PayPal-donate (Wiki).png
O ile nie zaznaczono inaczej, prawa autorskie zamieszczonych materiałów należą do Jana Woreczko & Wadi.

(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)


Tarnobrzeg

Z Wiki.Meteoritica.pl

(Różnice między wersjami)
m („Mamy więc TRIPLET! Ale poczekajmy, bo może jesienią spadną nie tylko liście{{Kropek}} 🍂”)
(Galerie)
 
Linia 178: Linia 178:
== Galerie ==
== Galerie ==
-
Znalazca i jego znalezisko (źródło: MADEINSPACE.pl)
+
Znalazca i jego znalezisko (MADEINSPACE.pl; źródło: FB)
<gallery caption="" widths="240px" heights="240px" perrow="3">
<gallery caption="" widths="240px" heights="240px" perrow="3">
File:Tarnobrzeg_desert_(MADEINSPACE_pl)-fb2a.jpg|Antek Kilijański ze swoim znaleziskiem
File:Tarnobrzeg_desert_(MADEINSPACE_pl)-fb2a.jpg|Antek Kilijański ze swoim znaleziskiem
Linia 188: Linia 188:
File:Tarnobrzeg_desert_(MADEINSPACE_pl)-fb3.jpg|Chondrytowa natura okazu (źródło: MADEINSPACE.pl)
File:Tarnobrzeg_desert_(MADEINSPACE_pl)-fb3.jpg|Chondrytowa natura okazu (źródło: MADEINSPACE.pl)
</gallery>
</gallery>
 +
 +
 +
Wybrane obrazy z wyników badań przeprowadzonych na Uniwersytecie Śląskim (MADEINSPACE.pl; źródło: FB)
 +
<gallery caption="" widths="170px" heights="240px" perrow="4">
 +
File:Tarnobrzeg_(UŚl_thin_slice-1)-fb.jpg|Obrazy płytki cienkiej (ang. ''thin section''); nikole równoległe&nbsp;‖ (góra), skrzyżowane&nbsp;× (dół)
 +
File:Tarnobrzeg_(UŚl_thin_slice-2)-fb.jpg|Obrazy płytki cienkiej
 +
File:Tarnobrzeg_(UŚl_thin_slice-3)-fb.jpg|Obrazy płytki cienkiej
 +
File:Tarnobrzeg_(UŚl_SEM-1)-fb.jpg|Obrazy z mikroskopu elektronowego (SEM{{!SEM}})
 +
File:Tarnobrzeg_(UŚl_SEM-2)-fb.jpg|Mikroskop elektronowy; spękania wypełnione minerałami wtórnymi
 +
File:Tarnobrzeg_(UŚl_SEM-3)-fb.jpg|Mikroskop elektronowy; produkty wietrzenia
 +
File:Tarnobrzeg_(UŚl_ore_microscope)-fb.jpg|Obrazy z mikroskopu kruszcowego (ang. ''ore microscope'', ''reflected-light microscope''); widok w&nbsp;świetle odbitym
 +
File:Tarnobrzeg_(UŚl_cathodoluminescence)-fb.jpg|Obrazy katodoluminescencjne (ang. ''cathodoluminescence'')
 +
</gallery>
 +
{{Przypisy}}
{{Przypisy}}

Aktualna wersja na dzień 22:45, 29 lip 2026

0i


„Mamy więc TRIPLET! Ale poczekajmy, bo może jesienią spadną nie tylko liście 🍂”

Tarnobrzeg desert (Skytinel)-fb1.jpg

tak skomentował na FB Mateusz Żmija (Skytinel[1]) post informujący o znalezieniu meteorytu w okolicach Tarnobrzega. TRIPLET nawiązywał do dwóch nowych polskich meteorytów z tego roku: DrelówPoświętno!


9 paździenika 2025 roku na profilu FB PTMet pojawiła się sensacyjna informacja. Młody tarnobrzeżanin, 12-letni Antek Kilijański, znalazł w rejonie Tarnobrzega tajemniczy kamień. W czwartek, 9 października, naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego potwierdzili, że to fragment meteorytu sprzed 4,5 miliarda lat! (Tygodnik Nadwiślański)

Według artykułu w lokalnej prasie (Tygodnik Nadwiślański) tarnobrzeski nastolatek Antek Kilijański, jak wielu chłopców w jego wieku, lubi zbierać ciekawe kamienie. Podczas jednego z rodzinnych wyjazdów nad pobliskie Jezioro Tarnobrzeskie (zalane wyrobisko po kopalni siarki) zebrał wiele ciekawych kamieni, które zabrał do domu. Po jakimś czasie, jego ojciec Grzegorz Kilijański, znany tarnobrzeski fotograf przyrody i zjawisk na niebie, przeglądał znaleziska syna i jeden z kamieni wzbudził jego zainteresowanie. Skojarzył dziwny kamień z meteorytami. Zrobił „test” na jego magnetyczność i zaczął podejrzewać, że ma do czynienia z autentycznym meteorytem. Zrobił zdjęcia znaleziska i wysłał je w internecie do specjalisty od meteorytów. Potwierdził on, że może to być prawdziwy meteoryt i należy go przesłać do badań. Próbka trafiła do geologów Agnieszki Mirek i Krzysztofa Szopy z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Potwierdzili oni meteorytową naturę kamienia i wstępnie zidentyfikowali go jako chondryt zwyczajny.

Historia tego kamyczka nabrała rozpędu, gdy informacja o znalezisku trafiła na facebooka
znawcy meteorytów, nie tylko ci z laboratoriów, ale doświadczeni poszukiwacze i kolekcjonerzy, wyrazili swoje zastrzeżenia co do autentyczności znaleziska!! Na FB rozgorzała dyskusja[2]


Całą historię pilotował Jarosław Morys (właściciel portalu MADEINSPACE.pl; kolekcjoner i poszukiwacz, mający na swoim koncie odnalezienie m.in. meteorytów: Drelów, Haag, Poświętno, Pusté Úľany, Ribbeck).

Spis treści


W obliczu pojawiających się wątpliwości dotyczących miejsca znalezienia okazu, 10 października Jarosław Morys zamieścił dodatkową informację w swoim poście

«

MADEINSPACE.pl

czwartek, 9 października 2025 o 23:37

💥Aktualizacja: w odpowiedzi na liczne komentarze: okaz jest rozpoznany, potwierdzony, jako meteoryt. Znalazca określił miejsce znalezienia oraz jego historię.
Na ten moment TO WSZYSTKO.
Natomiast szczegółowe badania dopiero się rozpoczęły. Jeśli znalezisko okaże się oszustwem to ta informacja zostanie podana. Jednak na tym etapie nie można zakładać takiego scenariusza💥

czwartek, 9 października 2025 o 23:37

Nowy polski meteoryt! - Tarnobrzeg!😍☄🪨🇵🇱

[patrz → Doniesienia]
»


Badania i wyniki

W lipcu 2026 roku ukazały się wreszcie wynika badań znaleziska z Tarnobrzega. Para geologów Agnieszka Mirek i Krzysztof Szopa z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, zakończyli badania. Poza potwierdzeniem, że znalezisko to meteoryt, najważniejszą konkluzją jest to, że ze względu na obecność warniszu[3] i kalicze[4] oraz brak jednoznacznych dowodów pozwalających rozstrzygnąć, czy ich powstanie ma charakter pustynny, czy lokalny, okaz nie zostanie zgłoszony do Meteoritical Bulletin Database.

Podsumowanie tej historii zamieścił na facebooku Jarosław Morys (fragmenty posta; wyróżnienia i uwagi [] w tekście Redakcja):

«

MADEINSPACE.pl

środa, 29 lipca 2026 o 12:14
(…) [historia znaleziska] (…)

Wyniki badań:
Skład: oliwin (46,5%), pirokseny (28%), skaleń (8,5%. Głównie albit – 83% skaleni. Występuje też plagioklaz, którego średnia zawartość cząstki anortytowej wynosi 12%), troilit (6,5%), fazy metaliczne (2% - kamacyt (o zawartości niklu 2,6-8% i kobaltu 1%), taenit (o zawartości niklu ok 25% i kobaltu 1%), tetrataenit (o zawartości niklu 42% i kobaltu 0,4%), spinel chromowy (<1%), fosforany (<0,5%), wtórne minerały żelaza (7%).

Typ meteorytu: prawdopodobnie chondryt zwyczajny LL3-4
stopień zwietrzenia: W2/W3

Występuje skorupa obtopieniowa, pokryta cienką powłoką tlenków manganu i żelaza (tzw warnisz)[3], a w zagłębieniach powierzchni – kalicze (caliche, werniks skalny)[4].

Ze względu na występowanie warniszu i kalicze, oraz na brak jednoznacznych dowodów na ich powstanie pustynne lub lokalne, okaz nie zostanie zgłoszony do Meteoritical Bulletin Database.

(…) [charakterystyka warniszu i kalicze] (…)

Fragmenty:
- Płytka cienka, płytka (0,276 g) i odłamany fragment (0,016 g) w posiadaniu MADEINSPACE.pl z możliwym przeznaczeniem do dalszych badań i analiz;
- Dwie części okazu (0,403 g i 0,269 g) – w posiadaniu Antoniego i Grzegorza Kilijańskich;
- pozostała masa: straty przy cięciu i produkcji płytki cienkiej.

(…) [źródła i opis zamieszczonych w poście fotografii] (…)
»


Prawdopodobnie historia ta nie będzie miała dalszego ciągu?

Doniesienia

Za postem profilu MADEINSPACE.pl

«
Tarnobrzeg desert (MADEINSPACE pl)-fb1.jpg

MADEINSPACE.pl

czwartek, 9 października 2025 o 23:37

Nowy polski meteoryt! - Tarnobrzeg!😍☄🪨🇵🇱

Na rodzinnym wypadzie nad Jezioro Tarnobrzeskie (zalane wyrobisko po kopalni siarki), 12-letni Antek Kilijański (fot 1) zbierał kamienie do swojej kolekcji. Jeden z nich wzbudził podejrzenia jego taty, że może być meteorytem. Wykonał podstawowy test magnesem (wynik pozytywny) i dodał zdjęcia okazu na facebookową grupę „Czy jest to meteoryt”.

Dla mnie historia tego meteorytu rozpoczęła się 18 czerwca 2025 roku, kiedy zobaczyłem zdjęcia podejrzanego kamienia (fot 2-6). Poradziłem wykonanie szlifu. Po kilku próbach udało się osiągnąć wystarczający poziom szlifu do oceny (fot 7-8). Właściciele okazu otrzymali informację jak – mniej więcej - wygląda proces badawczy oraz klasyfikacja nowego meteorytu a także, że skała wygląda na pożyłkowany szokowo chondryt zwyczajny L lub LL. Zdecydowali się przysłać mi okaz, który zważyłem (1,66 g) i zrobiłem kilkanaście zdjęć (9-19) i jeszcze tego samego dnia (17 lipca) odesłałem okaz do mgr Agnieszki Mirek z Uniwersytetu Śląskiego.

Zespół naukowców, z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, złożony z mgr Agnieszki Mirek i dr Krzysztofa Szopy przystąpili do badań. Wstępne wyniki mówiły o obecności oliwinów, piroksenów, żelaza z bardzo małą zawartością niklu i siarczku żelaza bez śladów obecności niklu. Meteoryt, ale cień wątpliwości pozostawał. Rozpoczął się czas oczekiwania na wykonanie płytki cienkiej.

Zespół badawczy otrzymał płytkę cienką do badań pod mikroskopem polaryzacyjnym w świetle przechodzącym (fot 20) 9 października i na 100% potwierdzili pozaziemskie pochodzenie okazu!

Meteoryt jest chondrytem (najprawdopodobniej chondrytem zwyczajnym) cechującym się silnym zbrekcjowaniem. Zostanie dokładnie przebadany, a następnie zgłoszony do oficjalnej klasyfikacji.

Gratulacje dla znalazcy! Brawo Antek!
Brawa również dla taty Antka za czujność oraz podziękowania za zaufanie!

fot 1-8: Grzegorz Kilijański
fot 9-19: Jarosław Morys, MADEINSPACE.pl
fot 20: Agnieszka Mirek, Krzysztof Szopa
______________________
www.madeinspace.pl - sklep z meteorytami i biżuterią☄🪨😍

»


Za postem na profilu Polskiego Towarzystwa Meteorytowego

«
Tarnobrzeg desert (PTMet)-fb1.jpg

Polskie Towarzystwo Meteorytowe

czwartek, 9 października 2025 o 21:40

UWAGA!

Obecnie na Wydział Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach trwają badania nad dwoma nowymi polskimi chondrytami!!!

1. Pierwszy to meteoryt o roboczej nazwie Tarnobrzeg.
Dotychczas wykonano podstawowe badania identyfikacyjne, które będą poszerzone i kontynuowane w celu m.in. klasyfikacji meteorytu w Meteoritical Bulletin Database.
Meteoryt do badań dostarczył @Jarosław Morys, który skontaktował się ze Znalazcą, wstępnie zidentyfikował skałę i w zgodnym porozumieniu przekazał ją do badań.

2. Drugim meteorytem jest okruch meteorytu o roboczej nazwie Poświętno (tzn. Mrówka), odnaleziony i przekazany do badań przez Jarosława Morysa. Fragment ten, ze względu na zbyt małą masę, nie może posłużyć do klasyfikacji, jednak jest wystarczający, aby przeprowadzić szczegółowe badania petrograficzne. Oba meteoryty bada zespół w składzie Prof. Krzysztof SzopaAgnieszka Mirek.

Więcej szczegółów wkrótce!

Fot. 1. Pokruszone chondry lamelkowe w centralnej części obrazu. Meteoryt Tarnobrzeg (mikroskop optyczny, światło przechodzące).
Fot. 2. Przekazany do badań okruch meteorytu Poświętno (znalazca i fot J. Morys) oraz chondra lamelkowa (mikroskop optyczny, światło przechodzące).

»


Wątpliwości/komentarze

Za postem profilu W Gabinecie Astronoma

«
Tarnobrzeg desert (WGabinecieAstronoma)-fb1.jpg

W Gabinecie Astronoma

piątek, 10 października 2025 o 07:37

Pojawiły się zdjęcia całego okazu "meteorytu Tarnobrzeg". Nie miałem go w ręce, ale po obejrzeniu zdjęć wg mnie powierzchnia wskazuje w 99,9% na meteoryt pustynny. Także caliche (te jaśniejsze miejsca, gdzie osadził się węglan wapnia) jest charakterystyczne dla meteorytów pustynnych. Ktoś nas znowu robi w konia…?

W szczególności niepokoi mnie to po Dniu Kraterów Meteorytowych Morasko 2025, gdzie osoba przyniosła mały meteoryty pustynny do weryfikacji i twierdziła, że znalazła go w żwirowni w PL.

[Wybrane komentarze]

«

Tomasz Jakubowski
Tak wystarczy ogląd okazu przed badaniem by nabrać podejrzeń co do miejsca znalezienia, Kalicze[4] nie tylko występuje na powierzchni okazu ale i wypełnia szczeliny (co jest typowe). Oczywiście warto dla pewności strzelić Ramana[5] by potwierdzić obecność CaCO₃. Ale zwróćmy uwagę na inne cechy tego okazu, które raczej wskazują na charakterystyczne piaskowanie (sandblasting) powierzchni okazu. Warto jeszcze zbadać zagłębienia i pęknięcia nie nie ma tam materiału osadzonego w wyniku wietrzenia, jeśli znajdzie się ziarna piasku to takie pod mikroskopem wskazują pochodzenie (pustynne lub rzeczne, morfologia ziaren jest różna dlatego określa się środowisko). To jest dosyć częsty problem, gdzie nie ogląda się okazu przed badaniem i wychodzą jaja potem.

Marcin A. Cimała
Nie chce nic mowic ale to bardziej na NWA wyglada a nie na okaz ze zwirowni. I serio, dzieciak podnosi znow jakis 10 gramowy kawalek… ile razy juz to przerabialismy w PL? Niech lepiej zacznie lotto skreslac bo sobie skila marnuje. Eh

Jason Utas Desert varnished stone with patches of caliche. 100% a desert find.
Could be submitted as NOVA x, but probably shouldn’t be submitted at all…

Michael Farmer
I’m sorry but this is an NWA. A desert rock. Not something from wet Poland. I’m sure this is a scam.

Marcin A. Cimała
Przede wszystkim żwirownia czy nie żwirownia, okaz powinien wyglądać jak Pultusk z gruba warstwa zwietrzeliny a nie z caliche i to jeszcze z taka podejrzana linia odcięcia jak na zdjęciu z boku. Wygląda to jakby leżał do polowy zakopany w "żwirze".
A tak zupełnie na spokojnie, niech będzie to nowy polski meteoryt nic to nie daje ani w niczym nie przeszkadza. W końcu z tych 2g zostanie jeden po badaniach i wyjdzie L6 W10. Może trzeba ludzi uświadamiać żeby się oglądali za takimi 1+kg a nie takie bździny wielkości okazów które wywalam do kubła.

»

»


Media

O znalezisku informowała lokalna gazeta Tygodnik Nadwiślański (tyna.info.pl)

«

Piotr Welanyk 20:58, 09.10.2025 Aktualizacja: 12:10, 10.10.2025


Antek Kilijański z Tarnobrzega znalazł meteoryt mający 4,5 miliarda lat!

Młody tarnobrzeżanin, 12-letni Antek Kilijański, znalazł w rejonie Tarnobrzega tajemniczy kamień. W czwartek, 9 października, naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego potwierdzili, że to fragment meteorytu sprzed 4,5 miliarda lat!

– Antek lubi zbierać takie ciekawsze kształtem czy wyglądem kamienie. Tego dnia, kiedy znalazł to, co dziś okazało się chondrytem, nazbierał ich całą garść. W domu trafiły do filiżanki i… przeleżały sobie dość długo. Jakiś czas temu przeglądnąłem je i ten konkretny kamień wzbudził moje zainteresowanie. Widziałem setki zdjęć meteorytów i ten był podobny – opowiada Grzegorz Kilijański, znany tarnobrzeski fotograf przyrody i zjawisk atmosferycznych.

G. Kilijański przeprowadził domowy „test” – sprawdził, czy kamień ma właściwości magnetyczne.

– Wziąłem jakiś magnes z lodówki i… okazało się, że przyciąga Antka znalezisko. Obfotografowałem ten kamień, a zdjęcia wysłałem specjaliście prowadzącemu profil w internecie poświęcony meteorytom. Ustaliliśmy, że trzeba to pokazać naukowcom – opowiada G. Kilijański.

Pierwsze informacje nie były optymistyczne – w kamieniu znaleziono tylko śladowe ilości niklu, charakterystycznego dla meteorytów. Jednak dokładniejsze badanie przyniosło rewelacyjne wieści.

– Okazało się jednak, że na Uniwersytecie Śląskim wycięli płytkę” z tego kamienia, używając ostrza o grubości… 0,2 milimetra i poddali ją badaniu. Jego wyniki poznaliśmy w czwartek, 9 października. Kamień znaleziony przez Antka to bez cienia wątpliwości meteoryt – chondryt. I to nie byle jaki, ale taki pochodzący sprzed ok. 4,5 miliarda lat, z okresu formowania się Układu Słonecznego. Jest mocno sfatygowany, jak napisali naukowcy "bardzo mocno zwietrzały i zbrekcjowany, czyli potrzaskany w wyniku zderzeń w kosmosie", czyli pewnie długo krążył w przestrzeni kosmicznej zanim spadł w rejonie Tarnobrzega – opowiada Grzegorz Kilijański.

Teraz meteoryt będzie poddawany dalszym badaniom na Uniwersytecie Warszawskim. Po ich zakończeniu, jego znalazcy, Antkowi Kilijańskiemu przypadnie przywilej nadania mu nazwy, która trafi do naukowych opracowań. Nazwa musi być związana z miejscem znalezienia meteorytu.

Piotr Welanyk
wel-press@pro.onet.pl
»


Galerie

Znalazca i jego znalezisko (MADEINSPACE.pl; źródło: FB)


Wybrane obrazy z wyników badań przeprowadzonych na Uniwersytecie Śląskim (MADEINSPACE.pl; źródło: FB)


Przypisy

  1. ^ Skytinel — dynamicznie rozwijająca się sieć stacji bolidowych Skytinel; projekt zainicjowany wiosną 2024 roku i prowadzony przez Mateusza Żmiję; rozmieszczone na terenie Polski ponad 50 stacji z kamerami all-sky i kierunkowymi (stan: marzec 2026 r.), rejestruje jasne meteory i bolidy; sieć ma już swoje sukcesy: obserwacja bolidu z którego spadł meteoryt Haag i rokujący bolid SN20241025 (Grzebsk).
    • W lutym 2025 roku znaleziono okazy meteorytu Drelów spadłe z zaobserwowanego przez sieć bolidu SN20250218!
    • W sierpniu 2025 roku znaleziono fragmenty meteorytu Poświętno spadłe z zaobserwowanego przez sieć bolidu SN20250724!
    • W kwietniu 2026 roku znaleziono okaz meteorytu Zadzim spadły z zaobserwowanego przez sieć bolidu SN20260417!
  2. ^ znanych jest kilka przypadków, gdy meteoryty pochodzące z innych źródeł próbowano zgłaszać jako nowe znaleziska. Znany jest przypadek w Niemczech, gdzie jeden z poszukiwaczy próbował zgłosić okaz meteorytu Sikhote-Alin, jako nowe znalezisko (chodzi o meteoryt Inningen, który w 2011 roku został zdyskredytowany (Discredited) w Meteoritical Bulletin Database).
    W Polsce też niestety był przypadek, kiedy próbowano zgłosić okaz meteorytu Campo del Cielo, jako nowy polski meteoryt (tzw. Konopiska). Również w przypadku dwóch nowych meteorytów KrupeJankowo Dolne, wysuwane są podejrzenia o ich „obcym” pochodzeniu. A w przypadku meteorytu Rusalka udowodniono oszustwo! Wątpliwe są również współczesne znaleziska nowych okazów meteorytów w okolicach kraterów Kaali (Kaalijärv) (We wszystkich tych czterech przypadkach pojawia się nazwisko Mateusza Szyszka!); patrz → Kategoria:Oszustwa
  3. ^ a b warnisz pustynny (ang. desert varnish) to cienka, ciemnobrązowa lub czarna powłoka pokrywająca powierzchnię skał i meteorytów, powstająca w klimacie suchym i półsuchym. Tworzy się bardzo powoli w wyniku osadzania minerałów ilastych oraz tlenków manganu i żelaza. W meteorytyce obecność warniszu jest uznawana za ważny wskaźnik długotrwałego przebywania meteorytu na powierzchni pustyni. Należy jednak pamiętać, że podobne powłoki mogą tworzyć się również w innych środowiskach, dlatego sam warnisz nie stanowi jednoznacznego dowodu pustynnego pochodzenia okazu i powinien być oceniany łącznie z innymi cechami oraz wynikami badań
  4. ^ a b c d kalicze (ang. caliche, także calcrete) to wtórna, twarda skorupa glebowa zbudowana głównie z węglanu wapnia (CaCO₃), powstająca w klimacie suchym i półsuchym. Tworzy się w wyniku rozpuszczania i ponownego wytrącania węglanu wapnia, który z czasem cementuje piasek, żwir i inne osady. W meteorytyce obecność kalicze stanowi ważny wskaźnik środowiska, w którym przebywał meteoryt. Skorupy kalicze, podobnie jak warnisz pustynny (ang. desert varnish), często występują na meteorytach znajdowanych na pustyniach, gdzie rozwijają się podczas długotrwałego oddziaływania warunków klimatycznych. Należy jednak pamiętać, że podobne osady mogą powstawać również lokalnie, zwłaszcza na glebach bogatych w węglan wapnia. Z tego względu sama obecność kalicze nie stanowi jednoznacznego dowodu pustynnego pochodzenia okazu
  5. ^ spektroskopia Ramana (ang. Raman spectroscopy) – technika analityczna oparta na zjawisku nieelastycznego rozpraszania światła (efekt Ramana). Umożliwia identyfikację substancji oraz badanie ich struktury molekularnej i krystalicznej. Próbka oświetlana jest monochromatycznym światłem lasera; większość fotonów ulega rozpraszaniu bez zmiany energii, natomiast niewielka część wymienia energię z drganiami cząsteczek, co powoduje zmianę częstotliwości rozproszonego światła; powstałe widmo Ramana stanowi charakterystyczny „odcisk palca” badanej substancji. Co pozwala badać?: skład chemiczny materiału, rodzaj wiązań chemicznych, strukturę krystaliczną, obecność różnych faz materiałowych, stopień krystaliczności, naprężenia i defekty w materiale. Zalety: metoda nieniszcząca, wymaga minimalnego przygotowania próbki, wysoka selektywność chemiczna, możliwość analizy ciał stałych, cieczy i gazów, możliwość wykonywania mapowania chemicznego powierzchni. Wikipedia – Spektroskopia Ramana
  6. ^ SEM-EDS (ang. Scanning Electron Microscopy, Energy Dispersive Spectroscopy) – połączenie skaningowej mikroskopii elektronowej (SEM) z spektroskopią rentgenowską z dyspersją energii (EDS/EDX), umożliwiające jednoczesną obserwację mikrostruktury próbki i analizę jej składu chemicznego. Wiązka elektronów w mikroskopie SEM skanuje powierzchnię próbki, tworząc obraz o bardzo dużym powiększeniu; oddziaływanie elektronów z atomami próbki powoduje emisję charakterystycznego promieniowania rentgenowskiego; detektor EDS mierzy energie tego promieniowania, co pozwala zidentyfikować obecne pierwiastki i oszacować ich zawartość. Wikipedia – Skaningowy mikroskop elektronowy  ●  Energy-dispersive X-ray spectroscopy
    SEM-BSE (ang. Scanning Electron Microscopy, Backscattered Electrons) – technika obrazowania w skaningowym mikroskopie elektronowym wykorzystująca elektrony wstecznie rozproszone (BSE). Wiązka elektronów pada na próbkę, a część elektronów zostaje odbita (rozproszona wstecznie) przez jądra atomowe materiału; liczba elektronów BSE zależy głównie od liczby atomowej (Z) pierwiastków obecnych w próbce: pierwiastki cięższe (wyższe Z) dają silniejszy sygnał i są widoczne jako jaśniejsze obszary, pierwiastki lżejsze (niższe Z) dają słabszy sygnał i są widoczne jako ciemniejsze obszary. Co widać?: kontrast składowy (różnice w składzie chemicznym faz), identyfikację różnych faz materiału, obserwację rozmieszczenia minerałów, wtrąceń i zanieczyszczeń, informacje o mikrostrukturze próbki. Zalety: szybkie rozróżnianie obszarów o różnym składzie chemicznym, dobra współpraca z analizą EDS, szczególnie przydatna do badania materiałów wielofazowych. Wikipedia (EN) – Scanning electron microscope. Więcej → Mikrosonda (Microprobe)

Zobacz również

Linki zewnętrzne

Osobiste