(Unless otherwise stated, the copyright of the materials included belong to Jan Woreczko & Wadi.)
Tarnobrzeg
Z Wiki.Meteoritica.pl
m |
m (→Badania i wyniki) |
||
| Linia 34: | Linia 34: | ||
== Badania i wyniki == | == Badania i wyniki == | ||
| - | W lipcu 2026 roku ukazały | + | W lipcu 2026 roku ukazały się wreszcie wynika badań znaleziska z Tarnobrzega. Para geologów Agnieszka Mirek i Krzysztof Szopy z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, zakończyli badania. Poza potwierdzeniem, że znalezisko to meteoryt, '''najważniejszą konkluzją jest to, że ze względu na obecność warniszu<ref name="warnisz">'''warnisz pustynny''' (ang. ''desert varnish'') to cienka, ciemnobrązowa lub czarna powłoka pokrywająca powierzchnię skał i meteorytów, powstająca w klimacie suchym i półsuchym. Tworzy się bardzo powoli w wyniku osadzania minerałów ilastych oraz tlenków manganu i żelaza. W meteorytyce obecność warniszu jest uznawana za ważny wskaźnik długotrwałego przebywania meteorytu na powierzchni pustyni. Należy jednak pamiętać, że podobne powłoki mogą tworzyć się również w innych środowiskach, dlatego sam warnisz nie stanowi jednoznacznego dowodu pustynnego pochodzenia okazu i powinien być oceniany łącznie z innymi cechami oraz wynikami badań</ref> i kalicze<ref name="kalicze">'''kalicze''' (ang. ''caliche'', także ''calcrete'') to wtórna, twarda skorupa glebowa zbudowana głównie z węglanu wapnia (CaCO₃), powstająca w klimacie suchym i półsuchym. Tworzy się w wyniku rozpuszczania i ponownego wytrącania węglanu wapnia, który z czasem cementuje piasek, żwir i inne osady. W meteorytyce obecność kalicze stanowi ważny wskaźnik środowiska, w którym przebywał meteoryt. Skorupy kalicze, podobnie jak warnisz pustynny (ang. ''desert varnish''), często występują na meteorytach znajdowanych na pustyniach, gdzie rozwijają się podczas długotrwałego oddziaływania warunków klimatycznych. Należy jednak pamiętać, że podobne osady mogą powstawać również lokalnie, zwłaszcza na glebach bogatych w węglan wapnia. Z tego względu sama obecność kalicze nie stanowi jednoznacznego dowodu pustynnego pochodzenia okazu</ref> oraz brak jednoznacznych dowodów pozwalających rozstrzygnąć, czy ich powstanie ma charakter pustynny, czy lokalny, okaz nie zostanie zgłoszony do {{!MBD}}.''' |
| + | |||
| + | Podsumowanie tej historii zamieścił na facebooku Jarosław Morys (''fragmenty posta''): | ||
| + | {{BQuote-begin |width=800px}} | ||
| + | '''MADEINSPACE.pl'''<br /> | ||
| + | :[https://www.facebook.com/share/p/1EUhSTGTG6/ środa, 29 lipca 2026 o 12:14] | ||
| + | {{Wielokropek}}<br> | ||
| + | Wyniki badań: | ||
| + | |||
| + | Skład: oliwin (46,5%), pirokseny (28%), skaleń (8,5%. Głównie albit – 83% skaleni. Występuje też plagioklaz, którego średnia zawartość cząstki anortytowej wynosi 12%), troilit (6,5%), fazy metaliczne (2% - kamacyt (o zawartości niklu 2,6-8% i kobaltu 1%), taenit (o zawartości niklu ok 25% i kobaltu 1%), tetrataenit (o zawartości niklu 42% i kobaltu 0,4%), spinel chromowy (<1%), fosforany (<0,5%), wtórne minerały żelaza (7%). | ||
| + | |||
| + | Typ meteorytu: prawdopodobnie chondryt zwyczajny LL3-4<br> | ||
| + | stopień zwietrzenia: W2/W3 | ||
| + | |||
| + | Występuje skorupa obtopieniowa, pokryta cienką powłoką tlenków manganu i żelaza (tzw warnisz)<ref name="warnisz"></ref>, a w zagłębieniach powierzchni – kalicze (caliche, werniks skalny)<ref name="kalicze"></ref>. | ||
| + | |||
| + | Ze względu na występowanie warniszu i kalicze, oraz na brak jednoznacznych dowodów na ich powstanie pustynne lub lokalne, okaz nie zostanie zgłoszony do Meteoritical Bulletin Database.<br> | ||
| + | {{Wielokropek}} | ||
| + | |||
| + | Fragmenty:<br> | ||
| + | - Płytka cienka, płytka (0,276 g) i odłamany fragment (0,016 g) w posiadaniu MADEINSPACE.pl z możliwym przeznaczeniem do dalszych badań i analiz;<br> | ||
| + | - Dwie części okazu (0,403 g i 0,269 g) – w posiadaniu Antoniego i Grzegorza Kilijańskich;<br> | ||
| + | - pozostała masa: straty przy cięciu i produkcji płytki cienkiej.<br> | ||
| + | {{Wielokropek}} | ||
| + | {{BQuote-end}} | ||
== Doniesienia == | == Doniesienia == | ||
Wersja z 20:54, 29 lip 2026
 |
Strona w budowie (Site under construction) Jeszcze to chwilę potrwa (It will take a while) |
„Mamy więc TRIPLET! Ale poczekajmy, bo może jesienią spadną nie tylko liście… 🍂”
-fb1.jpg)
…tak skomentował na FB Mateusz Żmija (Skytinel[1]) post informujący o znalezieniu meteorytu w okolicach Tarnobrzega. TRIPLET nawiązywał do dwóch nowych polskich meteorytów z tego roku: Drelów i Poświętno!
9 paździenika 2025 roku na profilu FB PTMet pojawiła się sensacyjna informacja. Młody tarnobrzeżanin, 12-letni Antek Kilijański, znalazł w rejonie Tarnobrzega tajemniczy kamień. W czwartek, 9 października, naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego potwierdzili, że to fragment meteorytu sprzed 4,5 miliarda lat! (Tygodnik Nadwiślański)
Według artykułu w lokalnej prasie (Tygodnik Nadwiślański) tarnobrzeski nastolatek Antek Kilijański, jak wielu chłopców w jego wieku, lubi zbierać ciekawe kamienie. Podczas jednego z rodzinnych wyjazdów nad pobliskie Jezioro Tarnobrzeskie (zalane wyrobisko po kopalni siarki) zebrał wiele ciekawych kamieni, które zabrał do domu. Po jakimś czasie, jego ojciec Grzegorz Kilijański, znany tarnobrzeski fotograf przyrody i zjawisk na niebie, przeglądał znaleziska syna i jeden z kamieni wzbudził jego zainteresowanie. Skojarzył dziwny kamień z meteorytami. Zrobił „test” na jego magnetyczność i zaczął podejrzewać, że ma do czynienia z autentycznym meteorytem. Zrobił zdjęcia znaleziska i wysłał je w internecie do specjalisty od meteorytów. Potwierdził on, że może to być prawdziwy meteoryt i należy go przesłać do badań. Próbka trafiła do geologów Agnieszki Mirek i Krzysztofa Szopy z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Potwierdzili oni meteorytową naturę kamienia i wstępnie zidentyfikowali go jako chondryt zwyczajny.
- Historia tego kamyczka nabrała rozpędu, gdy informacja o znalezisku trafiła na facebooka…
- …znawcy meteorytów, nie tylko ci z laboratoriów, ale doświadczeni poszukiwacze i kolekcjonerzy, wyrazili swoje zastrzeżenia co do autentyczności znaleziska!! Na FB rozgorzała dyskusja…[2]
Całą historię pilotował Jarosław Morys (kolekcjoner i poszukiwacz, mający na swoim koncie odnalezienie m.in. meteorytów: Drelów, Haag, Poświętno, Pusté Úľany, Ribbeck; właściciel portalu MADEINSPACE.pl).
Spis treści |
W obliczu pojawiających się wątpliwości dotyczących miejsca znalezienia okazu, 10 października Jarosław Morys zamieścił dodatkową informację w swoim poście
MADEINSPACE.pl
💥Aktualizacja: w odpowiedzi na liczne komentarze: okaz jest rozpoznany, potwierdzony, jako meteoryt. Znalazca określił miejsce znalezienia oraz jego historię.
Na ten moment TO WSZYSTKO.
Natomiast szczegółowe badania dopiero się rozpoczęły. Jeśli znalezisko okaże się oszustwem to ta informacja zostanie podana. Jednak na tym etapie nie można zakładać takiego scenariusza💥
(…)
Badania i wyniki
W lipcu 2026 roku ukazały się wreszcie wynika badań znaleziska z Tarnobrzega. Para geologów Agnieszka Mirek i Krzysztof Szopy z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, zakończyli badania. Poza potwierdzeniem, że znalezisko to meteoryt, najważniejszą konkluzją jest to, że ze względu na obecność warniszu[3] i kalicze[4] oraz brak jednoznacznych dowodów pozwalających rozstrzygnąć, czy ich powstanie ma charakter pustynny, czy lokalny, okaz nie zostanie zgłoszony do Meteoritical Bulletin Database.
Podsumowanie tej historii zamieścił na facebooku Jarosław Morys (fragmenty posta):
MADEINSPACE.pl
(…)
Wyniki badań:
Skład: oliwin (46,5%), pirokseny (28%), skaleń (8,5%. Głównie albit – 83% skaleni. Występuje też plagioklaz, którego średnia zawartość cząstki anortytowej wynosi 12%), troilit (6,5%), fazy metaliczne (2% - kamacyt (o zawartości niklu 2,6-8% i kobaltu 1%), taenit (o zawartości niklu ok 25% i kobaltu 1%), tetrataenit (o zawartości niklu 42% i kobaltu 0,4%), spinel chromowy (<1%), fosforany (<0,5%), wtórne minerały żelaza (7%).
Typ meteorytu: prawdopodobnie chondryt zwyczajny LL3-4
stopień zwietrzenia: W2/W3
Występuje skorupa obtopieniowa, pokryta cienką powłoką tlenków manganu i żelaza (tzw warnisz)[3], a w zagłębieniach powierzchni – kalicze (caliche, werniks skalny)[4].
Ze względu na występowanie warniszu i kalicze, oraz na brak jednoznacznych dowodów na ich powstanie pustynne lub lokalne, okaz nie zostanie zgłoszony do Meteoritical Bulletin Database.
(…)
Fragmenty:
- Płytka cienka, płytka (0,276 g) i odłamany fragment (0,016 g) w posiadaniu MADEINSPACE.pl z możliwym przeznaczeniem do dalszych badań i analiz;
- Dwie części okazu (0,403 g i 0,269 g) – w posiadaniu Antoniego i Grzegorza Kilijańskich;
- pozostała masa: straty przy cięciu i produkcji płytki cienkiej.
(…)
Doniesienia
Za postem profilu MADEINSPACE.pl
-fb1.jpg)
MADEINSPACE.pl
Nowy polski meteoryt! - Tarnobrzeg!😍☄🪨🇵🇱
Na rodzinnym wypadzie nad Jezioro Tarnobrzeskie (zalane wyrobisko po kopalni siarki), 12-letni Antek Kilijański (fot 1) zbierał kamienie do swojej kolekcji. Jeden z nich wzbudził podejrzenia jego taty, że może być meteorytem. Wykonał podstawowy test magnesem (wynik pozytywny) i dodał zdjęcia okazu na facebookową grupę „Czy jest to meteoryt”.
Dla mnie historia tego meteorytu rozpoczęła się 18 czerwca 2025 roku, kiedy zobaczyłem zdjęcia podejrzanego kamienia (fot 2-6). Poradziłem wykonanie szlifu. Po kilku próbach udało się osiągnąć wystarczający poziom szlifu do oceny (fot 7-8). Właściciele okazu otrzymali informację jak – mniej więcej - wygląda proces badawczy oraz klasyfikacja nowego meteorytu a także, że skała wygląda na pożyłkowany szokowo chondryt zwyczajny L lub LL. Zdecydowali się przysłać mi okaz, który zważyłem (1,66 g) i zrobiłem kilkanaście zdjęć (9-19) i jeszcze tego samego dnia (17 lipca) odesłałem okaz do mgr Agnieszki Mirek z Uniwersytetu Śląskiego.
Zespół naukowców, z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, złożony z mgr Agnieszki Mirek i dr Krzysztofa Szopy przystąpili do badań. Wstępne wyniki mówiły o obecności oliwinów, piroksenów, żelaza z bardzo małą zawartością niklu i siarczku żelaza bez śladów obecności niklu. Meteoryt, ale cień wątpliwości pozostawał. Rozpoczął się czas oczekiwania na wykonanie płytki cienkiej.
Zespół badawczy otrzymał płytkę cienką do badań pod mikroskopem polaryzacyjnym w świetle przechodzącym (fot 20) 9 października i na 100% potwierdzili pozaziemskie pochodzenie okazu!
Meteoryt jest chondrytem (najprawdopodobniej chondrytem zwyczajnym) cechującym się silnym zbrekcjowaniem. Zostanie dokładnie przebadany, a następnie zgłoszony do oficjalnej klasyfikacji.
Gratulacje dla znalazcy! Brawo Antek!
Brawa również dla taty Antka za czujność oraz podziękowania za zaufanie!
fot 1-8: Grzegorz Kilijański
fot 9-19: Jarosław Morys, MADEINSPACE.pl
fot 20: Agnieszka Mirek, Krzysztof Szopa
______________________
www.madeinspace.pl - sklep z meteorytami i biżuterią☄🪨😍
Za postem na profilu Polskiego Towarzystwa Meteorytowego
-fb1.jpg)
Polskie Towarzystwo Meteorytowe
UWAGA!
Obecnie na Wydział Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach trwają badania nad dwoma nowymi polskimi chondrytami!!!
1. Pierwszy to meteoryt o roboczej nazwie Tarnobrzeg.
Dotychczas wykonano podstawowe badania identyfikacyjne, które będą poszerzone i kontynuowane w celu m.in. klasyfikacji meteorytu w Meteoritical Bulletin Database.
Meteoryt do badań dostarczył @Jarosław Morys, który skontaktował się ze Znalazcą, wstępnie zidentyfikował skałę i w zgodnym porozumieniu przekazał ją do badań.
2. Drugim meteorytem jest okruch meteorytu o roboczej nazwie Poświętno (tzn. Mrówka), odnaleziony i przekazany do badań przez Jarosława Morysa. Fragment ten, ze względu na zbyt małą masę, nie może posłużyć do klasyfikacji, jednak jest wystarczający, aby przeprowadzić szczegółowe badania petrograficzne. Oba meteoryty bada zespół w składzie Prof. Krzysztof Szopa i Agnieszka Mirek.
Więcej szczegółów wkrótce!
Fot. 1. Pokruszone chondry lamelkowe w centralnej części obrazu. Meteoryt Tarnobrzeg (mikroskop optyczny, światło przechodzące).
Fot. 2. Przekazany do badań okruch meteorytu Poświętno (znalazca i fot J. Morys) oraz chondra lamelkowa (mikroskop optyczny, światło przechodzące).
Wątpliwości/komentarze
Za postem profilu W Gabinecie Astronoma
-fb1.jpg)
W Gabinecie Astronoma
Pojawiły się zdjęcia całego okazu "meteorytu Tarnobrzeg". Nie miałem go w ręce, ale po obejrzeniu zdjęć wg mnie powierzchnia wskazuje w 99,9% na meteoryt pustynny. Także caliche (te jaśniejsze miejsca, gdzie osadził się węglan wapnia) jest charakterystyczne dla meteorytów pustynnych. Ktoś nas znowu robi w konia…?
W szczególności niepokoi mnie to po Dniu Kraterów Meteorytowych Morasko 2025, gdzie osoba przyniosła mały meteoryty pustynny do weryfikacji i twierdziła, że znalazła go w żwirowni w PL.
[Wybrane komentarze]
Tomasz Jakubowski
Tak wystarczy ogląd okazu przed badaniem by nabrać podejrzeń co do miejsca znalezienia, Kalicze nie tylko występuje na powierzchni okazu ale i wypełnia szczeliny (co jest typowe). Oczywiście warto dla pewności strzelić Ramana[5] by potwierdzić obecność CaCO₃. Ale zwróćmy uwagę na inne cechy tego okazu, które raczej wskazują na charakterystyczne piaskowanie (sandblasting) powierzchni okazu. Warto jeszcze zbadać zagłębienia i pęknięcia nie nie ma tam materiału osadzonego w wyniku wietrzenia, jeśli znajdzie się ziarna piasku to takie pod mikroskopem wskazują pochodzenie (pustynne lub rzeczne, morfologia ziaren jest różna dlatego określa się środowisko). To jest dosyć częsty problem, gdzie nie ogląda się okazu przed badaniem i wychodzą jaja potem.
Marcin A. Cimała
Nie chce nic mowic ale to bardziej na NWA wyglada a nie na okaz ze zwirowni. I serio, dzieciak podnosi znow jakis 10 gramowy kawalek… ile razy juz to przerabialismy w PL? Niech lepiej zacznie lotto skreslac bo sobie skila marnuje. Eh
Jason Utas
Desert varnished stone with patches of caliche. 100% a desert find.
Could be submitted as NOVA x, but probably shouldn’t be submitted at all…
Michael Farmer
I’m sorry but this is an NWA. A desert rock. Not something from wet Poland. I’m sure this is a scam.
Marcin A. Cimała
Przede wszystkim żwirownia czy nie żwirownia, okaz powinien wyglądać jak Pultusk z gruba warstwa zwietrzeliny a nie z caliche i to jeszcze z taka podejrzana linia odcięcia jak na zdjęciu z boku. Wygląda to jakby leżał do polowy zakopany w "żwirze".
A tak zupełnie na spokojnie, niech będzie to nowy polski meteoryt nic to nie daje ani w niczym nie przeszkadza. W końcu z tych 2g zostanie jeden po badaniach i wyjdzie L6 W10. Może trzeba ludzi uświadamiać żeby się oglądali za takimi 1+kg a nie takie bździny wielkości okazów które wywalam do kubła.
…
Media
O znalezisku informowała lokalna gazeta Tygodnik Nadwiślański (tyna.info.pl)
Piotr Welanyk 20:58, 09.10.2025 Aktualizacja: 12:10, 10.10.2025
Antek Kilijański z Tarnobrzega znalazł meteoryt mający 4,5 miliarda lat!
Młody tarnobrzeżanin, 12-letni Antek Kilijański, znalazł w rejonie Tarnobrzega tajemniczy kamień. W czwartek, 9 października, naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego potwierdzili, że to fragment meteorytu sprzed 4,5 miliarda lat!
– Antek lubi zbierać takie ciekawsze kształtem czy wyglądem kamienie. Tego dnia, kiedy znalazł to, co dziś okazało się chondrytem, nazbierał ich całą garść. W domu trafiły do filiżanki i… przeleżały sobie dość długo. Jakiś czas temu przeglądnąłem je i ten konkretny kamień wzbudził moje zainteresowanie. Widziałem setki zdjęć meteorytów i ten był podobny – opowiada Grzegorz Kilijański, znany tarnobrzeski fotograf przyrody i zjawisk atmosferycznych.
G. Kilijański przeprowadził domowy „test” – sprawdził, czy kamień ma właściwości magnetyczne.
– Wziąłem jakiś magnes z lodówki i… okazało się, że przyciąga Antka znalezisko. Obfotografowałem ten kamień, a zdjęcia wysłałem specjaliście prowadzącemu profil w internecie poświęcony meteorytom. Ustaliliśmy, że trzeba to pokazać naukowcom – opowiada G. Kilijański.
Pierwsze informacje nie były optymistyczne – w kamieniu znaleziono tylko śladowe ilości niklu, charakterystycznego dla meteorytów. Jednak dokładniejsze badanie przyniosło rewelacyjne wieści.
– Okazało się jednak, że na Uniwersytecie Śląskim wycięli płytkę” z tego kamienia, używając ostrza o grubości… 0,2 milimetra i poddali ją badaniu. Jego wyniki poznaliśmy w czwartek, 9 października. Kamień znaleziony przez Antka to bez cienia wątpliwości meteoryt – chondryt. I to nie byle jaki, ale taki pochodzący sprzed ok. 4,5 miliarda lat, z okresu formowania się Układu Słonecznego. Jest mocno sfatygowany, jak napisali naukowcy "bardzo mocno zwietrzały i zbrekcjowany, czyli potrzaskany w wyniku zderzeń w kosmosie", czyli pewnie długo krążył w przestrzeni kosmicznej zanim spadł w rejonie Tarnobrzega – opowiada Grzegorz Kilijański.
Teraz meteoryt będzie poddawany dalszym badaniom na Uniwersytecie Warszawskim. Po ich zakończeniu, jego znalazcy, Antkowi Kilijańskiemu przypadnie przywilej nadania mu nazwy, która trafi do naukowych opracowań. Nazwa musi być związana z miejscem znalezienia meteorytu.
- Piotr Welanyk
- wel-press@pro.onet.pl
Galerie
Znalazca i jego znalezisko (źródło: MADEINSPACE.pl)
-fb2a.jpg) Antek Kilijański ze swoim znaleziskiem |
-fb2b.jpg) Wygląd okazu |
-fb2c.jpg) Widoczne na powierzchni okazu kalicze (ang. caliche, CaCO₃), którego obecność wzbudziła wątpliwości co do autentyczności miejsca znalezienia okazu! |
-fb3.jpg) Chondrytowa natura okazu (źródło: MADEINSPACE.pl) |
Przypisy
Zobacz również
- meteoryt Poświętno
- doniesienie Tarnobrzeg 1921
- oszustwo Rusałka
Linki zewnętrzne
- Tygodnik Nadwiślański, tyna.info.pl – Antek Kilijański z Tarnobrzega znalazł meteoryt mający 4,5 miliarda lat!
- Facebook – PTMet: UWAGA! Obecnie na Wydział Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach trwają badania nad dwoma nowymi polskimi chondrytami!!!
- Facebook – MADEINSPACE.pl: Nowy polski meteoryt! - Tarnobrzeg!😍☄🪨🇵🇱
- Facebook – Grzegorz Kilijański fotografia przyrodnicza
- Facebook – MADEINSPACE.pl: Meteoryt 'Tarnobrzeg' (prov), Polska, woj. podkarpackie – historia, badania, wyniki, wątpliwości (…)
-fb3.jpg){kind=link}