O ile nie zaznaczono inaczej, prawa autorskie zamieszczonych materiałów należą do Jana Woreczko & Wadi.


Okniny

Z Wiki.Meteoritica.pl

0i
Okniny
Spadek
Lokalizacja Ukraina
Położenie[1] 50°50'N, 25°30'E
Data 8 stycznia 1834 r.[2] (środa)
Charakterystyka
Typ chondryt zwyczajny LL6
Masa ~12 kg (zachowało się ~300 g)
Liczba okazów jeden okaz
Meteoritical Bulletin Database
Synonimy
po rosyjsku: Окнины; po ukraińsku: Вікнини

Spadek meteorytu 8 stycznia 1834 roku[2] (środa) na terenie Ukrainy (chondryt zwyczajny LL6).


Według relacji Wtorschetzkii (1842) meteoryt spadł pomiędzy godziną 9 a 10 rano 8 stycznia 1934 roku (tj. 27 grudnia 1833 roku wg starego stylu) w okolicy wsi Okaninach (Dorfe Okaninach) w powiecie Krzemienieckim. Miał 8 cali długości i ważył około 30 funtów (~12 kg; Krinov 1940b).

Są to w zasadzie jedyne informacje dotyczące tego spadku! Być może ze spadkiem tym związane jest doniesienie o „aerolicie Okraszewskiego”?

Greg (1854) podaje, że spadł 27 lub 29 grudnia 1833 roku (wg starego stylu). Leonard (1946) zalicza ten meteoryt do spadków polskich[3]. Natomiast w wykazie Eichwalda (1847) nie ma tego meteorytu!

Kolekcje

W zbiorach zachowało się tylko kilka małych fragmentów. Fragmenty meteorytu Okniny w największych kolekcjach:

zbiór waga fragmentów
(Koblitz MetBase)
uwagi
Vienna, Naturhist. Mus. 111 g
Berlin, Mus. Naturk., Humboldt Univ. 63 g
Kiev, Geol. Mus. Ukraine 48 g
Moscow, Acad. Sci. 45 g
(…)
Tallinn, Geol. Inst. Acad. Sci. 1,7 g 1,70 g fragment ze skorupą (Tiirmaa 1996) (Geoscience collections of Estonia: record; fotografie)
(…)

Brak w zbiorach polskich.

Meteoryt ten znalazł się w przygotowywanej przez Jerzego Pokrzywnickiego monografii polskich meteorytów o roboczym tytule Kosmolityka (Kosiński 2012).

Źródła

Wtorschetzkii (1842) (s. LXXII-LXXIII)

«

(…) Ueber einen, am 27-ten December 1833[4], Morgens zwischen 9 und 10 Uhr im Dorfe Okaninach im Volhynschen Gouv. und Kremenetzkischen Kreise[5] niedergefallenen Meteorstein schickte Hr. Kasimir Wtorschetzkii aus Bielcze, bey Mittheilung seiner Beschreibung der Umgebungen des Dorfes Petczy im Duhenskischen Kreise jenes Gouv. der M G. folgende Nachricht ein: Das Äussere dieses Meteorsteines war mit glänzender, braunschwarzer Rinde bedeckt, mit Vertiefungen, und dendritenartigen Zeichnungen. Der Bruch splittrig und aschgrau. An einigen Stellen bemerkte man auch strahligen Bruch. Die Grundmasse zeigte kleine eingesprengte Schwefelkies-Krystalle, Körner gediegenen Eisens, und wie es Hrn. W. schien, auch Nickel-Krystalle. Die Länge der Seiten dieses Meteorsteines betrug an 8 Zoll, das Gewicht des Steins gegen 30 Pfund. Die Erscheinungen beym Nieder fallen waren dieselben, welche bey dem Herabstürzen anderer Aerolithen bisher beobachtet wurden. (…)

»


Kesselmeyer (1861) (s. 373)

17. 1833 27. Dec. Okniny (Okaninah) (***)[6] bei Kremenetz[7] (50°6'N., 25°40'O.). – Sp.-Gew.: 3,63?[8] Gouv. Volhynien W. 1859, W. 1860, P.107.1859.161.[9][10]
535. 17 1833. 27. Dec. Okniny(Okaninah) bei Kremenetz; Gouv. Volhynien. Russland ungefähr
50°6'N
25°40'O.
W. 1860. 1 Stein von 30 .


Buchner (1861)

Okniny, Volhynien 1833, Dec. 27.

PA. 107, 161.[10] 111, 362.[11] PhilM (4) 8, 459.[12] Ha 84.[13]

Rozwinięcia skrótów → patrz Bibliografia/Buchner Otto

Lokalizacja

Źródło: Wiki.Meteoritica.pl
© Jan Woreczko & Wadi

(*) Okniny Duże i Małe, (O) wieś Okniny, (V) wieś Viknyny

współrzędne wg innych autorów

* W listopadzie 2013 roku firma Google zmieniła zasady działania apletu, mapa może wyświetlać się niepoprawnie; → więcej Szablon:GEMap

Wsie Okniny Duże i Małe (VelykiMali Viknyny, ros. Великие, Малые Окнины, ukr. Великі, Малі Вікнини) parafia Wiśniowiec Stary w gminie Katerburg, powiat Krzemieniec – to prawdopodobnie w okolicy tych wsi spadł meteoryt?

Słowo „oknina” (po rosyjsku викнины) oznaczało miejsce wilgotne, pełne źródeł i strumieni. Wyraz ten dał początek nazwom wielu miejscowości i wsi na ziemiach rosyjskich.


Inne lokalizacje o podobnych nazwach:

  • wieś Okniny (ros. Окнины, укр. Вікнини) (50°05′52″N, 26°26′56″E);
  • leśniczówka Okunin (ark. 43-52; 51 56, 43 18r);
  • wieś Okunin (ark. 42-51; 51 13, 41 58r).


Bibliografia

  • Buchner Otto, (1861), Versuch eines Quellenverzeichnisses zur Literatur über Meteoriten, w: Broenner Heinrich L., Abhandlungen, herausegeben von der Senckenburgischen naturforschenden gesellschaft, Bd. 3, Frankfurt a.M. 1859-1861, s. 455-482. Plik GoogleBooks; plik DjVu.
  • Buchner Otto, (1863), Die Meteoriten in Sammlungen, ihre Geschichte, mineralogische und chemische Beschaffenheit, Leipzig 1863, ss. 202, (s. 57).[14] Plik DjVu; plik DjVu.
  • Eichwald Carl Eduard von, (1847), Ein Verzeichniss von Meteorsteinfällen in Russland, Archiv für wissenschaftliche Kunde von Russland (red. von A. Erman), vol. 5, 1847, s. 176-184.[15] Plik DjVu.
  • Greg R. Philips, (1854), Observations on Meteorolites or Aërolites, considered Geographically, Statistically, and Cosmically, accompanied by a complete Catalogue, The London, Edinburgh, and Dublin philosophical magazine and journal of science, vol. 8, ser. 4, 1854, s. 329-342, 449-463, (s. 459).[16] Plik DjVu.
  • Kesselmeyer Paul August, (1861), Ueber den Ursprung der Meteorsteine. Tafel XII-XIV., w: Broenner Heinrich L., Abhandlungen, herausegeben von der Senckenburgischen naturforschenden gesellschaft, Bd. 3, Frankfurt a.M. 1859-1861, s. 313-454, (s. 373, 432). Plik GoogleBooks; plik DjVu.
  • Koblitz Jörn, MetBase. Meteorite Data Retrieval Software, Version 7.3 (CD-ROM), Ritterhude, Germany 1994-2012. MetBase.
  • Kosiński Janusz W., (2012), Program działań na rzecz polskiej meteorytyki i „Kosmolityka” Jerzego Pokrzywnickiego[17] (The programme of workings on the thing of the Polish meteoritics and monograph „Kosmolityka” by Jerzy Pokrzywnicki), Acta Soc. Metheor. Polon., 3, 2012, s. 39-47.[18] Plik PDF.
  • Кринов Евгений Л., (1940b), Дополнение к списку метеоритов СССР, Природа, 12, 1940, s. 55-56, (s. 55).[19] Plik DjVu
    Źródło: Wiki.Meteoritica.pl
    .
  • Leonard Frederick Charles, (1946), A Catalog of Provisional Coördinate Numbers for the Meteoritic Falls of the World, The University of New Mexico Press, Albuquerque 1946, (s. 24). Plik HathiTrust.
  • Łaszkiewicz Antoni, (1936), Meteoryty, rozdz. w: Mineralogia, Bibl. „Wiadomości Farmaceutycznych”, tom 28, Warszawa 1936, s. 193-195. Tam lista polskich meteorytów z uwzględnieniem granic przedrozbiorowych. Plik DjVu
    Źródło: Wiki.Meteoritica.pl
    .
  • Reichenbach Karl Freiherr von, (1859a), Anordnung und Eintheilung der Meteoriten, Annalen der Physik, 107, Bd. 183, 1859, s. 155-182, (s. 161[10]). Plik DjVu
    Źródło: Wiki.Meteoritica.pl
    .
  • Reichenbach Karl Freiherr von, (1860), I. Meteoriten in Meteoriten. II. Meteoriten und Sternschnuppen, Annalen der Physik, 111, Bd. 187, 1860, s. 353-401, (s. 362).[20] Plik DjVu
    Źródło: Wiki.Meteoritica.pl
    ; plik PDF; plik PDF.
  • Tiirmaa Reet (Тийрмаа Р.Т.), (1983), Каталог метеоритов коллекции Института геологии АН ЭССР на октября 1981 г. (The catalog of meteorites from the collection of the Geological Institute of the Estonian Academy of Sciences on October 1, 1981), Метеоритика (Meteoritika), vol. 42, 1983, s. 170-182.[21]
  • Wtorschetzkii Kasimir[22], (1842), Aerolith, im Volhynschen Gouv. gefallen, Schriften der in St. Petersburg gestifteten Russisch-kaiserlichen gesellschaft für die gesammte Mineralogie, Bd. 1, Abt. 1, 1842, (s. LXXII-LXXIII (72-73)). Plik DjVu; plik GoogleBooks.


Przypisy

  1. ^ jeśli nie zaznaczono inaczej, podano współrzędne przyjęte w oficjalnej bazie meteorytów Meteoritical Bulletin
  2. ^ a b 27 grudnia 1833 r. wg kalendarza juliańskiego (starego stylu)
  3. ^ Leonard (1946) zalicza go do typu Cgb; patrz → Oznaczenia typów meteorytów u Pokrzywnickiego
  4. ^ 8 stycznia 1834 roku wg kalendarza gregoriańskiego (nowego stylu)
  5. ^ chodzi o powiat Krzemieniec
  6. ^ powołanie: (***) Orte, deren genaue Lage bis jetzt noch ermittelt werden konnte.
  7. ^ chodzi o miasto Krzemieniec
  8. ^ ciężar właściwy (niem. spezifische Gewicht)
  9. ^ powołanie na Reichenbach (1859a) (wg klucza: Poggendorff, Bd. 107, rok 1859, s. 161)
  10. ^ a b c Reichenbach (1859a), podany tylko ciężar właściwy meteorytu Okniny = 3,63
  11. ^ Reichenbach (1860)
  12. ^ Greg (1854), wymieniony tylko w tabeli
  13. ^ Harris (1859)
  14. ^ bardzo szczegółowy katalog: kolekcje, historia, analizy chemiczne i mineralogiczne meteorytów
  15. ^ zestawienie spadków meteorytów kamiennych (również znaleziska żelaznych) na terenie Rosji do 1847 roku
  16. ^ prawdopodobnie artykuł ten ukazał się później jako samodzielne wydawnictwo: Greg R. Philips, (1855), An Essay on Meteorites, Manchester 1855, ss. 40
  17. ^ publikacja te nigdy się nie ukazała, część jej rękopisu znajduje się w archiwum PAN
  18. ^ w przygotowywanej Kosmolityce Pokrzywnicki do meteorytów polskich zaliczał m.in.: Bielokrynitschie, Bjelaja Zerkov, Borkut, Brahin, Buschhof, Dolgovoli, Jodzie, Knyahinya, Lenarto, Lixna, Magura, Misshof, Nagy-Borové, Nerft, Novy-Projekt, Oczeretna, Okniny, Owrucz, Padvarninkai, Ruschany, Zaborzika, ZemaitkiemisZmenj oraz kilka niezidentyfikowanych doniesień
  19. ^ krótkie informacje o meteorytach: Bialystok (Białystok), Buschhof, Dolgovoli, Jodzie, Lixna, Misshof, Nerft, Okniny, Padvarninkai, Pillistfer, Ruschany, Tennasilm, Zabrodje, Zemaitkiemis, Zmenj
  20. ^ patrz → meteoryt Lenarto; publikacja zawiera również dwie plansze z rysunkami obrazów mikroskopowych meteorytów
  21. ^ oraz późniejsze wydania; najnowsze: Tiirmaa Reet, (1996), Catalogue of meteorites in the Estonian collection, Eesti TA Geoloogia Instituut, Tallinn 1996, ss. 32
  22. ^ wg Koblitz MetBase: Wtorschetzky K., Aerolith der am Dec. 27, 1833 im volhynischen Gouvernement gefallen ist

Zobacz również

Linki zewnętrzne

  • Meteoritical Bulletin Database (MBD) – meteoryt Okniny
  • Encyclopedia of Meteorites (EoM) – meteoryt Okniny
  • Strony o Wołyniu – Okniny


  • Wtorschetzkii - tekst
  • gdzie leżą Okniny, co to jest?
  • Buchner (1861) - OK
Osobiste