(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)
Meteoryty/Klasyfikacja
Z Wiki.Meteoritica.pl
m (→Typy meteorytów polskich (zarejestrowanych w {{!MBD}})) |
m (→Typy meteorytów polskich (zarejestrowanych w {{!MBD}})) |
||
(Nie pokazano 18 wersji pomiędzy niniejszymi.) | |||
Linia 1: | Linia 1: | ||
__NOTOC__ | __NOTOC__ | ||
- | {{VerifyLevel|level= | + | {{VerifyLevel|level=2i}} |
== Klasyfikacja meteorytów (''meteorites classification'') == | == Klasyfikacja meteorytów (''meteorites classification'') == | ||
Linia 19: | Linia 19: | ||
! [[Meteoryty/Nazewnictwo|Nazwa]] !! !! typ !! ikona | ! [[Meteoryty/Nazewnictwo|Nazwa]] !! !! typ !! ikona | ||
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Antonin]] || spadek || kamienny, chondryt zwyczajny '''L4-5''' || [[File:GEWikiClassOC-L.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Baszkówka]] || spadek || kamienny, chondryt zwyczajny '''L5''' || [[File:GEWikiClassOC-L.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Białystok]] || spadek || kamienny, achondryt z grupy HED, eukryt '''EUC-pmict''' || [[File:GEWikiClassHED-EUC.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[Czestochowa Rakow | + | | [[Czestochowa Rakow I]] || artefakt ||data-sort-value="Artifact"| żelazny ('''Iron'''), bransoleta żelazna, ataksyt (?) || [[File:GEWikiClassArtifact.png]][[File:GEWikiClassIron.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Czestochowa Rakow II]] || artefakt ||data-sort-value="Artifact"| żelazny ('''Iron'''), bransoleta żelazna, oktaedryt (?) || [[File:GEWikiClassArtifact.png]][[File:GEWikiClassIron.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Gaj]] || wątpliwy spadek ||data-sort-value="Doubtful"| '''Doubtful meteorite''' || [[File:GEWikiClassDoubtful.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Gdynia]] || wątpliwy spadek ||data-sort-value="Doubtful"| '''Doubtful meteorite''' || [[File:GEWikiClassDoubtful.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Gnadenfrei (Piława Górna)]] || spadek || kamienny, chondryt zwyczajny '''H5''' || [[File:GEWikiClassOC-H.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Grüneberg (Wilkanówko)]] || spadek || kamienny, chondryt zwyczajny '''H4''' || [[File:GEWikiClassOC-H.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Grzempach (Grzempy)]] || spadek || kamienny, chondryt zwyczajny '''H5''' || [[File:GEWikiClassOC-H.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Keilce]] || pseudometeoryt || '''Pseudometeorite''' || [[File:GEWikiClassPseudo.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Kratery Morasko]] || kratery impaktowe || '''Impact Crater''' || [[File:GEWikiClassCrater.png]] |
|- | |- | ||
- | | | + | | [[Krzadka (Krządka)]] || znalezisko || żelazny ('''Iron''') (Ogg?) || [[File:GEWikiClassIron.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Kuźnica]] || znalezisko || kamienny, chondryt zwyczajny '''H5''' || [[File:GEWikiClassOC-H.png]] |
|- | |- | ||
- | + | | [[Lechówka]] || znalezisko || żelazny meteoryt kopalny ('''Relict iron''') || [[File:GEWikiClassXRelict.png]] | |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Leoncin]] || znalezisko || kamienny, chondryt zwyczajny '''LL4-6''' || [[File:GEWikiClassOC-LL.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | |data-sort-value="Lowicz"| [[Łowicz]] || spadek || kamienno-żelazny, mezosyderyt '''Mwsosiderite-A3''' || [[File:GEWikiClassSI-MES.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Morasko]] || znalezisko || żelazny ('''Iron'''), '''IAB-MG''' || [[File:GEWikiClassIR-IAB.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Oborniki]] || wątpliwe znalezisko || żelazny ('''Doubtful Iron''') || [[File:GEWikiClassIron.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Ostrzeszów]] || wątpliwy spadek ||data-sort-value="Doubtful"| '''Doubtful meteorite''' || [[File:GEWikiClassDoubtful.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Podgrodzie]] || znalezisko || kamienny, chondryt zwyczajny '''H4/5''' || [[File:GEWikiClassOC-H.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Pomorze]] || wątpliwe znalezisko || żelazny ('''Doubtful Iron''') || [[File:GEWikiClassIron.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Pułtusk]] || spadek || kamienny, chondryt zwyczajny '''H5''' || [[File:GEWikiClassOC-H.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Ratyń]] || spadek || kamienny, niesklasyfikowany '''Stone-uncl''' (prawdopodobnie achondryt (?)) || [[File:GEWikiClassStone-u.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Sagan (Dąbrowa Łużycka)]] || spadek || kamienny, niesklasyfikowany '''Stone-uncl''' || [[File:GEWikiClassStone-u.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Schellin (Skalin)]] || spadek || kamienny, chondryt zwyczajny '''L''' || [[File:GEWikiClassOC-L.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Schwetz (Świecie)]] || znalezisko || żelazny ('''Iron'''), '''IIIAB''' || [[File:GEWikiClassIR-IIIAB.png]] |
|- | |- | ||
- | | | + | | [[Seeläsgen (Przełazy)]] || znalezisko || żelazny ('''Iron'''), '''IAB-MG''' || [[File:GEWikiClassIR-IAB.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | ''[[Siewierz]]'' || ''znalezisko'' || kamienny, chondryt zwyczajny '''L5''' || [[File:GEWikiClassOC-L.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Sołtmany]] || spadek || kamienny, chondryt zwyczajny '''L6''' || [[File:GEWikiClassOC-L.png]] |
|- | |- | ||
- | |data-sort-value=" | + | | [[Swindnica Gorna]] || wątpliwy spadek ||data-sort-value="Doubtful"| kamienny (?) ('''Doubtful stone''') || [[File:GEWikiClassDoubtful.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | |data-sort-value="Swiecany"| [[Święcany]] || znalezisko || kamienny, chondryt zwyczajny '''L/LL5''' || [[File:GEWikiClassOC-LLL.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Tartak]] || znalezisko || żelazny ('''Iron'''), '''IIIAB''' || [[File:GEWikiClassIR-IIIAB.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[ | + | | [[Warsaw I]] || wątpliwe znalezisko || żelazny ('''Doubtful meteorite''') || [[File:GEWikiClassIron.png]] |
|- | |- | ||
- | | [[Zakłodzie]] || znalezisko || kamienny, achondryt enstatytowy, Enst achon-ung || [[File:GEWikiClassE-u.png]] | + | | [[Wietrzno-Bobrka]] || artefakt ||data-sort-value="Artifact"| żelazny ('''Iron'''), żelazna siekierka, oktaedryt/ataksyt (?) || [[File:GEWikiClassArtifact.png]][[File:GEWikiClassIron.png]] |
+ | |- | ||
+ | | [[Zakłodzie]] || znalezisko || kamienny, achondryt enstatytowy, '''Enst achon-ung''' || [[File:GEWikiClassE-u.png]] | ||
|} | |} | ||
</div> | </div> | ||
Linia 99: | Linia 101: | ||
! spadki<br />(''fall'') !! znaleziska<br />(''find'') !! wątpliwe<br />(''doubtful'') | ! spadki<br />(''fall'') !! znaleziska<br />(''find'') !! wątpliwe<br />(''doubtful'') | ||
|- | |- | ||
- | | | + | | 12 || 11 || 7 |
|} | |} | ||
Linia 111: | Linia 113: | ||
!colspan="3" | kamienne !! żelazno-<br />-kamienne !! żelazne | !colspan="3" | kamienne !! żelazno-<br />-kamienne !! żelazne | ||
|- | |- | ||
- | |colspan="3" | | + | |colspan="3" | 17 |
|rowspan="3" | 1 | |rowspan="3" | 1 | ||
- | |rowspan="3" | | + | |rowspan="3" | 7 |
|- | |- | ||
! chondryty !! achondryty !! niesklasyfikowane | ! chondryty !! achondryty !! niesklasyfikowane | ||
|- | |- | ||
- | | | + | | 13 |
| 2 | | 2 | ||
| 2 | | 2 | ||
Linia 179: | Linia 181: | ||
|- | |- | ||
| Artefakty || [[Czestochowa Rakow I i II (Częstochowa Raków I i II)|Czestochowa Rakow I]], [[Czestochowa Rakow I i II (Częstochowa Raków I i II)|Czestochowa Rakow II]], [[Wietrzno-Bobrka]] | | Artefakty || [[Czestochowa Rakow I i II (Częstochowa Raków I i II)|Czestochowa Rakow I]], [[Czestochowa Rakow I i II (Częstochowa Raków I i II)|Czestochowa Rakow II]], [[Wietrzno-Bobrka]] | ||
+ | |- | ||
+ | | Reliktowe || [[Lechówka]] | ||
|- | |- | ||
| Pseudometeoryty || [[Keilce]] | | Pseudometeoryty || [[Keilce]] | ||
Linia 192: | Linia 196: | ||
== Ikony używane na mapach GoogleMaps == | == Ikony używane na mapach GoogleMaps == | ||
- | Specjalnie zaprojektowany przez | + | Specjalnie zaprojektowany przez [[Redakcja|Redakcję]] system ikon do oznaczania typów meteorytów w aplecie map GoogleEarth<ref>kompletny zestaw ikon na stronach [http://www.woreczko.pl/meteorites/classifications/MyGEIcons.htm Moje „ikony Google Earth”]</ref> |
:{| {{Table data |max-width= |text-align=}} | :{| {{Table data |max-width= |text-align=}} | ||
Linia 212: | Linia 216: | ||
[[File:GEWikiClassStone-u.png|Kamienny niesklacyfikowany]] – kamienny niesklasyfikowany (''Stone-uncl'') | [[File:GEWikiClassStone-u.png|Kamienny niesklacyfikowany]] – kamienny niesklasyfikowany (''Stone-uncl'') | ||
+ | |- | ||
+ | |[[File:GEWikiClassACH-AUB.png|Achondryt, aubryt]] – achondryt, aubryt (''achondrite, aubrite'', AUB) | ||
|- | |- | ||
|[[File:GEWikiClassHED-EUC.png|Achondryt, eukryt]] – achondryt, eukryt (''achondrite, eucrite'', EUC) | |[[File:GEWikiClassHED-EUC.png|Achondryt, eukryt]] – achondryt, eukryt (''achondrite, eucrite'', EUC) | ||
Linia 223: | Linia 229: | ||
[[File:GEWikiClassSI-PAL.png|Pallasyt]] – żelazno-kamienny, pallasyt (''pallasite'', PAL) | [[File:GEWikiClassSI-PAL.png|Pallasyt]] – żelazno-kamienny, pallasyt (''pallasite'', PAL) | ||
|- | |- | ||
- | |[[File:GEWikiClassIron.png|Żelazny]] – żelazny (''iron'') | + | |[[File:GEWikiClassIron.png|Żelazny]] – żelazny [[Szablon:!Iron Iron|Iron]] (''iron'') |
- | [[File:GEWikiClassIR-IAB.png|Żelazny typu IAB]] – żelazny, typu IAB (''iron'', IAB) | + | [[File:GEWikiClassIR-IAB.png|Żelazny typu IAB]] – żelazny, [[Szablon:!Iron IAB|typu IAB]] (''iron'', IAB) |
- | [[File:GEWikiClassIR-IIAB.png|Żelazny typu IIAB]] – żelazny, typu IIAB (''iron'', IIAB) | + | [[File:GEWikiClassIR-IIAB.png|Żelazny typu IIAB]] – żelazny, [[Szablon:!Iron IIAB|typu IIAB]] (''iron'', IIAB) |
- | [[File:GEWikiClassIR-IID.png|Żelazny typu IID]] – żelazny, typu IID (''iron'', IID) | + | [[File:GEWikiClassIR-IID.png|Żelazny typu IID]] – żelazny, [[Szablon:!Iron IID|typu IID]] (''iron'', IID) |
- | [[File:GEWikiClassIR-IIIAB.png|Żelazny typu IIIAB]] – żelazny, typu IIIAB (''iron'', IIIAB) | + | [[File:GEWikiClassIR-IIIAB.png|Żelazny typu IIIAB]] – żelazny, [[Szablon:!Iron IIIAB|typu IIIAB]] (''iron'', IIIAB) |
- | [[File:GEWikiClassIR-IVA.png|Żelazny typu IVA]] – żelazny, typu IVA (''iron'', IVA) | + | [[File:GEWikiClassIR-IVA.png|Żelazny typu IVA]] – żelazny, [[Szablon:!Iron IVA|typu IVA]] (''iron'', IVA) |
|- | |- | ||
|[[File:GEWikiClassCrater.png|Krater uderzeniowy]] – krater uderzeniowy (''impact crater'') | |[[File:GEWikiClassCrater.png|Krater uderzeniowy]] – krater uderzeniowy (''impact crater'') | ||
[[File:GEWikiClassDoubtful.png|Spadek/znalezisko wątpliwe]] – spadek/znalezisko wątpliwe (''doubtful'') | [[File:GEWikiClassDoubtful.png|Spadek/znalezisko wątpliwe]] – spadek/znalezisko wątpliwe (''doubtful'') | ||
+ | |||
+ | [[File:GEWikiClassXRelict.png|Reliktowe]] – reliktowe (''relict'') | ||
[[File:GEWikiClassPseudo.png|Pseudometeoryt]] – pseudometeoryt (''pseudometeorite'') | [[File:GEWikiClassPseudo.png|Pseudometeoryt]] – pseudometeoryt (''pseudometeorite'') | ||
Linia 244: | Linia 252: | ||
|} | |} | ||
- | + | <gallery caption="" widths="200px" heights="200px" perrow="3"> | |
+ | File:GE_CompareIcons-NEWicons-anime.gif|Moje „ikony Google Earth” (''My “GoogleEarth icons”'') | ||
+ | File:Type_of_meteorites_(USA_versus_Europe).jpg|Typy znajdowanych meteorytów w zależności od charakteru środowiska | ||
+ | </gallery> | ||
+ | |||
<br clear="all"/> | <br clear="all"/> | ||
== [[Bibliografia]] == | == [[Bibliografia]] == | ||
+ | |||
+ | * {{Łuszczek (2021)}} | ||
* {{Pilski (2001)}} | * {{Pilski (2001)}} | ||
+ | |||
+ | * {{Woźniak (2021, ASMP)}} | ||
{{Przypisy}} | {{Przypisy}} | ||
Linia 259: | Linia 275: | ||
* PSM – Stanisław Mendys, [http://www.ptmet.org.pl/old/psm/krzemiany.htm OLIWINY, PIROKSENY, SKALENIE] {{SeparatorBull}} [http://www.ptmet.org.pl/old/psm/krzemiany2.htm KRZEMIANY (GLINOKRZEMIANY) WARSTWOWE] | * PSM – Stanisław Mendys, [http://www.ptmet.org.pl/old/psm/krzemiany.htm OLIWINY, PIROKSENY, SKALENIE] {{SeparatorBull}} [http://www.ptmet.org.pl/old/psm/krzemiany2.htm KRZEMIANY (GLINOKRZEMIANY) WARSTWOWE] | ||
- | * woreczko.pl – [http://www.woreczko.pl/meteorites/classifications/MyGEIcons.htm Moje „ikony Google Earth”] {{SeparatorBull}} [http://www.woreczko.pl/meteorites/features/glossary-ClassificationScheme.htm Klasyfikacja meteorytów – schemat (''Meteorites classifications – scheme'')] {{SeparatorBull}} [http://www.woreczko.pl/meteorites/falls/f_Falls-classes.htm Statystyki spadków wg typów] | + | |
+ | * woreczko.pl – [http://www.woreczko.pl/meteorites/features/glossary-IronMeteorites.htm Meteoryty żelazne – klasyfikacja w obrazach (''Iron meteorites – classification in pictures'')] {{SeparatorBull}} [http://www.woreczko.pl/meteorites/classifications/MyGEIcons.htm Moje „ikony Google Earth”] {{SeparatorBull}} [http://www.woreczko.pl/meteorites/features/glossary-ClassificationScheme.htm Klasyfikacja meteorytów – schemat (''Meteorites classifications – scheme'')] {{SeparatorBull}} [http://www.woreczko.pl/meteorites/falls/f_Falls-classes.htm Statystyki spadków wg typów] |
Aktualna wersja na dzień 19:19, 31 lip 2024
Klasyfikacja meteorytów (meteorites classification)
Obszernie i w sposób przystępny klasyfikacja meteorytów jest opisana na stronach:
- Schemat klasyfikacji meteorytów na stronach Jana Woreczko – Klasyfikacja meteorytów – schemat (Meteorites classifications – scheme)
- PTMet – Informacje o meteorytach
- PSM – Stanisław Mendys, Meteoryty kamienne
- RedBor – Robert Borzęcki, Kolekcja meteorytów i tektytów
Typy meteorytów polskich (zarejestrowanych w Meteoritical Bulletin Database)
(Italikiem wyróżniono meteoryt zgłoszone/nie zarejestrowane)
Nazwa typ ikona Antonin spadek kamienny, chondryt zwyczajny L4-5 Baszkówka spadek kamienny, chondryt zwyczajny L5 Białystok spadek kamienny, achondryt z grupy HED, eukryt EUC-pmict Czestochowa Rakow I artefakt żelazny (Iron), bransoleta żelazna, ataksyt (?) Czestochowa Rakow II artefakt żelazny (Iron), bransoleta żelazna, oktaedryt (?) Gaj wątpliwy spadek Doubtful meteorite Gdynia wątpliwy spadek Doubtful meteorite Gnadenfrei (Piława Górna) spadek kamienny, chondryt zwyczajny H5 Grüneberg (Wilkanówko) spadek kamienny, chondryt zwyczajny H4 Grzempach (Grzempy) spadek kamienny, chondryt zwyczajny H5 Keilce pseudometeoryt Pseudometeorite Kratery Morasko kratery impaktowe Impact Crater Krzadka (Krządka) znalezisko żelazny (Iron) (Ogg?) Kuźnica znalezisko kamienny, chondryt zwyczajny H5 Lechówka znalezisko żelazny meteoryt kopalny (Relict iron) Leoncin znalezisko kamienny, chondryt zwyczajny LL4-6 Łowicz spadek kamienno-żelazny, mezosyderyt Mwsosiderite-A3 Morasko znalezisko żelazny (Iron), IAB-MG Oborniki wątpliwe znalezisko żelazny (Doubtful Iron) Ostrzeszów wątpliwy spadek Doubtful meteorite Podgrodzie znalezisko kamienny, chondryt zwyczajny H4/5 Pomorze wątpliwe znalezisko żelazny (Doubtful Iron) Pułtusk spadek kamienny, chondryt zwyczajny H5 Ratyń spadek kamienny, niesklasyfikowany Stone-uncl (prawdopodobnie achondryt (?)) Sagan (Dąbrowa Łużycka) spadek kamienny, niesklasyfikowany Stone-uncl Schellin (Skalin) spadek kamienny, chondryt zwyczajny L Schwetz (Świecie) znalezisko żelazny (Iron), IIIAB Seeläsgen (Przełazy) znalezisko żelazny (Iron), IAB-MG Siewierz znalezisko kamienny, chondryt zwyczajny L5 Sołtmany spadek kamienny, chondryt zwyczajny L6 Swindnica Gorna wątpliwy spadek kamienny (?) (Doubtful stone) Święcany znalezisko kamienny, chondryt zwyczajny L/LL5 Tartak znalezisko żelazny (Iron), IIIAB Warsaw I wątpliwe znalezisko żelazny (Doubtful meteorite) Wietrzno-Bobrka artefakt żelazny (Iron), żelazna siekierka, oktaedryt/ataksyt (?) Zakłodzie znalezisko kamienny, achondryt enstatytowy, Enst achon-ung
- Statystyka
spadki (fall) | znaleziska (find) | wątpliwe (doubtful) |
---|---|---|
12 | 11 | 7 |
artefakty (artifacts) | kratery (craters) | pseudometeoryty (pseudometeorites) |
---|---|---|
3 | 1 | 1 |
kamienne | żelazno- -kamienne | żelazne | ||
---|---|---|---|---|
17 | 1 | 7 | ||
chondryty | achondryty | niesklasyfikowane | ||
13 | 2 | 2 |
Ikony używane na mapach GoogleMaps
Specjalnie zaprojektowany przez Redakcję system ikon do oznaczania typów meteorytów w aplecie map GoogleEarth[1]
– chondryt zwyczajny (ordinary chondrite, H)
– chondryt zwyczajny (ordinary chondrite, L)
– chondryt zwyczajny (ordinary chondrite, LL)
– chondryt zwyczajny (ordinary chondrite, H/L)
– chondryt zwyczajny (ordinary chondrite, L/LL)
– chondryt zwyczajny (ordinary chondrite, OC)
– chondryt węglisty (carbonaceous chondrite, CI)
– achondryt, aubryt (achondrite, aubrite, AUB)
– achondryt, eukryt (achondrite, eucrite, EUC)
– achondryt, howardyt (achondrite, howardite, HOW)
– achondryt, enstatytowy niezgrupowany (achondrite, Enst achon-ung)
– żelazno-kamienny, mezosyderyt (mesosiderite, MES)
– żelazny Iron (iron)
– żelazny, typu IAB (iron, IAB)
– żelazny, typu IIAB (iron, IIAB)
– żelazny, typu IID (iron, IID)
– żelazny, typu IIIAB (iron, IIIAB)
– żelazny, typu IVA (iron, IVA)
– krater uderzeniowy (impact crater)
– spadek/znalezisko wątpliwe (doubtful)
Bibliografia
- Łuszczek Katarzyna, (2021), Chondryty zwyczajne i ich ciała macierzyste, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, 2021, ss. 149.[2] ISBN 978-83-7493-145-8.
- Pilski Andrzej S., (2001), Meteoryty w zbiorach polskich, Olsztyn 2001.[3]
- Woźniak Marek, (2021), Meteoryty żelazne – klasyfikacja w obrazach (Iron meteorites – classification in pictures), Acta Soc. Metheor. Polon., 12, 2021, s. 149-216 (abstrakt).[4] Plik ASMP; Książka abstraktów.
Przypisy
Linki zewnętrzne
- Meteoryty polskie zarejestrowane w Meteoritical Bulletin Database
- Strony Polskiego Towarzystwa Meteorytowego – PTMet
- PSM – Stanisław Mendys, OLIWINY, PIROKSENY, SKALENIE ● KRZEMIANY (GLINOKRZEMIANY) WARSTWOWE