano m.in. spadki: [[Antonin]], [[Hradec Králové]], [[Jesenice]], [[Košice]], [[Morávka]], [[Novo Mesto]], [[Pusté Úľany]], [[Renchen]], [[Ribbeck]], [[Stubenberg]], [[Žďár nad Sázavou]]</ref> Plik {{!doi|10.1111/maps.14321}}.<noinclude> | + | Jenniskens Peter, Devillepoix Hadrien A.R., (2025), '''Review of asteroid, meteor, and meteorite-type links''', ''Meteoritics & Planetary Science'', vol. 60(4), 2025, s. 928-973 ({{!abs-ilink|Szablon:Jenniskens (2025)}}).<ref>artykuł opiera się na analizie 75 meteorytów, których spadki zostały zarejestrowane przez kamery sieci bolidowych i obserwacje meteorów, pozwoliło to odtworzyć ich orbity przed wejściem w atmosferę. Autorzy porównali te orbity z orbitami asteroid w pasie planetoid oraz z wiekiem ekspozycji meteorytów na promieniowanie kosmiczne (''CRE age'', ''cosmic ray exposure age''), aby ustalić ich pochodzenie i historię kolizji. Dzięki temu udało się powiązać różne typy meteorytów z konkretnymi regionami pasa asteroid, rodzinami asteroid, a w przypadku części meteorytów HED nawet z kraterami na asteroidzie Vesta! Okazuje się, że małe meteoroidy (0,1–1 m) często docierają na Ziemię innymi drogami niż większe planetoidy bliskie Ziemi (NEA)</ref><ref>'''artykuł został nadesłany do redakcji [[Meteoritics & Planetary Science/Artykuły|MaPS]] przed sukcesami sieci Skytinel, więc nie uwzględnia spadków: [[Drelów]], [[Poświętno]] i [[Zadzim]]'''; opisano m.in. spadki: [[Antonin]], [[Hradec Králové]], [[Jesenice]], [[Košice]], [[Morávka]], [[Novo Mesto]], [[Pusté Úľany]], [[Renchen]], [[Ribbeck]], [[Stubenberg]], [[Žďár nad Sázavou]]</ref> Plik {{!doi|10.1111/maps.14321}}.<noinclude> |
Aktualna wersja na dzień 22:13, 25 maj 2026
Jenniskens Peter, Devillepoix Hadrien A.R., (2025), Review of asteroid, meteor, and meteorite-type links, Meteoritics & Planetary Science, vol. 60(4), 2025, s. 928-973 (abstrakt).[1][2] Plik doi.
Abstract: With the goal to determine the origin of our meteorites in the asteroid belt, video and photographic observations of meteors have now tracked 75 meteorite falls. Six years ago, there were just hints that different meteorite types arrived on different orbits, but now, the number of orbits (N) is high enough for distinct patterns to emerge. In general, 0.1–1-m sized meteoroids do not arrive on similar orbits as the larger ~1-km sized near-Earth asteroids (NEA) of corresponding taxonomic class. Unlike larger NEA, a group of H chondrite meteoroids arrived on low-inclined orbits from a source just beyond the 5:2 mean-motion resonance with Jupiter (N = 12), three of which have the 7 Ma cosmic ray exposure (CRE) age from a significant collision event among H chondrites. There is also a source of H chondrites low in the inner main belt with a ~35 Ma CRE age (N = 8). In contrast, larger H-like taxonomic S-class NEA arrive from high-inclined orbits out of the 3:1 resonance. Some H chondrites do so also, four of which have a 6 Ma CRE age and two have an 18 Ma CRE age. L chondrites arrive from a single source low in the inner main belt, mostly via the ν6 secular resonance (N = 21), not the 3:1 resonance as most L-like NEA do. LL chondrites arrive too from the inner main belt (N = 5), as do larger LL-like NEA. CM chondrites are delivered from a low i < 3° inclined source beyond the 3:1 resonance (N = 4). Source asteroid families for these meteorite types are proposed, many of which have the same CRE age as the asteroid family's dynamical age. Also, two HED achondrites are now traced to specific impact craters on asteroid Vesta.
Artykuł analizuje różne typy meteorytów:
- H chondryty — część pochodzi z rejonu za rezonansem 5:2 z Jowiszem, inne z wewnętrznej części pasa asteroid. Wskazuje to na kilka różnych źródeł i dawnych kolizji asteroid.
- L chondryty — pochodzą głównie z wewnętrznego pasa asteroid i trafiają ku Ziemi przez tzw. rezonans ν6.
- LL chondryty — także mają źródło w wewnętrznym pasie asteroid.
- CM chondryty — pochodzą z bardziej odległego i mało nachylonego obszaru pasa asteroid.
- HED achondryty — udało się nawet powiązać je z konkretnymi kraterami uderzeniowymi na asteroidzie Vesta.
-fig01.jpg) Fig. 1. Meteorite source regions and delivery resonances. Proper elements of asteroids, with blue symbols marking the large asteroids (4) Vesta, (7) Iris, (6) Hebe, (19) Fortuna, (13) Egeria, (15) Eunomia, (3) Juno, (1) Ceres, (2) Pallas, and (10) Hygiea. Some of the asteroid families discussed in the text are: Hungaria (green); inner main belt: Flora (blue), Vesta (magenta), Erigone (brown), Polana/Eulelia (green), Hertha (red), and Massalia (orange); central main belt: Maria/Crescentia (yellow), Nele (green), and Brangäne (magenta); outer main belt: Koronis (brown), Eos (green), Themis (red), and Veritas (purple). |
-fig14.jpg) Fig. 14. Schematic diagram showing the proposed origin regions of our meteorites in the main asteroid Belt. |
